Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), son 5 yıl içinde gerçekleştirilen konut satışlarını mercek altına aldı. Özellikle tapuda satış bedelinin, evin gerçek değerinden daha düşük gösterildiği işlemler üzerine yoğunlaşan GİB, taşınmaz sahiplerine tebligatlar göndermeye başladı. Yapılan açıklamaya göre, konut sahiplerine tanınan 5 günlük süre dolmadan herhangi bir başvuru yapılmazsa ceza oranı yüzde 100 olarak uygulanacak.
Geçtiğimiz yıl Türkiye genelinde toplam 1 milyon 688 bin 910 konut satışı gerçekleşti. Tapuda beyan edilen satış bedeli üzerinden %4 oranında harç ödeniyor. Ancak bazı alım-satım işlemlerinde, vergi ve harç yükünü azaltmak amacıyla satış bedeli düşük gösterilebiliyor. Bu durum GİB’in denetim ağına takıldı. Başkanlık, söz konusu satış işlemlerini detaylı bir şekilde incelemeye aldı ve konut sahiplerini uyararak gerekli başvuru süresini tanıdı.
CEZA ORANI YÜZDE 100’E ÇIKTI
GİB tarafından yapılan uyarılara göre, 5 gün içinde başvuru yapılmaması durumunda vergi ziyaı cezası, yüzde 100 oranında uygulanacak. Başvuruda bulunmayan kişiler, böylece ödemeleri gereken miktarın iki katı ceza ile karşı karşıya kalacak. Denetim, son 5 yıl içindeki satış işlemlerini kapsıyor ve tapuda düşük beyan edilen konut bedelleri üzerine odaklanıyor.
TBMM’de geçtiğimiz dönemde kabul edilen son düzenleme, tapu harcında usulsüz beyan tespit edilenler için uygulanan vergi ziyaı cezasını yüzde 25’ten yüzde 100’e çıkardı. Bu düzenleme ile tapuda gösterilen bedel ile gerçek satış bedeli arasındaki farkın iki katı kadar ödeme yapma zorunluluğu getirildi. Dolayısıyla usulsüz beyanın mali yükü ciddi şekilde artırılmış oldu.
“PİŞMANLIK” HAKKI TANINDI
GİB, yüksek ceza riskine karşı taşınmaz sahiplerine bir fırsat da tanıdı. Tebligat alan kişilerin, tebligatın kendilerine ulaşmasından itibaren 5 gün içinde başvuru yapması halinde vergi ziyaı cezası uygulanmayacak. Bu düzenleme, konut sahiplerine hem indirimli hem de cezasız ödeme fırsatı sunuyor. Başvuruda bulunanlar yalnızca satışın yapıldığı yıl beyan edilen bedel ile gerçek satış bedeli arasındaki farkı ödeyecek ve yasal faiz uygulanacak.
SÜREYİ KAÇIRANLAR İÇİN RİSK BÜYÜK
Belirlenen süreyi kaçıranlar ise indirimli ve cezasız ödeme hakkını kaybedecek. Bu kişiler, tapuda beyan edilen bedel ile gerçek satış bedeli arasındaki farkın tam iki katını yasal faiziyle birlikte ödemek zorunda kalacak. Dolayısıyla süreyi kaçırmamak büyük önem taşıyor.
GİB’in başlattığı denetim, taşınmaz sahipleri için ciddi mali sonuçlar doğurabilecek nitelikte. Uzmanlar, konut sahiplerinin gelen tebligatlara hemen yanıt vermeleri gerektiğini vurguluyor ve sürenin kısa olduğunu hatırlatıyor.
SONUÇ VE ÖNERİLER
Uzmanlar, satış bedelinin düşük gösterilmesi durumunda yasal işlem riskinin arttığını, ceza oranlarının ciddi şekilde yükseltildiğini belirtiyor. Konut sahiplerinin, özellikle son 5 yıl içindeki işlemleri kontrol etmesi ve tebligat aldıkları takdirde zaman kaybetmeden GİB’e başvurmaları gerekiyor. Aksi takdirde hem ceza hem de faiz yüküyle karşı karşıya kalabilirler.
