İsrail’in Suriye’nin İdlib kentinin doğusunda bulunan Ebu Zuhur Askeri Havaalanı’na yönelik art arda düzenlediği saldırılar, bölgede tansiyonu yeniden yükseltti. İsrail savaş uçaklarının askeri tesisi 8 kez hedef aldığı bildirilirken, saldırının ardından ortaya atılan “Üste Türk askeri var mı?” sorusu gündemin öne çıkan başlıklarından biri oldu.
İsrail’in operasyonuyla ilgili farklı iddialar gündeme gelirken, Şam yönetiminden dikkat çeken bir açıklama geldi. Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, Ebu Zuhur’da kalıcı bir Türk askeri varlığının bulunmadığını açıkladı.
Şeybani, tesisin Suriye Hava Kuvvetleri için planlandığını ve Türk askeri yetkililerin bölgeyi yalnızca eğitim ve askeri işbirliği kapsamında ziyaret ettiğini belirtti.
İsrail’in saldırıları sonrası gözler Ebu Zuhur’a çevrildi
İsrail ordusuna ait savaş uçakları, Suriye’nin kuzeyinde bulunan Ebu Zuhur Askeri Havaalanı’nı hedef aldı.
İdlib’in doğusunda yer alan tesisin uzun süredir büyük ölçüde kullanılmadığı ve terk edilmiş durumda olduğu aktarılırken, İsrail uçaklarının bölgeye toplam 8 hava saldırısı gerçekleştirdiği bildirildi.
Saldırılarda havaalanındaki pistlerin ve hangar bölümünde bulunan atıl durumdaki bir yapının hedef alındığı belirtildi.
Saldırıların ardından bölgede can kaybı veya yaralanma yaşanıp yaşanmadığına ilişkin ise net bir resmi bilgi paylaşılmadı.
Ancak saldırının askeri hedeflerden çok daha geniş bir siyasi tartışmaya yol açmasının nedeni, Ebu Zuhur’da Türk askeri unsurlarının bulunduğuna ilişkin iddialar oldu.
Suriye Dışişleri Bakanı iddialara yanıt verdi
Konuya ilişkin açıklama yapan Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, İsrail’in öne sürdüğü iddiaların aksine bölgede kalıcı bir Türk askeri varlığı olmadığını söyledi.
Şeybani, Ebu Zuhur Havaalanı’nın Suriye Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmak üzere planlandığını belirtti.
Türk askeri yetkililerin ise tesise yalnızca eğitim ve askeri işbirliği kapsamında ziyaretlerde bulunduğunu aktaran Şeybani, havaalanının büyük ölçüde boş olduğunu ve henüz tam kapasiteyle faaliyete geçirilmediğini ifade etti.
Suriye yönetiminin açıklamasına göre bölgede Türk askeri üssü kurulması ya da kalıcı Türk kuvvetlerinin konuşlandırılması yönünde bir plan bulunmuyordu.
“Kalıcı Türk askeri varlığı yoktu”
Şeybani, konuya ilişkin değerlendirmesinde özellikle kalıcı Türk askeri varlığı iddiasını reddetti.
Suriye Dışişleri Bakanı, Ebu Zuhur’da bir Türk üssü kurulmasının veya Türk askerlerinin kalıcı şekilde konuşlandırılmasının söz konusu olmadığını belirtti.
Bu açıklama, İsrail’in saldırı gerekçesine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.
Çünkü İsrail tarafı, Suriye’deki olası Türk askeri varlığı konusunda daha farklı bir tablo ortaya koyuyor.
Netanyahu’dan dikkat çeken açıklama
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise Şam yönetiminin açıklamalarından farklı bir değerlendirmede bulundu.
Netanyahu, İsrail’in operasyon öncesinde Suriye’yi Ebu Zuhur’da Türk askeri varlığına izin vermemesi konusunda uyardığını savundu.
İsrail Başbakanı, saldırı öncesinde Şam yönetimine mesaj verildiğini ve bu konuda açık bir uyarıda bulunulduğunu ileri sürdü.
Netanyahu’nun açıklamaları, İsrail’in Suriye’deki askeri operasyonlarının kapsamı ve gerekçesi konusunda yeni bir tartışma başlattı.
Suriye saldırıyı “meşru gerekçeden yoksun” olarak değerlendirdi
Şam yönetimi ise İsrail’in saldırısına sert tepki gösterdi.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, Ebu Zuhur Havaalanı’na yönelik bombardımanın meşru bir gerekçeye dayanmadığını savundu.
İsrail’in Suriye topraklarına yönelik askeri operasyonlarının bölgesel istikrarsızlığı artırdığını belirten Şeybani, Şam yönetiminin gerilimin tırmandırılmasından yana olmadığını ifade etti.
Suriye tarafı, diplomatik görüşmelere kapıyı tamamen kapatmadığını ve güvenlik konusunda müzakere yapılabileceğini de bildirdi.
Türkiye’den İsrail’e sert tepki
İsrail’in Ebu Zuhur saldırısına Türkiye de tepki gösterdi.
Dışişleri Bakanlığı, saldırıları güçlü şekilde kınarken, İsrail’in Suriye’nin altyapısını ve yeteneklerini hedef alan operasyonlarının ülkenin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini belirtti.
Ankara, İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırganlığının sona erdirilmesi gerektiğini vurgularken, uluslararası topluma da daha kararlı bir tutum alma çağrısında bulundu.
Türkiye ayrıca uluslararası hukuk ihlallerine karşı hesap verebilirliğin sağlanması gerektiğini ifade etti.
Arap ülkelerinden peş peşe açıklamalar
İsrail’in saldırısı bölge ülkelerinin de tepkisini çekti.
Ürdün, Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır tarafından yapılan açıklamalarda, Ebu Zuhur Havaalanı’na yönelik saldırının Suriye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğünün ihlali olduğu belirtildi.
Bölge ülkeleri, İsrail’in Suriye topraklarına yönelik devam eden operasyonlarının yeni bir bölgesel gerilim dalgasına yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Özellikle Suriye’nin istikrarını yeniden sağlamaya çalıştığı bir dönemde gerçekleştirilen saldırıların, bölgedeki diplomatik çabaları olumsuz etkileyebileceği değerlendirildi.
BM’den İsrail’e çağrı
Birleşmiş Milletler de saldırıyla ilgili açıklama yaptı.
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, İsrail’in Suriye’ye düzenlediği hava saldırısının Suriye’nin toprak bütünlüğü ve hava sahasına yönelik endişe verici bir ihlal olduğunu söyledi.
Dujarric, bu tür hava saldırılarının durdurulması gerektiğini belirtti.
BM’nin açıklaması, Ebu Zuhur saldırısının yalnızca Suriye ve İsrail arasında yaşanan bir gerilim olarak görülmediğini, uluslararası alanda da ciddi endişe oluşturduğunu ortaya koydu.
ABD’den diplomasi mesajı
ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye-Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack da saldırı hakkında açıklamada bulundu.
Barrack, Ebu Zuhur Havaalanı’na düzenlenen saldırıdan derin endişe duyduklarını belirtti.
ABD’li yetkili, Suriye ile İsrail arasındaki sorunların askeri yöntemlerle değil, diplomatik süreçler üzerinden çözülmesi gerektiği mesajını verdi.
Barrack ayrıca Suriye yönetiminin İsrail ile gerilimi azaltmayı tercih ettiğini savundu.
Saldırının ardından en çok bu soru soruluyor
Ebu Zuhur Havaalanı’nın İsrail tarafından art arda 8 kez vurulmasının ardından kamuoyunun en fazla merak ettiği konu ise tesiste Türk askerlerinin bulunup bulunmadığı oldu.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani’nin açıklamasına göre üste kalıcı Türk askeri bulunmuyordu.
Şeybani, Türk askeri yetkililerin bölgeye eğitim ve askeri işbirliği kapsamında ziyaretler gerçekleştirdiğini, ancak burada kalıcı bir Türk üssü veya Türk askerlerinin konuşlandırılmasının planlanmadığını ifade etti.
İsrail tarafının açıklamaları ise bu konuda farklı bir iddia ortaya koyuyor.
Bu nedenle Ebu Zuhur saldırısı, yalnızca İsrail-Suriye gerilimi açısından değil, Türkiye’nin Suriye’deki askeri işbirliği ve olası güvenlik düzenlemeleri açısından da dikkatle takip ediliyor.
Ebu Zuhur’da yeni bir gerilim kapısı mı açılıyor?
İsrail’in Suriye topraklarına yönelik saldırıları, Şam yönetiminin egemenlik ve toprak bütünlüğü tartışmalarını yeniden gündeme getirirken, bölgedeki hassas dengeler de bir kez daha ortaya çıktı.
Suriye yönetimi saldırıların sona ermesini isterken, İsrail ise kendi güvenlik gerekçeleri doğrultusunda operasyonlarını savunuyor.
Türkiye başta olmak üzere birçok bölge ülkesi ise Suriye’nin egemenliğinin ihlal edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Ebu Zuhur Havaalanı’na yönelik 8 saldırının ardından ortaya çıkan Türk askeri iddiası ise şimdilik tarafların birbirinden farklı açıklamalarıyla gündemde.
Suriye’nin resmi açıklaması, bölgede kalıcı Türk askeri varlığı bulunmadığı yönünde. İsrail’in iddiaları ise farklı bir tabloya işaret ediyor. Önümüzdeki dönemde bölgedeki askeri hareketlilik ve diplomatik temaslar, bu tartışmanın nasıl şekilleneceğini belirleyecek.
