Letonya’da kadın ve erkek nüfusu arasındaki dikkat çekici fark, gündelik yaşamda ortaya çıkan sıra dışı bir hizmeti yeniden gündeme taşıdı. Ülkede özellikle yalnız yaşayan kadınların evlerinde ihtiyaç duyduğu tamirat ve montaj işlerini yapmaları için “saatlik koca” adı verilen hizmetlerden yararlandığı belirtiliyor.
İsmi ilk duyulduğunda farklı bir çağrışım oluşturan “saatlik koca” hizmetinin aslında romantik bir amaç taşımadığı özellikle belirtiliyor. Sistem, ev içerisinde teknik bilgi ve fiziksel güç gerektiren işlerin profesyonel ustalar tarafından kısa süreli olarak yapılmasına dayanıyor.
Tesisat işlerinden marangozluğa, mobilya montajından televizyonun duvara sabitlenmesine kadar pek çok işlem bu hizmet kapsamında gerçekleştiriliyor. Bazı platformlarda müşteriler internet veya telefon üzerinden talep oluştururken, ustalar kısa süre içerisinde verilen adrese giderek işi tamamlıyor.
Kadın nüfusu erkekleri yüzde 15,5 oranında geçiyor
Letonya’daki hizmetin dikkat çekmesinin temelinde ise ülkenin demografik yapısı bulunuyor.
Eurostat verilerine göre Letonya’da kadınların sayısı erkeklerden yüzde 15,5 daha fazla. Kadın ve erkek nüfusu arasındaki bu farkın Avrupa Birliği ortalamasının oldukça üzerinde olduğu belirtiliyor.
Özellikle yaş ilerledikçe tablo daha çarpıcı hale geliyor. 65 yaş üzerindeki nüfusta kadınların sayısının erkeklerin yaklaşık iki katına ulaşması, ülkedeki cinsiyet dengesizliğinin ileri yaş gruplarında daha da belirginleştiğini gösteriyor.
Bu durum yalnızca nüfus istatistiklerinde görülmüyor. Sosyal yaşamdan günlük ihtiyaçlara kadar farklı alanlarda kendisini gösteren demografik fark, bazı hizmetlerin de gelişmesine zemin hazırlıyor.
Bir telefonla usta çağırıyorlar
Letonya’da “saatlik koca” olarak adlandırılan hizmetlerin temelinde oldukça basit bir sistem bulunuyor. Evinde tamir edilmesi veya kurulması gereken bir iş bulunan kişi, platform üzerinden talep oluşturuyor.
Ardından uygun bir usta adrese yönlendiriliyor.
Komanda24 isimli platformda, çeşitli ev işlerini yapabilen ustalar “altın elli erkekler” şeklinde tanıtılıyor. Müşteriler tesisat, marangozluk, mobilya montajı veya televizyon montajı gibi farklı işler için yardım alabiliyor.
Remontdarbi.lv üzerinden ise telefon ya da internet aracılığıyla usta çağrılabiliyor. Duvar boyama, perde tamiri ve evde tamamlanması gereken çeşitli küçük işlerin de hizmet kapsamında olduğu belirtiliyor.
Dolayısıyla “saatlik koca” ifadesi, bir kişinin eş veya sevgili yerine konulmasından ziyade, günlük hayatta ihtiyaç duyulan teknik desteğin esprili bir isimle pazarlanması anlamına geliyor.
Hizmetin hedefinde yalnız yaşayan kadınlar var
Bu tür hizmetlerin özellikle tek başına yaşayan kadınlar arasında ilgi gördüğü belirtiliyor. Evde yapılması gereken bazı işlerin tek kişi tarafından gerçekleştirilmesinin zor olması, profesyonel desteğe duyulan ihtiyacı artırıyor.
Bir mobilyanın kurulması, ağır bir eşyanın taşınması, televizyonun duvara monte edilmesi ya da küçük bir tesisat probleminin giderilmesi gibi işler için ayrı ayrı usta aramak yerine, kısa süreli hizmet veren platformlardan destek alınabiliyor.
Bu nedenle ortaya çıkan sektör, yalnızca Letonya’daki kadın-erkek nüfus farkıyla değil, modern şehir yaşamında insanların gündelik işlerini dışarıdan hizmet alarak çözme eğilimiyle de ilişkilendiriliyor.
Sosyal hayatta da erkek sıkıntısı yaşanıyor
Letonya’daki demografik dengesizlik, ev hizmetlerinin yanı sıra sosyal hayatta da hissediliyor.
Ülkede yaşayan bazı kadınlar, erkeklerle tanışmanın ve sosyal çevre içerisinde erkek nüfusuna ulaşmanın zor olduğunu dile getiriyor.
Festivallerde çalışan Dania isimli bekar bir kadın, iş arkadaşlarının yüzde 98’inin kadınlardan oluştuğunu belirterek, sohbet edebilecekleri veya flört edebilecekleri erkek bulmakta zorlandıklarını ifade ediyor.
Dania’nın arkadaşı Zane ise bazı kadınların partner bulabilmek amacıyla yurt dışına gitmeyi tercih ettiğini söylüyor.
Bu açıklamalar, nüfus dengesizliğinin yalnızca resmi istatistiklerden ibaret olmadığını, insanların sosyal ilişkileri üzerinde de etkili olduğunu ortaya koyuyor.
Erkeklerin yaşam süresi daha kısa
Letonya’daki kadın ve erkek nüfusu arasındaki farkın nedenleri arasında erkeklerin daha kısa yaşam beklentisi de önemli bir faktör olarak gösteriliyor.
Özellikle ileri yaş gruplarında kadınların sayısının erkeklere kıyasla çok daha yüksek olmasının arkasında, erkeklerin sağlık sorunları ve yaşam tarzıyla bağlantılı daha erken yaşta hayatını kaybetmesi bulunuyor.
Ülkedeki sağlık verilerine göre erkeklerde sigara kullanımı kadınlardan belirgin biçimde yüksek. Erkeklerin yaklaşık yüzde 31’inin sigara kullandığı belirtilirken, kadınlarda bu oran yaklaşık yüzde 10 seviyesinde.
Fazla kilo ve obezite açısından da erkeklerde yüksek oranlar dikkat çekiyor. Erkeklerin yaklaşık yüzde 62’sinin fazla kilolu veya obez kategorisinde olduğu, kadınlarda ise bu oranın yüzde 57 civarında bulunduğu aktarılıyor.
Sigara kullanımı, obezite ve diğer sağlık riskleri erkeklerin ortalama yaşam süresinin kadınlara göre daha düşük olmasında etkili faktörler arasında gösteriliyor.
“Saatlik koca” ismi gündem oldu
Letonya’da ortaya çıkan bu hizmet, ismi nedeniyle dünya genelinde de dikkat çekiyor. Ancak sistemin arkasındaki gerçek, sanıldığından çok daha basit: Evde yapılması gereken işleri kısa süreli olarak profesyonel ustalara yaptırmak.
“Saatlik koca” ifadesi hizmetin dikkat çekmesini sağlayan sıra dışı bir pazarlama tanımı olurken, uygulamanın kapsamı büyük ölçüde klasik tamirat ve bakım hizmetlerinden oluşuyor.
Letonya’daki demografik tablo ise bu tür hizmetlerin neden özellikle kadınlar arasında ilgi görebildiğine dair dikkat çekici bir arka plan oluşturuyor.
Kadın nüfusunun erkeklerden belirgin şekilde fazla olması, özellikle ileri yaşlarda farkın daha da büyümesi ve yalnız yaşayan kişilerin gündelik işlerde profesyonel desteğe ihtiyaç duyması, “saatlik koca” olarak adlandırılan sektörün ülkede gündeme gelmesine neden oluyor.
Böylece ilk bakışta oldukça sıra dışı görünen bu hizmet, aslında Letonya’nın demografik yapısı ile modern hizmet sektörünün kesiştiği ilginç bir örnek olarak öne çıkıyor.
