6 Şubat depremlerinin ardından depremzedelere yardım amacıyla toplanan bağışların kullanımına ilişkin Ahbap Derneği hakkında yürütülen soruşturmada yeni bir operasyon gerçekleştirildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturmanın 5. dalgasında, İstanbul merkezli 20 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, operasyon kapsamında 53 şüphelinin yakalanmasına yönelik işlem yapıldığını duyurdu. Soruşturma dosyasında ise milyarlarca liralık para hareketleri, yüksek tutarlı nakit çekimler, şirketlere yapılan transferler ve depolarda kullanılmadan beklediği belirtilen yardım malzemelerine ilişkin tespitler yer aldı.
Milyarlarca liralık bağışın akıbeti araştırılıyor
Soruşturmanın temelinde, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerin ardından depremzedelere ulaştırılması amacıyla Ahbap Derneği üzerinden toplanan bağışların nasıl kullanıldığı bulunuyor.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamaya göre 6 Şubat 2023 ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında toplam 4,3 milyar lira bağış toplandı.
Bu paranın 4,2 milyar lirasının harcandığı belirtilirken, savcılık tarafından yapılan daha kapsamlı incelemelerde bazı para hareketlerinin olağan yardım faaliyetlerinin işleyişiyle uyumlu olmadığı değerlendirildi.
Soruşturma kapsamında derneğin mali kayıtları, envanteri, banka hareketleri, harcama belgeleri ve denetim raporlarının yanı sıra bilirkişi incelemeleri de dosyaya dahil edildi.
950 milyon liralık nakit çekim dikkat çekti
Dosyadaki en dikkat çekici mali hareketlerden biri, yaklaşık 950 milyon liranın nakit olarak çekilmesi oldu.
Başsavcılık açıklamasında, bu çekimlerin 13 Şubat 2023 ile 25 Mayıs 2023 tarihleri arasında gerçekleştirildiği belirtildi.
Söz konusu para çekimlerinden birinin tek seferde 500 milyon lira olduğu kaydedildi.
Savcılık, yaklaşık üç buçuk aylık süreçte gerçekleşen bu ölçekteki nakit çekimlerin yardım faaliyetleri kapsamında açıklanmasının araştırılması gereken bir konu olduğunu belirtti.
Çekilen paraların hangi harcama kalemlerinde kullanıldığına ilişkin incelemelerin sürdüğü bildirildi.
2 milyar liranın üzerinde konut harcaması inceleniyor
Soruşturma dosyasındaki bir diğer önemli başlık ise konut ve okul projeleri için yapılan harcamalar.
Başsavcılığın açıklamasında, bağışların 2 milyar liranın üzerinde bir bölümünün konut projelerinde kullanıldığı belirtildi.
Ancak yapılan konut ve okulların sayı ve nitelikleri dikkate alındığında söz konusu tutarın yüksek bulunduğu ifade edildi.
Bu nedenle harcamaların gerçek mali karşılığının ortaya çıkarılması amacıyla detaylı bir bilirkişi çalışması başlatıldı.
TOKİ Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan bilirkişi heyetinin, yapılan projeleri yerinde incelemeler de dahil olmak üzere mali ve fiziki açıdan değerlendirdiği aktarıldı.
Şirketlere 1,7 milyar liradan fazla para transfer edildi
Soruşturma kapsamında incelenen para trafiğinde şirketlere yapılan ödemeler de önemli yer tuttu.
Adalet Bakanı Akın Gürlek’in açıklamasına göre 29 şirket ile 7 şahıs şirketine toplam 1 milyar 757 milyon 547 bin 770 lira transfer edildi.
Savcılık incelemelerinde bazı yüksek tutarlı harcamaların karşılığında mal veya hizmet alımının bulunmadığı yönünde tespitler yapıldığı belirtildi.
Bu nedenle para transferi yapılan şirketlerin gerçek ticari faaliyetlerinin ortaya çıkarılması amacıyla yeni incelemeler başlatıldı.
Söz konusu şirketlerin faaliyetleri ile dernekten aldıkları ödemeler arasındaki bağlantı da soruşturma kapsamında mercek altına alındı.
Yardımların taşınmasında da inceleme
Başsavcılık açıklamasında, yardım malzemelerinin taşınması sürecine ilişkin de dikkat çekici tespitlere yer verildi.
Dernekle organik üyelik veya muhasebe ilişkisi bulunan bazı şüphelilerin nakliye şirketi kurduğu ve deprem yardımlarının taşınması üzerinden şahsi menfaat sağlandığına ilişkin verilerin soruşturma dosyasına girdiği belirtildi.
Ayrıca bazı yardım malzemelerinin kamu kurumlarına teslimine ilişkin tutanakların faturalarla karşılaştırıldığı ve bazı teslimatların faturalarda belirtilen miktarlardan daha düşük olduğunun belirlendiği ifade edildi.
Bu tespitlerin de 53 şüpheliyi kapsayan operasyonun dayanakları arasında bulunduğu aktarıldı.
Depolarda yüzlerce yardım malzemesi bulundu
Soruşturma yalnızca banka hesapları ve para transferleriyle sınırlı kalmadı.
İzmit’te bulunan derneğe ait depolarda yapılan incelemelerde, depremzedeler için temin edildiği belirtilen çok sayıda yardım malzemesinin kullanılmadan beklediği tespit edildi.
Depolarda yüzlerce çadırın yanı sıra tekerlekli sandalyeler, elektrikli bisikletler, kırtasiye ürünleri ve farklı yardım malzemelerinin bulunduğu bildirildi.
Başsavcılık, söz konusu malzemelerin hak sahiplerine ulaştırılması için gerekli işlemlerin başlatıldığını açıkladı.
Bilirkişi raporları bekleniyor
Soruşturmanın önemli aşamalarından birini bilirkişi incelemeleri oluşturuyor.
Mal ve hizmet alımlarına ilişkin 1 milyar liranın üzerindeki harcamanın gerçek bir mal veya hizmet karşılığı bulunup bulunmadığı araştırılıyor.
Hazırlanacak bilirkişi raporlarında, ödemelerin karşılığında gerçekten mal veya hizmet alınıp alınmadığı ve işlemlerin ticari teamüllere uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği değerlendirilecek.
Konut ve okul projelerine yönelik incelemelerin de tamamlanmasıyla birlikte, söz konusu harcamaların gerçek maliyetleri ile yapılan ödemeler arasındaki ilişkinin daha net ortaya çıkması bekleniyor.
53 şüpheliye yönelik operasyon
Başsavcılık, soruşturma kapsamında elde edilen yeni delillerin ardından 53 şüphelinin yakalanmasına karar verildiğini bildirdi.
Operasyon İstanbul merkezli olarak 20 ilde eş zamanlı gerçekleştirildi.
Şüphelilerin, para transferleri, şirket ilişkileri, yardım malzemelerinin taşınması ve teslim süreçleriyle bağlantılı olarak soruşturma kapsamında değerlendirildiği belirtildi.
Operasyonun, Ahbap Derneği soruşturmasındaki 5. dalga olduğu açıklandı.
“Hiçbir girişime müsamaha göstermiyoruz”
Adalet Bakanı Akın Gürlek, operasyonun ardından yaptığı açıklamada deprem döneminde vatandaşların dayanışma amacıyla yaptığı yardımların kişisel menfaate dönüştürülmesine izin verilmeyeceğini belirtti.
Gürlek, soruşturmanın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde sürdürüldüğünü ve operasyonun denetim raporları, mali kayıtlar, banka hareketleri, bilirkişi incelemeleri ve şüpheli ifadelerinden elde edilen deliller doğrultusunda gerçekleştirildiğini açıkladı.
Başsavcılık ise soruşturmanın kesinleşmiş bir yargı hükmü anlamına gelmediğini, tüm tespitlerin adli süreç içerisinde değerlendirileceğini belirterek dosyadaki incelemelerin sürdüğünü bildirdi.
Soruşturmanın kapsamı genişliyor
- dalga operasyonla birlikte soruşturmanın kapsamı daha da genişlerken, milyarlarca liralık bağışın hangi kalemlerde kullanıldığına ilişkin incelemeler devam ediyor.
Nakit çekimlerden şirket transferlerine, konut projelerinden mal ve hizmet alımlarına, depolardaki yardım malzemelerinden teslim tutanaklarına kadar çok sayıda başlığın incelendiği soruşturmada, bilirkişi raporları ve elde edilecek yeni deliller doğrultusunda sürecin şekillenmesi bekleniyor.
Gözaltına alınan 53 şüphelinin adli durumlarının ise yürütülecek işlemlerin ardından netleşmesi bekleniyor.
