ABD’de her yıl ilkbahar ve sonbahar aylarında uygulanan saat değişikliği sistemi yeniden ülke gündeminin en önemli başlıklarından biri haline geldi. ABD Başkanı Donald Trump, Michigan’da düzenlediği seçim mitinginde yaptığı konuşmada yılda iki kez saatlerin ileri ve geri alınmasını “gereksiz bir yük” olarak nitelendirerek kalıcı yaz saati uygulamasına geçilmesi çağrısını yineledi. Trump’ın açıklamaları, Temsilciler Meclisi’nde kabul edilen yasa tasarısının ardından tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Uzun yıllardır ABD’de tartışılan yaz saati uygulaması, enerji tasarrufu sağlama amacıyla uygulanıyor olsa da son yıllarda hem bilim insanları hem de siyasetçiler tarafından sık sık eleştiriliyor. Uyku düzeninin bozulması, biyolojik saatin olumsuz etkilenmesi, iş verimliliğinde düşüş ve trafik kazalarında yaşanan artış gibi gerekçeler, uygulamanın kaldırılması gerektiğini savunanların en önemli argümanları arasında yer alıyor.
Donald Trump da bu görüşü destekleyen isimlerin başında geliyor. Başkanlığı döneminde birçok kez saat değişikliği uygulamasına karşı çıkan Trump, Michigan’daki konuşmasında “Yılda iki kez saat değiştirme saçmalığından kurtulalım. Kalıcı yaz saati uygulamasına geçelim.” ifadelerini kullandı. Trump, uygulamanın ülkeye gereksiz maliyet yüklediğini ve vatandaşların yaşamını zorlaştırdığını savunarak sistemin tamamen değiştirilmesi gerektiğini söyledi.
Trump, daha önce Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda da benzer ifadeler kullanmış, saat değişikliklerini “pahalı ve rahatsız edici bir uygulama” olarak tanımlamıştı. ABD ekonomisinin bu uygulama nedeniyle her yıl önemli miktarda kaynak kaybettiğini öne süren Trump, Cumhuriyetçi Parti’nin kalıcı yaz saati konusunda çalışmalarını sürdüreceğini dile getirdi.
Bu çıkışın ardından gözler Kongre’de devam eden yasama sürecine çevrildi. ABD Temsilciler Meclisi, “Sunshine Protection Act” adı verilen düzenlemeyi 308’e karşı 117 oyla kabul etti. Tasarı, ülkede mart ayında başlayan yaz saati uygulamasının yıl boyunca devam etmesini ve böylece saatlerin artık ileri ya da geri alınmamasını öngörüyor. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Senato’da da kabul edilmesi gerekiyor. Senato’daki görüşmeler sürerken, Trump’ın yasanın önüne gelmesi halinde imzalamaya hazır olduğu ifade ediliyor.
Kalıcı yaz saatini destekleyenler, uygulamanın enerji tüketimini azaltacağını, ekonomik faaliyetleri olumlu etkileyeceğini ve insanların her yıl yaşadığı biyolojik uyum sorunlarını ortadan kaldıracağını savunuyor. Buna karşı çıkan kesimler ise özellikle kış aylarında sabah saatlerinin daha karanlık geçeceğini, bunun öğrenciler ve işe giden vatandaşlar açısından güvenlik sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor.
Saat değişikliği tartışmalarının yaşandığı ülkelerden biri olan Türkiye ise bu sistemi yıllar önce terk etti. 2016 yılında alınan kararla kış saati uygulaması kaldırılırken, ülke yıl boyunca kalıcı yaz saati sistemine geçti. Böylece Türkiye’de saatler artık ileri ya da geri alınmıyor. Avrupa ülkeleri yaz ve kış saati uygulamasına geçtiğinde yalnızca ülkeler arasındaki saat farkı değişiyor.
Trump’ın son açıklamaları, ABD’de yıllardır süren saat değişikliği tartışmasını yeniden ülke gündeminin üst sıralarına taşıdı. Temsilciler Meclisi’nden geçen tasarının Senato’daki akıbeti merak edilirken, milyonlarca Amerikalı artık yılda iki kez saat değiştirme uygulamasının tamamen sona erip ermeyeceğini bekliyor. Kalıcı yaz saati konusunda verilecek kararın yalnızca günlük yaşamı değil, ekonomi, enerji politikaları ve toplumsal yaşam üzerinde de önemli etkiler doğurabileceği değerlendiriliyor.
