ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail’in Suriye’nin İdlib kentindeki Ebu Zuhur Askeri Havaalanı’na düzenlediği saldırının perde arkasına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Barrack’ın aktardığına göre İsrail, saldırıdan önce Washington’a Türkiye’nin bölgeye asker veya askeri ekipman göndermeye hazırlandığı yönünde istihbarat ulaştırdı. Ancak ABD’nin kendi kaynaklarıyla yaptığı incelemelerde böyle bir Türk askeri hareketliliğine rastlanmadı.
İsrail’in istihbaratıyla ilgili üç ihtimal
Barrack, İsrail’in söz konusu bilgiyi nereden elde etmiş olabileceğine ilişkin üç ihtimal üzerinde durdu. Bunlardan ilki bölgede Türk askerlerinin veya askeri unsurların bulunduğu yönündeki iddiaydı. Ancak ABD tarafı bu bilgiyi doğrulamadı.
İkinci ihtimal, İsrail’in saldırı öncesinde diğer ülkelerin fark etmediği bir askeri hareketlilik tespit etmiş olmasıydı.
Barrack’ın daha güçlü gördüğü üçüncü ihtimal ise Türkiye’nin ilerleyen süreçte bölgede askeri eğitim faaliyetlerini artırmasına yönelik görüşmelerin İsrail istihbaratının dikkatini çekmiş olmasıydı.
Saldırı öncesi diplomatik temas vardı
ABD’li Büyükelçi, İsrail saldırısından önce Suriye ile İsrail arasında diplomatik temasların sürdüğünü de belirtti.
Barrack’ın anlatımına göre Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani ile Mossad Başkanı arasında yaklaşık iki saat süren bir görüşme gerçekleştirildi. Görüşmede taraflar arasındaki sorunların ele alındığı ifade edildi.
Ancak diplomatik temasların sürdüğü sırada İsrail’in Ebu Zuhur’daki pistleri vurma kararı aldığı belirtildi.
Türkiye savaş uçaklarını kaldırmayı değerlendirdi
Barrack’ın açıklamalarındaki en dikkat çekici ayrıntı ise Türkiye’nin saldırı sırasında savaş uçaklarını havalandırma seçeneğini değerlendirdiği iddiası oldu.
İsrail savaş uçaklarının Türkiye sınırına doğru yaklaştığının görülmesi üzerine Ankara’nın uçakların hedefi, rotası ve niyeti konusunda net bilgiye sahip olmadığı belirtildi.
Bu belirsizliğin ardından Türkiye’de savaş uçaklarının kaldırılması seçeneğinin gündeme geldiğini aktaran Barrack, iletişim kanallarının devreye girmesiyle gerilimin kontrol altına alındığını söyledi.
Barrack, yaşanan durumu oldukça tehlikeli bir süreç olarak değerlendirirken, taraflar arasında doğrudan bir askeri karşılaşma yaşanmamasının önemli olduğunu vurguladı.
İsrail neden saldırdı?
İsrail’in diplomatik temaslar devam ederken saldırı düzenlemesinin nedenine ilişkin kesin bir bilgi olmadığını söyleyen Barrack, Trump yönetiminin üzerinde durduğu iki ihtimali paylaştı.
Bunlardan birine göre İsrail, Türkiye’yi karşılık vermeye zorlamak istemiş olabilir. Diğer ihtimal ise İsrail kurumları arasındaki koordinasyon sorunu nedeniyle saldırı kararının alınmış olması.
Bu senaryoya göre Mossad ile Suriye arasında diplomatik görüşmeler devam ederken İsrail ordusundaki bazı unsurlar ellerindeki istihbaratı acil tehdit olarak değerlendirmiş ve saldırı kararı almış olabilir.
“Ankara gerilimi büyütmek istemiyor”
Barrack, Türkiye’nin kriz sırasında gerilimi tırmandırmaktan kaçındığını da ifade etti.
Ankara’daki siyasi ve güvenlik yönetiminin İsrail’le askeri bir çatışmaya girmek istemediğini belirten Barrack, Türkiye’nin önceliğinin krizi kontrol altında tutmak olduğunu söyledi.
İsrail savaş uçaklarının Suriye’deki saldırısı sonrasında yaşanan gelişmeler, Türkiye ile İsrail arasında bölgede olası bir askeri gerilim riskini yeniden gündeme taşırken, Barrack’ın açıklamaları Ankara’nın o kritik süreçte nasıl bir tutum aldığını ortaya koydu.
