2026 Ocak başında ABD, Venezuela’da kapsamlı bir askeri operasyon düzenledi ve Devlet Başkanı Nicolás Maduro ile eşinin yakalandığını açıkladı. Washington yönetimi bu operasyonu “narkoterörizmle mücadele” ve “bölgesel güvenliğe katkı” gerekçesiyle gerekçelendirdi. Ancak birçok analist ve uluslararası aktör bu müdahaleyi ajeoplegal ve egemenlik ihlali olarak nitelendiriyor. Trump yönetimi bu müdahalenin amacının Venezuela’yı krizden çıkarıp demokratik sürece sokmak olduğunu söylese de bu iddialar yoğun tartışma yaratıyor.
Uluslararası toplumun büyük kısmı ABD’nin bu hareketini uluslararası hukuka aykırı bir darbe veya işgal olarak görüyor. Gerek BM, gerekse birçok ülke egemen bir devletin liderinin yabancı güçler tarafından yakalanmasını ciddi şekilde eleştiriyor.
🛢️ 2. Trump’ın “Petrol” Açıklamaları ve Gelir İddiası
Trump, Fox News ve diğer mecralarda Venezuela’dan günde “4 milyar dolar değerinde petrol aldıklarını” iddia etti. Trump’a göre bu gelirler hem ABD’ye hem Venezüella’ya yararlı şekilde değerlendirilecek. Bu rakam, piyasa ölçeğinde yüksek görülse de bağımsız kaynaklarca henüz resmi olarak doğrulanmadı ve bu tür büyük rakamların tek bir gün için kesin olarak teyit edilmiş olması zor.
Aslında Trump’ın bahsettiği esas anlaşma, Venezuela’nın geçici yönetiminin ABD’ye teslim edeceği 30 ila 50 milyon varil petrol ile ilgilidir. Bu miktarın piyasa değeri toplamda yaklaşık 2,5 – 3 milyar dolar civarında öngörülüyor (yıllık plana yayılırsa toplam gelir Trump’ın sözlerine göre artabilir). Trump bunu ülkenin altyapısını onarmak, halkın yararına ve ABD için gelir sağlamak amacıyla kullanılacağını söyledi.
Bu 30‑50 milyon varil petrol “yaptırımlar nedeniyle depolarda bekleyen” ham petrol olarak tanımlanıyor ve Trump yönetimi bunun satışından elde edilecek parayı ABD kontrolünde tutacağını açıkladı.
⚖️ 3. Petrol Gelirinin Kontrolü ve Kullanımı
ABD yönetimi, Venezuela’nın petrol satış gelirlerinin kontrolünü elinde tutmayı planlıyor. Trump ve bazı kabine üyeleri, bu paranın hem Venezuela’nın altyapı ihtiyaçları hem de ABD ekonomisine katkı için kullanılacağını belirtiyorlar. Ancak birçok dış politika uzmanı bu yaklaşımı “fiili bir ekonomik kontrol” ve “uluslararası kaynaklara el koyma” olarak yorumluyor.
ABD’nin Vitol gibi küresel petrol ticareti şirketlerine özel lisanslar vermeye başladığı da bildiriliyor; bu şirketler Venezuela’dan petrol alım‑satımını müzakere ediyor.
🛠️ 4. Petrol Altyapısı ve ABD Şirketleri
Trump, ABD’li şirketlerin Venezuela’nın petrol altyapısına milyarlarca dolar yatırım yapacağını ve üretimi yeniden canlandıracağını söyledi. Chevron gibi bazı şirketlerin bu tür planlar için görüştüğü belirtiliyor, fakat büyük petrol şirketlerinin resmi taahhütleri henüz kamuya açık değil. Uzmanlar, Venezuela’nın uzun yıllar süren ekonomik çöküşü yüzünden petrol üretim altyapısının uzun vadede toparlanmasının zor olacağını vurguluyorlar.
ABD ayrıca Venezuelalı petrol ürünlerinin dünya piyasasına açılmasını yönetme niyetinde; bu durum petrol fiyatları üzerinde baskı yaratabilir, ancak etkilerin ne olacağı henüz belirsiz.
🌍 5. Uluslararası Tepkiler ve Hukuki Tartışma
Bu gelişmeler uluslararası düzeyde yoğun tartışma yaratıyor:
Rusya ve Çin gibi Venezuela’nın önceki müttefikleri bu durumu sert biçimde eleştiriyor ve ABD’nin hamlelerini “zorbalık” ve “egemenlik ihlali” olarak nitelendiriyorlar. Çin, Trump’ın petrol planını doğrudan eleştirdi.
Birçok Avrupalı ülke ve uluslararası hukuk uzmanı da ABD’nin askeri operasyonunu meşru görmüyor ve demokratik süreçlerin dışarıdan dayatılmasına karşı çıkıyor.
Bölgesel hükümetler, özellikle Latin Amerika’da, ABD’nin bu hareketinin bölgesel istikrarı tehdit ettiğini belirtiyorlar.
Ayrıca bazı ülkeler Venezuela ekonomisinin ABD ablukası nedeniyle çökme riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor; bu da ciddi insan hakları ve insani kriz endişeleri doğuruyor.
📊 6. Petrolün Rolü ve Geleceğe Etkisi
Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip ülke konumunda. Bu rezervler Trump yönetimi açısından hem ekonomik hem stratejik bir hedef olarak görülüyor. Eğer ABD bu rezervler üzerinde uzun vadeli kontrol kurarsa, bu durum dünya enerji piyasalarında önemli değişimlere yol açabilir. Ancak bu kontrolün uluslararası hukuka uygunluğu ve pratik başarı ihtimali halen tartışma konusu.
📌 Genel Değerlendirme
Özetle:
Trump’ın “4 milyar dolarlık günlük petrol geliri” iddiası TV ve medya açıklamalarına dayanıyor ancak bağımsız kaynaklarla net şekilde doğrulanmadı.
Daha somut olan gerçek, 30‑50 milyon varil petrolün ABD kontrolünde satılması ve gelirinin Trump tarafından kontrol edilmesinin planlandığı.
Bu süreç halklar, uluslararası aktörler ve hukuk çevreleri arasında çok tartışmalı bulunuyor.
