Ortadoğu’daki savaş ve brent petrol fiyatlarındaki artış, Türkiye’de akaryakıt piyasasında yeni bir fiyat dalgasına yol açtı. Özellikle motorin fiyatlarının önümüzdeki günlerde 85 TL sınırını aşması bekleniyor. Uzmanlar, savaşın sürmesi halinde litre fiyatlarının 100 TL seviyesini görebileceğini ifade ediyor.
BRENT PETROLÜ FİYATLARINI YÜKSELTTİ
Küresel piyasalarda brent petrolün artışı ve metrik ton motorin fiyatının yaklaşık 195 dolar yükselmesi, Türkiye’deki pompa fiyatlarına doğrudan yansıyor. Salı veya çarşamba günü motorin litre fiyatına 7,65 TL’lik zam gelmesi öngörülüyor. Benzin fiyatında ise 59-60 kuruş civarında artış bekleniyor. Bu artışla birlikte motorin fiyatları 85 TL sınırını aşacak.
Sektör yetkilileri, savaş devam ederse fiyatların 100 TL’ye kadar yükselebileceğini belirtiyor. Bu durum, özellikle lojistik, nakliye ve tarım sektörünü ciddi şekilde etkileyecek.
ÖTV ERİDİ, KDV ARTIYOR
Hükümet, akaryakıt fiyatlarındaki artışı kontrol altına almak için eşel mobil sistemi uyguluyor. Ancak peş peşe gelen zamlar, motorindeki Özel Tüketim Vergisi’nin (ÖTV) tamamen sıfırlanmasına yol açtı.
Fiyat yükseldikçe KDV geliri de artıyor. Örneğin, motorin litre fiyatı 60 TL iken 12 TL olan KDV, fiyat 85 TL’ye yükseldiğinde 17 TL’ye çıkıyor. Bu durum, devletin ÖTV kaybını KDV geliriyle bir nebze telafi etmesini sağlıyor.
KÜÇÜK VE SESSİZ ZAMLAR
ANKA verilerine göre, pompa fiyatlarına yalnızca büyük zamlar değil, 5-10 kuruşluk küçük artışlar da ekleniyor. Dağıtım şirketlerinin kendi paylarını artırmak için yaptığı bu müdahaleler, maliyeti daha da yükseltiyor.
Sadece 3 Mart – 3 Nisan tarihleri arasında motorine 7 kez bu tür sessiz zamlar yapıldı. Bu küçük artışlar, vatandaşın bütçesini yavaş ama etkili şekilde zorluyor.
İSTASYONLARDA KUYRUK YOK, TALİP SÜREKLİ
Geçmişte büyük zamlar öncesinde uzun kuyruklar görmeye alışık olunan akaryakıt istasyonlarında bu kez benzer bir durum gözlenmiyor. Sektör temsilcileri, bunun vatandaşın alışkanlık değişikliğinden kaynaklandığını söylüyor:
“Vatandaş artık fiyatları anlık takip ediyor. Deponun boşalmasını beklemeden bulabildiği fiyattan sürekli takviye yapıyor. Bu yüzden zam öncesi yığılma yaşanmıyor, ancak talep sürekli olarak devam ediyor.”
EKONOMİYE YANSIMASI
Uzmanlar, motorin ve benzindeki bu yüksek artışların temel tüketim ürünlerine ve ulaşım maliyetlerine yansımasını bekliyor. Fiyatlar yükseldikçe, lojistik maliyetleri ve nakliye ücretleri artacak; bu da gıda ve diğer ürünlerin fiyatlarını doğrudan etkileyecek.
Enerji analistleri, hükümetin eşel mobil sistemi ve KDV düzenlemelerinin kısa vadede fiyat artışlarını kontrol altında tutabileceğini, ancak küresel petrol fiyatları ve jeopolitik riskler devam ettiği sürece pompa fiyatlarının baskı altında kalacağını belirtiyor.
