ABD Başkanı Donald Trump, İran’da devam eden savaş hakkında çarpıcı açıklamalarda bulundu. Trump, Amerikan CBS News kanalına verdiği röportajda, savaşın büyük ölçüde sona erdiğini ve ABD ile İsrail’in yürüttüğü operasyonların planlanandan çok daha hızlı ilerlediğini ifade etti. Başkan Trump, “Bence savaş neredeyse tamamlandı. Donanmaları yok, iletişim araçları yok, hava kuvvetleri yok. Füzeleri dağılmış durumda. İnsansız hava araçları ve üretim tesisleri de dahil olmak üzere birçok hedef havaya uçuruluyor” dedi. Bu ifadeler, İran’ın askeri kapasitesinin ciddi ölçüde zayıflatıldığı ve ABD-İsrail operasyonlarının hızlı ilerlediği algısını güçlendirdi.
Trump, İran’ın askeri olarak neredeyse hiçbir gücü kalmadığını iddia ederek, “Bakarsanız artık hiçbir şeyleri kalmadı. Askeri anlamda neredeyse hiçbir şeyleri yok” açıklamasında bulundu. Bu açıklamalar, ABD ve İsrail’in operasyonlarının etkili olduğu izlenimini verirken, uluslararası gözlemciler bu değerlendirmeyi temkinli karşılıyor.
ABD Başkanı, savaşın başlamasından bir gün sonra, İngiliz Daily Mail gazetesine yaptığı açıklamada, operasyonların dört haftaya kadar sürebileceğini, ancak ABD ve İsrail’in üstün güç ve hızlı ilerleyişi nedeniyle sürenin daha kısa olacağını ifade etmişti. Trump, planlanan hedeflerin öngörülen süreden önce gerçekleştirildiğini vurgulayarak, İran’ın önemli askeri altyapısının büyük ölçüde etkisiz hâle getirildiğini belirtti.
Ancak ABD içinden ve uluslararası basından gelen farklı yorumlar, durumun Trump’ın iddia ettiği kadar net olmadığını gösteriyor. Fox News sunucusu ve eski savaş muhabiri Pete Hegseth, CBS’in “60 Minutes” programında yaptığı açıklamada, savaşın hâlâ devam ettiğini ve İran’ın hâlen direnç gösterdiğini belirtti. Hegseth, “Savaşmaya henüz başladık, henüz yükselişe geçtik. İranlılar, Başkan Trump’ın bu savaşta ne kadar kararlı olduğunu zamanla anlayacak” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Trump’ın “savaş neredeyse bitti” iddiasına karşın sahadaki durumun hâlâ karmaşık olduğunu ortaya koyuyor.
Uluslararası gözlemciler, Trump’ın açıklamalarına rağmen İran’da rejimin hâlen kontrolü elinde tuttuğunu, ülke genelinde ciddi bir çatlak ya da halk ayaklanması yaşanmadığını belirtiyor. Washington Post’a konuşan üst düzey Avrupalı yetkili, “Sistemde en ufak bir çatlak ya da kopuş belirtisi dahi yok. Hiçbir şey. Sıfır. Kontrol tam anlamıyla sürdürülüyor” dedi. Yetkili, İran’ın üst düzey liderlik yapısının öldürülen komutanların yerine hızlı bir şekilde yeni isimler atayacak şekilde organize edildiğini ve devlet işleyişinin kesintisiz devam ettiğini vurguladı.
Avrupalı ve Arap yetkililer ayrıca, İran’ın ABD ve İsrail saldırılarına karşı asimetrik savaş stratejisi geliştirdiğini belirtiyor. Tahran yönetimi, dünyanın en güçlü ordusunu doğrudan yenemeyeceğini bilmesine rağmen, asimetrik yöntemlerle mümkün olduğunca zarar vermeyi ve ABD’yi gerilimi azaltmaya zorlamayı hedefliyor. Bu strateji, İran’ın hem askeri hem diplomatik olarak avantaj sağlamasına ve gerilimi yönetmesine imkân tanıyor.
Trump’ın açıklamaları enerji ve finans piyasalarında dalgalanmalara da neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı kısa sürede 114 doları aşmıştı, ancak Trump’ın açıklamalarıyla 86 dolara geriledi. WTI ham petrolün varili ise 83 doların altına indi. Analistler, bu dalgalanmanın yalnızca petrol piyasalarını değil, küresel ekonomik dengeleri ve yatırımcı güvenini de etkilediğini belirtiyor.
Sonuç olarak, ABD Başkanı Donald Trump, savaşın büyük ölçüde sona erdiğini iddia etse de uluslararası gözlemciler ve uzmanlar, İran’ın hâlen askeri ve stratejik kapasitesini koruduğunu, asimetrik yöntemlerle karşılık vermeye devam ettiğini ve rejimin kontrolü elinde tuttuğunu belirtiyor. Bu durum, Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin ve enerji piyasalarındaki dalgalanmaların önümüzdeki dönemde de devam edeceğine işaret ediyor.
