ABD ile İran arasında yapılması planlanan kritik nükleer müzakerelerde beklenmedik bir gelişme yaşandı. İlk olarak İstanbul’da gerçekleşmesi beklenen toplantı, İran’ın talebi üzerine Umman’a alındı. Washington yönetimi bu isteği kabul ederek diplomatik sürecin devamı adına esneklik gösterdi.
Görüşmelerin yeri kadar formatı da tartışma konusu oldu. Tahran yönetimi, müzakerelerin geniş katılımlı değil, yalnızca ABD ile ikili düzeyde yürütülmesini istedi. İran’ın bu talebi, sürecin daha teknik ve nükleer odaklı ilerlemesi arzusundan kaynaklanıyor.
İstanbul Planı Neden Değişti?
ABD basınında çıkan haberlere göre, Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin İstanbul’da bir araya gelmesi planlanıyordu. Ancak İran, toplantıya başka ülkelerin gözlemci olarak katılacağı yönündeki bilgilerin ardından mekân değişikliği talep etti.
Tahran yönetimi, özellikle Arap ve Müslüman ülkelerin toplantıda yer almasının, gündemi genişleteceği ve füze programı ile bölgesel vekil gruplar gibi hassas konuların masaya gelmesine yol açacağı endişesini taşıdı. Bu nedenle görüşmelerin Umman’da, daha kapalı bir formatta yapılmasını istedi.
ABD ise sürecin devamını önceliklendirdiği için bu talebe olumlu yanıt verdi.
Haziran 2025’ten Sonra İlk Temas
Bu müzakere, Haziran 2025’te İran ile İsrail arasında yaşanan ve 12 gün süren çatışmaların ardından ABD ile İran arasında gerçekleşecek ilk resmi temas olma niteliğini taşıyor. Bu nedenle hem Washington hem de Tahran açısından stratejik önem arz ediyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada ülkesinin diplomasiye açık olduğunu belirterek, “Ancak diplomasi baskı ve tehdit altında yürütülemez” ifadelerini kullanmıştı. Bu sözler, İran’ın müzakere masasında eşit şartlar talep ettiğinin bir göstergesi olarak yorumlandı.
Trump’tan Sert Mesaj
ABD Başkanı Donald Trump, nükleer görüşmelere ilişkin yaptığı açıklamada temkinli ancak kararlı bir tutum sergiledi. Trump, İran’ın masaya dönme isteğini doğrularken şu ifadeleri kullandı:
“Bir şeyler yapmak istiyorlar. Bakalım somut bir sonuç çıkacak mı. Daha önce bir fırsatları vardı ama değerlendiremediler.”
Trump ayrıca İran’ın nükleer tesislerini hedef alan **“Midnight Hammer (Gece Yarısı Çekici) Operasyonu”**nu hatırlatarak, ABD’nin gerekirse yeniden sert önlemler alabileceği mesajını verdi.
Bölge İçin Ne Anlama Geliyor?
Uzmanlara göre, Umman’da yapılacak görüşmeler birkaç açıdan kritik:
-
İran’ın nükleer programının geleceği
-
ABD’nin yaptırım politikaları
-
Orta Doğu’daki güç dengesi
-
Bölgesel güvenlik mimarisi
Her iki taraf da sürecin tamamen kopmasını istemiyor; ancak masada ciddi pazarlıkların yapılacağı açık.
Sonuç
-
İran, görüşmelerin İstanbul yerine Umman’da yapılmasını istedi.
-
ABD bu talebi kabul etti.
-
Toplantılar ikili formatta, daha kapalı bir ortamda gerçekleşecek.
-
Bu, Haziran 2025’ten sonraki ilk resmi ABD–İran teması olacak.
-
Trump yönetimi süreci dikkatle izliyor ve gerekirse baskı seçeneğini masada tutuyor.
