İngiltere’de gerçekleştirilen bir beyin ameliyatı, tıp dünyasında yapay zekanın kullanımına ilişkin önemli bir ilke sahne oldu. 48 yaşındaki Rhys Hibbert, operasyon sırasında cerrahlara gerçek zamanlı yapay zeka desteği verilen dünyadaki ilk beyin ameliyatının hastası oldu.
Bedfordshire’da yaşayan iki çocuk babası Hibbert’in sağlık sorunları, Aralık 2024’te yürüyüş sırasında aniden fenalaşarak nöbet geçirmesiyle başladı. Yapılan tetkiklerde beynin tabanında bulunan hipofiz bezinde yaklaşık 11 milimetrelik iyi huylu bir tümör tespit edildi.
TÜMÖR GÖRME YETİSİNİ TEHDİT EDİYORDU
Başlangıçta takip edilen tümör zamanla büyüyerek görme sinirlerine baskı yapmaya başladı. Hibbert’in çevre görüşü daralırken günlük yaşamında eşyalara çarpma, yoğun yorgunluk ve baş dönmesi gibi sorunlar ortaya çıktı.
Doktorlar, tümörün bulunduğu bölgenin beyne kan taşıyan önemli damarlar ve görme sinirlerine çok yakın olması nedeniyle operasyonun son derece hassas olduğunu belirtti. Müdahale edilmemesi halinde hastanın görme yetisini tamamen kaybetme riski bulunuyordu.
YAPAY ZEKA AMELİYAT SIRASINDA DEVREYE GİRDİ
University College London Hastanesi’nde gerçekleştirilen operasyonda cerrahlar, burundan ilerletilen endoskop aracılığıyla tümöre ulaştı.
Asıl dikkat çekici teknoloji ise operasyon sırasında kullanıldı. Yapay zeka, cerrahi kameradan gelen görüntüleri anlık olarak analiz ederek kritik damar ve sinirlerin bulunabileceği bölgeleri işaretledi. Böylece cerrahlara tümörü çıkarırken hangi bölgelerden uzak durmaları gerektiği konusunda gerçek zamanlı destek sağlandı.
YÜZLERCE AMELİYAT GÖRÜNTÜSÜYLE EĞİTİLDİ
Sistemin geliştirilmesi sırasında yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatına ait görüntüler kullanıldı. Uzmanlar, görüntülerdeki önemli damar ve sinirleri tek tek işaretleyerek yapay zekanın insan gözünün doğrudan göremeyebileceği kritik anatomik yapıları tanımasını sağladı.
Bu teknoloji, operasyon sırasında cerrahların yerine geçmekten ziyade “ikinci bir çift göz” görevi gördü.
AMELİYAT SONRASI GÖRMESİ İYİLEŞTİ
Başarılı operasyonun ardından Hibbert’in görme yetisinde belirgin iyileşme görüldü. Hasta, ameliyattan uyandığında çevresini çok daha net görebildiğini ve operasyonun ardından hızla toparlandığını ifade etti. Daha sonra günlük yaşamına ve işine dönmeye başladı.
Bu operasyon, yapay zekanın sağlık alanında yalnızca teşhis ve görüntü analizinde değil, ameliyat sırasında cerrahlara canlı rehberlik sağlayan bir teknoloji olarak da kullanılabileceğini ortaya koydu.
