ABD Başkanı Donald Trump, Körfez bölgesinde deniz ticaretinin güvenliğinin sağlanması ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlerin korunması konusunda ABD Donanması’na talimat verdiğini açıkladı. Beyaz Saray’da Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile yaptığı görüşme sonrası açıklamalarda bulunan Trump, ABD’nin enerji sevkiyatı ve küresel deniz ticaretinin kesintisiz sürdürülmesini güvence altına almak için her türlü önlemin alınacağını belirtti.
Trump, “Gerekirse ABD Donanması, Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerleri refakat edecek” diyerek, bölgedeki artan güvenlik risklerine karşı ABD’nin aktif müdahale hazırlığında olduğunu vurguladı. Ayrıca ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu (DFC) üzerinden, Körfez’den geçen deniz taşımacılığı için siyasi risk sigortası ve finansal güvenlik garantilerinin sağlanması talimatını verdiğini ifade etti.
İran’a Yönelik Operasyonların Detayları
Trump, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü Epic Fury Operasyonu (Destansı Öfke Operasyonu) hakkında da açıklamalarda bulundu. Operasyonun ilk dalgalarında İran’ın hava savunma sistemlerinin, radarlarının ve füze stoklarının büyük ölçüde etkisiz hâle getirildiğini belirten Trump, “Neredeyse her şey devre dışı bırakıldı. Hava savunmaları yok, tespit imkanları kalmadı. Çok ağır bedel ödediler” dedi.
ABD Başkanı, operasyonlarda İran lideri Ali Hamaney ve üst düzey yetkililerin etkisiz hâle getirildiğini belirterek, yeni liderliğe yönelik bir darbe uygulandığını söyledi. “En kötü senaryo, İran’ı vurup, bir önceki kadar kötü birinin yönetimi ele geçirmesi” diyen Trump, askeri açıdan İran’ın büyük ölçüde etkisiz hâle getirildiğini ifade etti.
Trump, İran’ın halen birkaç füze atışında bulunduğunu, ancak kısa süre içinde bunların da etkisiz hâle geleceğini söyledi. Enerji ve askeri hedeflerdeki başarılarının bölgeye güçlü bir mesaj gönderdiğini belirtti.
Rıza Pehlevi ve İran Liderliği Tartışmaları
İran yönetimi için potansiyel adaylarla ilgili soruya Trump, “Liderlik için düşündüğüm kişilerin çoğu öldü. Başka bir grup daha var ama onlar da ölmüş olabilir. Üçüncü bir dalga da gelecek” yanıtını verdi.
Devrik Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi’nin liderlik olasılığı sorulduğunda ise Trump, “Çok iyi biri gibi görünüyor, ama bana kalırsa ülke içinden biri daha uygun” dedi. Trump, geçmişteki liderlerin radikal ve şiddet yanlısı olduğunu vurguladı.
ABD-İspanya İlişkileri ve Ticaret Politikası
Trump, Avrupa ülkeleriyle yaşanan anlaşmazlıklara da değindi. Özellikle İspanya’nın NATO’daki yüzde 5 savunma harcaması hedefine uymamasını eleştirdi ve “İspanya ile tüm ticari ilişkilerimizi keseceğiz” dedi. ABD Başkanı, gümrük tarifeleri ve ticari yaptırımlar konusunda Kongre’ye gitmeden karar alabileceğini ve adil davranmayan ülkeleri koruma yetkisine sahip olduğunu belirtti.
Trump, petrol fiyatlarının yüksek olduğunu fakat düşeceğini öngördüğünü ifade etti ve tarifelerin ABD ekonomisine katkısına vurgu yaptı. Enerji güvenliğinin sağlanmasının öncelikli olduğunu da sözlerine ekledi.
İran’ın Nükleer Programı ve Geçmiş Operasyonlar
Trump, geçtiğimiz yıl Haziran ayında İran’ın nükleer tesislerine yönelik düzenlenen “Gece Yarısı Çekici” operasyonuna değinerek, “Eğer bunu yapmasaydık, İran bir ay içinde çok güçlü bir nükleer silaha sahip olacaktı. Zamanlama mükemmeldi” dedi.
ABD’nin operasyonlarının Orta Doğu’daki istikrar ve enerji güvenliği açısından kritik olduğunu belirten Trump, ABD’nin küresel enerji akışının kesintisiz sürmesini sağlamak için gerekirse ek adımlar atacağını söyledi.
Ukrayna ve Küresel Jeopolitik Riskler
Trump, Rusya-Ukrayna savaşına da değinerek, “İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en kötü çatışmalardan biri” yorumunu yaptı. Aylık 25–30 bin asker kaybı yaşandığını belirten Trump, çatışmanın bir an önce sona ermesini arzuladığını belirtti. Trump, küresel jeopolitik risklerin Orta Doğu ve Avrupa’yı doğrudan etkilediğine dikkat çekti.
Sonuç ve Değerlendirme
Trump’ın açıklamaları, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji sevkiyatı ve deniz ticareti güvenliğini sağlamaya kararlı olduğunu gösteriyor. Öte yandan, İran’a yönelik askeri operasyonların etkinliği ve bölgedeki jeopolitik riskler de gözler önüne seriliyor. ABD’nin Avrupa ülkeleriyle ticaret ve savunma politikalarındaki tutumu ise, bölgesel ve küresel diplomasi açısından kritik bir boyut oluşturuyor.
Bu açıklamalar, hem Orta Doğu’daki enerji güvenliği hem de küresel ticaretin korunması açısından önemli bir perspektif sunuyor. Trump, ABD’nin yalnızca askeri değil, diplomatik ve ekonomik araçlarla da bölgeye müdahil olmaya devam edeceğinin altını çizdi.
