Ermenistan ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ilişkiler, son günlerde askeri, diplomatik ve enerji alanlarında yeni bir boyut kazandı. ABD Başkan Yardımcısı James David Vance’in Erivan’a yaptığı resmi ziyaret, yalnızca diplomatik bir temas değil, aynı zamanda iki ülke arasındaki stratejik yakınlaşmanın somut bir göstergesi olarak değerlendirildi. Ziyaret kapsamında imzalanan 11 milyon dolarlık insansız hava aracı (İHA) satış anlaşması ve barışçıl nükleer iş birliği mutabakatı, bölgedeki dengeleri yeniden tartışmaya açtı.
Erivan’da kritik görüşme
Vance, Ermenistan’ın başkenti Erivan’da Başbakan Nikol Paşinyan ile uzun bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede bölgesel güvenlik, Ermenistan–Azerbaycan barış süreci, Karabağ sonrası yeni siyasi tablo ve ABD’nin Güney Kafkasya’daki rolü masaya yatırıldı. Toplantının ardından iki lider ortak basın toplantısı düzenleyerek varılan anlaşmaları kamuoyuna açıkladı.
ABD heyetinin ziyaret sırasında yalnızca diplomasi yürütmediği, aynı zamanda askeri iş birliğini somut adımlarla güçlendirdiği dikkat çekti. Bu kapsamda, Ermenistan’a satışı gerçekleştirilen V-BAT tipi gözetleme amaçlı İHA, ziyaretin en çok konuşulan başlığı oldu.
11 milyon dolarlık V-BAT İHA satışı
ABD, Ermenistan’a 11 milyon dolar değerinde V-BAT tipi keşif ve gözetleme amaçlı insansız hava aracı sattığını resmen duyurdu. Bu satış, ABD’nin Ermenistan’a yaptığı ilk büyük çaplı askeri teknoloji transferi olarak tarihe geçti.
James Vance, anlaşmayı şu sözlerle savundu:
“Bu İHA’lar Ermenistan’ın sınır güvenliği ve savunma kapasitesi için kullanılacak. Bu yalnızca bir satış değil, aynı zamanda iki ülke arasında güvene dayalı bir askeri ortaklığın başlangıcıdır.”
Paşinyan ve Vance’in birlikte İHA’yı incelerken çekilen fotoğrafı ise hem Ermeni hem de uluslararası basında geniş yer buldu. Görüntü, Ermenistan’ın geleneksel olarak Rusya’ya bağımlı savunma politikasından yavaş yavaş uzaklaştığı şeklinde yorumlandı.
Paşinyan’dan güçlü mesajlar
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, anlaşmayı “ülkesinin savunma mimarisi için tarihi bir adım” olarak nitelendirdi. ABD’nin yabancı ülkelere askeri teçhizat satış programı kapsamında yapılan bu anlaşmanın gelecekte daha geniş iş birliklerinin temelini oluşturacağını söyledi.
Paşinyan ayrıca, Ermenistan’ın artık yalnızca savunma alanında değil, teknoloji, enerji ve diplomasi alanlarında da ABD ile yakın çalışmak istediğini vurguladı.
Azerbaycan ile barış ve Trump’a Nobel çağrısı
Görüşmelerin önemli bir diğer boyutu, Ermenistan–Azerbaycan barış süreci oldu. Vance, Paşinyan’ın barış sürecinde “cesur adımlar attığını” belirterek ABD’nin bu süreci desteklemeye devam edeceğini ifade etti.
Paşinyan ise daha ileri giderek ABD Başkanı Donald Trump’a teşekkür etti ve Trump’ın barış sürecindeki rolü nedeniyle Nobel Barış Ödülü’nü hak ettiğini söyledi. Ermenistan ve Azerbaycan liderlerinin Trump’ı Nobel’e aday gösterdiklerini hatırlatan Paşinyan, Washington Zirvesi’nin bölge için dönüm noktası olduğunu savundu.
Nükleer enerji alanında yeni iş birliği
Askeri anlaşmanın yanı sıra, ABD ve Ermenistan arasında barışçıl nükleer enerji iş birliğine yönelik bir mutabakat zaptı imzalandı. Bu anlaşma, Ermenistan’ın enerji güvenliğini güçlendirmeyi ve alternatif enerji kaynaklarına erişimini artırmayı hedefliyor.
Uzmanlara göre bu hamle, Ermenistan’ın enerji alanında Rusya’ya olan bağımlılığını azaltma çabasının bir parçası olarak görülüyor.
Karabağ Savaşı’nın etkisi: Bayraktar dersleri
Ermenistan’ın İHA satın alma hamlesi, 2020 Dağlık Karabağ Savaşı’nın yarattığı travmanın bir sonucu olarak da değerlendiriliyor. Savaş sırasında Azerbaycan ordusunun kullandığı Türk yapımı Bayraktar TB2 SİHA’ları, Ermeni savunmasını kısa sürede etkisiz hale getirmiş ve sahadaki dengeleri değiştirmişti.
Bu deneyim, Ermenistan’ın modern savaş teknolojilerine yatırım yapma zorunlul
