Ankara’da yaşayan 24 yaşındaki İbrahim Doğan, 2022 yılında arkadaşının banka kartı olmaması gerekçesiyle hesabını kullanmasına izin verdi. Bu karar, kısa sürede hayatını altüst etti. Doğan, arkadaşının gönderdiği paraları hesabından çekip teslim etti ve işlemi birkaç kez tekrarladı. Ancak daha sonra söz konusu paraların dolandırıcılık yoluyla elde edildiği tespit edildi. Sonuç olarak Doğan, 4 ayrı davadan toplam 16 yıl hapis cezası ile mahkûm edildi.
Ailenin şoku ve tepkisi
Olaydan tamamen habersiz olduklarını belirten anne Fatma Doğan, polislerin eve gelmesiyle süreçten haberdar olduklarını söyledi. Oğlunun askerden yeni döndüğünü dile getiren anne, yaşanan süreci şu sözlerle anlattı:
“İfadeye çağrıldığımızda bunun bir dolandırıcılık dosyası olduğunu öğrendik. Oğlum sadece arkadaşına güvendi. Bugün 4 dosyadan 16 yıl ceza aldı, 1,5 yıldır cezaevinde. Hayatının nasıl karardığını görmek çok acı.”
Fatma Doğan, dosyalara konu olan paraların küçük meblağlar olduğunu ve mağdurların zararını kendi imkânlarıyla karşıladıklarını belirtti:
“5 bin, 4 bin, 900 lira gibi rakamlar. Hepsini borç harç ödedik. Uzlaşma talep ediyoruz. Benim evladım yandı, başka evlatlar da yanmasın.”
Anne Doğan, oğlunu bu sürece sürükleyen kişinin tutuklu olduğunu ve çok sayıda genci mağdur ettiği gerekçesiyle 110 yıla kadar hapis istemiyle yargılandığını vurguladı:
“25 bin liralık bir meblağ için oğlumun hayatı karardı. Üniversite hayalleri vardı, geleceğini kurmak istiyordu. Şimdi sadece izliyoruz.”
Avukatın açıklamaları ve yasal çağrılar
İbrahim Doğan’ın avukatı Mehmet Doğrudoğan, dolandırıcılık suçlarında IBAN sahiplerinin sık sık hedef haline geldiğine dikkat çekti. Avukat, çoğu zaman asıl dolandırıcıların yurt dışında olduğunu ve hakimin muhatap bulamadığı durumlarda IBAN sahiplerinin cezalandırıldığını belirtti:
“O kişilerin iradeleri sakatlanmış durumda. Dolandırıcılıkta asıl suçlu IBAN sahibi değildir, kandırılmıştır. Ama sistem, mağduru korumuyor.”
Doğrudoğan, Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesindeki ağır cezaların mağduriyet yarattığını belirterek, dolandırıcılık suçunun uzlaşma kapsamına alınması gerektiğini savundu:
“Türkiye’de birçok ilde insanlar bir gecede 5-6 dosya ile ağır ceza mahkemelerine düşüyor. Bu mağduriyetlerin önüne geçmek için yasal düzenleme şart. Adalet Komisyonu ile görüşmelerimiz sürüyor.”
Uzman görüşleri ve dijital bankacılık uyarısı
Finans ve hukuk uzmanları, gençlerin ve yeni mezunların hesaplarını başkalarıyla paylaşırken çok dikkatli olmaları gerektiğini vurguluyor. IBAN veya hesap paylaşımının, suç işlenmesinde kullanılabileceğini ve bu kişilerin mağdur olma riskini artırdığını ifade ediyorlar.
Uzmanlar, özellikle sosyal medya ve dijital bankacılık çağında bilinçsiz hesap paylaşımının ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceğini söylüyor. Küçük meblağlar üzerinden verilen ağır cezaların, sistemin eksikliklerini ve hukuki düzenlemelere olan ihtiyacı gözler önüne serdiği belirtiliyor.
Toplum ve yasal düzenleme açısından önemi
İbrahim Doğan örneği, Türkiye’de IBAN ve dijital bankacılık yoluyla dolandırıcılık vakalarının bireyler üzerinde ne kadar büyük etkiler yaratabileceğini ortaya koyuyor. Küçük meblağlar üzerinden dahi ağır cezaların verilebildiği bu durum, mağduriyetlerin önüne geçilmesi için yasal düzenlemelerin şart olduğunu gösteriyor.
Avukatlar ve hukukçular, dolandırıcılık suçlarında IBAN sahiplerinin korunmasını, suçlu ve mağdur ayrımının net yapılmasını talep ediyor. Türkiye’de milyonlarca kişi dijital bankacılık kullanırken, bu tür davaların artabileceği ve daha fazla mağduriyet yaratabileceği uzmanlar tarafından öngörülüyor.
