Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, ekonomi ve sosyal yaşamı yakından ilgilendiren torba kanun teklifini kabul etti. Kanun, bedelli askerlik ücretinden vergi düzenlemelerine, SGK prim uygulamalarından afet bölgesi borç indirimlerine kadar geniş bir yelpazede düzenlemeler getiriyor. Bu kapsamda vatandaşlar, kamu kurumları ve özel sektör için birçok kritik değişiklik yürürlüğe girmiş oldu.
BEDELLİ ASKERLİK ÜCRETİNDE ÖNEMLİ ARTIŞ
Kanunla birlikte bedelli askerlik ücreti 335 bin liradan 417 bin liraya yükseltildi. Bu artış, bedelli askerlikten yararlanacak vatandaşlar için önemli bir mali yükümlülük değişikliğini beraberinde getiriyor. Artış, özellikle son yıllardaki ekonomik dalgalanmalar ve enflasyon oranları dikkate alınarak belirlendi.
ÖTV DÜZENLEMELERİ VE KIYMETLİ TAŞLAR
Kanunda pırlanta, elmas ve inci gibi kıymetli taşlardan alınması planlanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) düzenlemesi teklif metninden çıkarıldı. Önceden önerilen maddeye göre, tabii veya kültür incileri, işlenmiş olsun olmasın elmaslar ve diğer kıymetli taşlar için ÖTV oranı yüzde 20 olarak belirlenmişti. Ancak yeni düzenleme ile bu hüküm kaldırıldı, böylece değerli taşlar üzerindeki mali yük azaltılmış oldu.
VERGİ SİSTEMİNDE YENİ SINIRLAMALAR
Kanun, Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi Kanunlarında değişiklikler öngörüyor. Artık şans ve bahis oyunlarına ilişkin reklam giderleri ticari kazancın tespitinde gider olarak kabul edilmeyecek. Ayrıca, vergi muafiyetleri ve istisnalarda daraltmaya gidildi. Vakıf üniversitelerine bağlı sağlık kuruluşlarının kurumlar vergisi ve KDV muafiyetleri kaldırıldı. Böylece vakıf üniversiteleri ve sağlık işletmeleri yeni bir vergi rejimine tabi tutulacak.
SERBEST BÖLGELER VE İŞSİZLİK SİGORTASI
Serbest Bölgeler Kanunu’ndaki değişiklikle, bu bölgelerde üretilen ürünlerin yurt dışına veya diğer serbest bölgelere satışından elde edilen kazançlar gelir ve kurumlar vergisinden istisna tutulacak. İşsizlik Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanına, devlet payını artırma veya azaltma yetkisi verildi. Bu adım, istihdam politikalarında esneklik sağlama amacını taşıyor.
BOTAŞ BORÇLARINA MAHSUP DÜZENLEMESİ
Doğal Gaz Piyasası Kanunu’na eklenen geçici maddeyle, BOTAŞ’ın bazı vergi ve ceza borçlarının Hazine’den olan alacaklara karşılık mahsup edilmesi öngörüldü. Bu düzenleme, merkezi bütçe hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin terkin işlemlerini kapsıyor ve Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.
KAMU TAŞINMAZLARI VE ÖZELLEŞTİRME
Hazineye ait taşınmazların değerlendirilmesi kapsamında, kamuya ait bazı taşınmazların özelleştirme kapsamına alınmasının önü açıldı. Özelleştirmeden elde edilen gelirler ilgili idarelerin bütçelerine aktarılacak ve ödenek kaydetme yetkisi Cumhurbaşkanına verildi. Bu adım, hem kamu gelirlerinin artırılmasını hem de taşınmazların daha etkin kullanılmasını hedefliyor.
ENGELLİLERE ÖTV İSTİSNASI VE DEFTERDAR DÜZENLEMESİ
Sürücü belgesi alamayan ortopedik engellilere 10 yılda bir araç alımında ÖTV istisnası sağlandı. Defterdarın görev ve yetkileri yeniden belirlendi, ilde Hazine ve Maliye Bakanlığının en büyük memuru olarak yetkilendirildi. Bu düzenleme, engelli vatandaşların araç alımında karşılaştığı mali engelleri azaltmayı amaçlıyor.
SGK PRİMLERİ VE YEMEK BEDELİ
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle bazı ödemeler prime esas kazanç kapsamı dışında tutuldu. İşyerinde yemek verilmemesi halinde günlük 300 liraya kadar yemek bedeli primden muaf olacak ve bu tutar her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılacak.
AFET KONUTLARINDA BORÇ İNDİRİMİ
6 Şubat depremlerinden etkilenen bölgelerde hak sahiplerine borç indirimi getirildi. 31 Aralık 2026’ya kadar peşin ödeme yapılması halinde konutlarda yüzde 74, iş yerlerinde ise yüzde 48’e kadar indirim uygulanacak. Bu düzenleme, afet bölgesindeki ekonomik yükün hafifletilmesini hedefliyor ve hak sahiplerinin finansal yüklerini önemli ölçüde azaltıyor.
SONUÇ
Torba kanun, ekonomik, sosyal ve vergisel alanlarda kapsamlı değişiklikler getirirken, bedelli askerlik ücretinden engellilere sağlanan avantajlara, vergi düzenlemelerinden afet bölgesi indirimlerine kadar vatandaşların hayatını doğrudan etkileyen birçok yenilik sunuyor. Kanun, vatandaşlara mali yükümlülük, sosyal haklar ve vergi uygulamalarında güncel düzenlemeleri kapsayan çok yönlü bir çerçeve oluşturuyor.
