ABD’de uzun süredir görülmeyen bir uygulama hayata geçirildi. ABD Darphanesi, görevdeki Başkan Donald Trump’ın portresinin bulunduğu yeni 1 dolarlık madeni paraları piyasaya çıkardı.
2026 yılında ABD’nin kuruluşunun 250. yıl dönümü kutlanırken hazırlanan özel tasarım, hem koleksiyoncuların hem de kamuoyunun dikkatini çekti. Trump’ın portresinin bulunduğu madeni para, yasal ödeme aracı olarak 1 dolar değer taşıyor ve aynı zamanda koleksiyon ürünü olarak Darphane tarafından satışa sunuluyor.
TRUMP, YÜZYIL SONRA PARA ÜZERİNDE YER ALAN İLK GÖREVDEKİ BAŞKAN
Trump’ın portresinin bir ABD madeni parasında kullanılması, olayın en dikkat çekici yönlerinden biri oldu.
ABD para tarihinde görevde bulunan bir başkanın portresinin madeni parada yer alması son derece istisnai bir durum. Trump, yaklaşık bir asır sonra dolaşıma yönelik bir ABD madeni parasında görüntüsü kullanılan ilk görevdeki başkan olarak öne çıkıyor.
Bu nedenle yeni 1 dolarlık madeni para, yalnızca 250. yıl kutlamalarının bir parçası olarak değil, ABD para tarihindeki sıra dışı örneklerden biri olarak da değerlendiriliyor.
ALTIN RENGİNDE AMA İÇİNDE ALTIN YOK
Madeni paranın görünümü de dikkat çekiyor. Altın rengindeki tasarım nedeniyle ilk bakışta değerli bir maden içerdiği düşünülebilecek para, gerçekte altından yapılmadı.
ABD Darphanesi’nin verilerine göre madeni paranın yüzde 88,5’i bakırdan oluşuyor. Geri kalan bileşimde yüzde 6 çinko, yüzde 3,5 manganez ve yüzde 2 nikel bulunuyor.
Darphane, altın renginin metal bileşiminden değil, kullanılan yüzey ve alaşım özelliklerinden kaynaklandığını belirtiyor.
1 DOLARLIK PARA 61 DOLARA SATILIYOR
Yeni madeni paranın nominal değeri 1 dolar olsa da Darphane’nin koleksiyonculara yönelik satış fiyatı çok daha yüksek.
25 adetlik bir rulo 61 dolardan, 100 adetlik torba ise 154,50 dolardan satışa çıkarıldı. Bu nedenle koleksiyon amacıyla satın alanlar, paraların üzerinde yazan toplam nominal değerin üzerinde ödeme yapıyor.
Paralar yasal ödeme aracı niteliği taşısa da Darphane’nin satış biçimi, ürünün günlük harcamalardan çok koleksiyon amacıyla değerlendirildiğini gösteriyor.
ÖZEL İŞARETLİ 250 BİN PARA DOLAŞIMA SERPİŞTİRİLDİ
Koleksiyoncular için en dikkat çekici ayrıntılardan biri ise 4 Temmuz özel işaretli paralar oldu.
ABD Darphanesi, 4 Temmuz’da 250 bin adet Trump 1 doları bastı. Bu özel paralarda “July 4th” işareti bulunuyor.
Söz konusu 250 bin madeni para ayrı bir seri halinde sunulmadı. Özel işaretli örnekler, Darphane tarafından satışa çıkarılan rulo ve torbaların içerisine rastgele yerleştirildi. Böylece hangi paketten özel işaretli para çıkacağının önceden bilinmemesi, koleksiyoncuların ilgisini daha da artırdı.
PARANIN ÜZERİNDE TRUMP’IN PORTRESİ BULUNUYOR
Madeni paranın ön yüzünde Donald Trump’ın portresi yer alıyor.
ABD Darphanesi Baş Gravürcüsü Joseph Menna tarafından hazırlanan tasarım, Beyaz Saray fotoğrafçısı Daniel Torok tarafından çekilen resmi bir fotoğraftan esinlenilerek oluşturuldu.
Trump’ın portresinin üzerinde “LIBERTY” ifadesi bulunurken, “IN GOD WE TRUST” yazısı ve “1776 ~ 2026” tarihleri de tasarımda yer alıyor. Bu tarihler, ABD’nin kuruluşunun 250. yıl dönümünü simgeliyor.
ARKA YÜZDE ABD BAŞKANLIK MÜHRÜ
Madeni paranın diğer yüzünde ise ABD Başkanlık Mührü bulunuyor.
Mührün merkezinde kanatlarını açmış bir kartal tasviri yer alırken, kartalın göğsündeki kalkanda “250” rakamı bulunuyor. Kartalın gagasında ise “E PLURIBUS UNUM” ifadesini taşıyan bir şerit yer alıyor.
Paranın arka yüzünde ayrıca “UNITED STATES OF AMERICA” ve “ONE DOLLAR” ifadeleri bulunuyor.
HUKUKİ TARTIŞMA ALEVLENDİ
Trump’ın portresinin para üzerinde yer alması ABD’de yalnızca tarihi bir gelişme olarak değerlendirilmedi. Aynı zamanda hukuki bir tartışmayı da beraberinde getirdi.
Federal yasada genel olarak ABD para birimleri ve menkul kıymetleri üzerinde yalnızca hayatını kaybetmiş kişilerin portrelerinin kullanılmasına ilişkin hüküm bulunuyor. Bu nedenle bazı Demokrat senatörler, görevdeki bir başkanın portresinin dolaşımdaki bir madeni parada kullanılmasının mevcut düzenlemelerle çeliştiğini savundu.
Trump yönetimi ise madeni paranın özel bir yasal düzenleme kapsamında çıkarıldığını belirtiyor.
YÖNETİM 2020’DEKİ YASAYA DAYANIYOR
ABD Darphanesi, yeni 1 dolarlık madeni paranın 2020 yılında kabul edilen Circulating Collectible Coin Redesign Act kapsamında çıkarıldığını açıkladı.
Söz konusu düzenleme, ABD’nin 2026 yılında kutlanan 250. kuruluş yıl dönümü için belirli özel madeni paraların hazırlanmasına imkan tanıyor. Darphane de Trump 1 dolarlık parasının bu yasal yetki kapsamında üretildiğini belirtiyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de uygulamanın geçmişteki bir örneğe dayandığını savunuyor.
COOLIDGE ÖRNEĞİ YENİDEN GÜNDEMDE
Yönetimin dayandığı tarihsel örnek ise eski Başkan Calvin Coolidge.
1926 yılında ABD’nin 150. yıl dönümü kapsamında çıkarılan bir yarım dolarlık madeni parada dönemin Başkanı Calvin Coolidge’in portresi yer almıştı. Coolidge, ABD tarihinde görevdeyken madeni para üzerinde yer alan önceki ve uzun süre tek örnek olarak anılan başkan oldu.
Trump’ın yeni 1 dolarlık madeni parasının hazırlanmasında bu tarihsel örnek, yönetimin en önemli dayanaklarından biri olarak gösteriliyor.
“BİR DOLAR” DEĞERİNDE AMA KOLEKSİYONCULARIN GÖZÜNDE DAHA PAHALI
Madeni paranın resmi değeri 1 dolar olsa da Darphane’nin koleksiyon satış fiyatları nedeniyle gerçek piyasa ilgisi nominal değerinin çok üzerine çıkmış durumda.
Özellikle 4 Temmuz özel işaretli 250 bin adetlik üretim, hangi paketten özel örnek çıkacağının bilinmemesi nedeniyle koleksiyoncular açısından ayrı bir önem taşıyor.
Ürünlerin satışa çıkmasının ardından yoğun ilgi görülürken, bazı satış paketlerinin kısa sürede tükenmeye başladığı da bildirildi.
TRUMP’IN PORTRESİ ABD PARA TARİHİNDE TARTIŞMALI BİR SAYFA AÇTI
Donald Trump’ın portresini taşıyan 1 dolarlık madeni para, ABD’nin 250. kuruluş yıl dönümü kapsamında hazırlanmış olsa da siyasi ve hukuki boyutuyla sıradan bir hatıra parasının çok ötesine geçti.
Bir yanda Trump yönetiminin dayandığı özel yasal düzenleme ve Calvin Coolidge örneği bulunurken, diğer yanda yaşayan kişilerin ABD para birimlerinde tasvir edilmesine ilişkin yasal sınırlamalar tartışılıyor.
Madeni paranın yasal ödeme aracı olması ise tartışmanın bir başka boyutunu oluşturuyor. Böylece Trump’ın portresinin yer aldığı 1 dolar, hem ABD’nin kuruluşunun 250. yılını simgeleyen özel bir para hem de ülkede yaşayan bir başkanın para üzerinde yer almasına ilişkin tartışmanın merkezindeki tarihi bir madeni para haline geldi.
