İstanbul’da beklenen büyük depreme ilişkin bilimsel tartışmalar sürerken, Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş’tan dikkat çekici bir değerlendirme geldi. Marmara Denizi altındaki fay hatlarının yapısına odaklanan Bektaş, yıllardır konuşulan senaryolara ters düşen bir görüş ortaya koyarak, Orta Marmara segmentinin sanıldığı gibi yıkıcı bir deprem üretmeyebileceğini öne sürdü.
Bektaş’ın “Marmara’nın altındaki ateş” olarak tanımladığı jeotermal yapı, fay hattının davranışını doğrudan etkileyen en önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Profesöre göre, bölgedeki yüksek sıcaklık değerleri fay boyunca sürtünmeyi azaltarak, enerjinin tek bir büyük kırılma yerine zaman içinde yavaş ve sessiz biçimde boşalmasına neden olabilir.
“DOĞAL BİR KALKAN GÖREVİ GÖREBİLİR”
Sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda Bektaş, Orta Marmara segmentinin adeta doğal bir “termal kalkan” gibi çalışabileceğini ifade etti. Bu yapının, olası büyük bir kırılmanın yayılmasını durdurabileceğini veya en azından etkisini zayıflatabileceğini belirten Bektaş, böylece İstanbul’u tehdit eden devasa bir depremin beklenenden daha sınırlı kalabileceği ihtimalini gündeme taşıdı.
Uzman, Curie derinliğinin Marmara Denizi’nde yüzeye oldukça yakın olduğunu ve bunun fayın mekanik özelliklerini önemli ölçüde değiştirdiğini söyledi. Bu koşullar altında fay hattında biriken gerilimin, ani ve yıkıcı bir kırılma yerine küçük ölçekli kaymalarla boşalmasının mümkün olabileceğini dile getirdi.
“BÜYÜK DEPREM SENARYOLARI YENİDEN GÖZDEN GEÇİRİLMELİ”
Bektaş’ın açıklamaları, Marmara depremi için uzun süredir dillendirilen “kaçınılmaz büyük kırılma” senaryolarını sorgulatıyor. Profesöre göre, Orta Marmara segmentinin sanıldığı kadar aktif olmayabileceği ve bu bölgenin, kuzey ve güney segmentler arasındaki kırılmayı sınırlayan bir tampon bölge işlevi görebileceği ihtimali güçlü.
Bu yaklaşım, fay hattının tek parça halinde kırılacağı yönündeki klasik görüşlere karşı yeni bir pencere açarken, depremin büyüklüğü ve yayılım alanına ilişkin hesaplamaların yeniden yapılması gerektiğini de ortaya koyuyor.
BİLİMSEL TARTIŞMA KIZIŞIYOR
Bektaş’ın değerlendirmeleri, deprem bilimciler arasında yeni bir tartışma başlattı. Bazı uzmanlar, termal yapının gerçekten kırılmayı sınırlandırabileceğini kabul ederken, bazıları ise bu etkinin büyük bir depremi tamamen engellemeye yetmeyeceği görüşünde.
Bilim insanları, Marmara Denizi altındaki fay sisteminin son derece karmaşık olduğunu ve farklı segmentlerin farklı davranışlar sergileyebileceğini vurguluyor. Bu nedenle, bölgedeki ısı dağılımı, mikro sismik hareketler ve fay sürtünme özelliklerine ilişkin daha ayrıntılı ölçümlere ihtiyaç olduğu belirtiliyor.
“UMUT VAR AMA TEHLİKE GEÇMEDİ”
Her ne kadar Bektaş’ın açıklamaları büyük depremin etkilerinin sınırlanabileceği yönünde umut verse de, uzmanlar İstanbul ve çevresinin halen yüksek risk altında olduğunun altını çiziyor. Olası senaryoların değişmesi, hazırlıksız yakalanma riskini ortadan kaldırmıyor.
Yetkililer ve bilim insanları, kentsel dönüşüm çalışmalarının hızlandırılması, yapı stokunun güçlendirilmesi ve afet bilincinin artırılması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor. Marmara’nın altındaki “ateş” tartışması, İstanbul depremine dair belirsizlikleri azaltmak yerine, bu büyük doğal tehdidin ne kadar karmaşık ve çok boyutlu olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
