ABD’de yapılan yeni bir araştırma, yapay zekâ araçlarının özellikle genç kullanıcılar arasında bilişsel süreçler ve öğrenme alışkanlıkları üzerinde etkiler oluşturabileceğini ortaya koydu. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) tarafından yürütülen çalışmada, ChatGPT gibi büyük dil modellerinin kullanımının beyin aktivitesiyle ilişkisi incelendi.
Araştırmada 18–39 yaş aralığında 54 katılımcı yer aldı. Katılımcılar üç farklı gruba ayrılarak SAT benzeri deneme yazıları yazdı. Birinci grup ChatGPT kullanırken, ikinci grup Google gibi arama motorlarından yararlandı, üçüncü grup ise hiçbir dijital destek almadan yazılarını tamamladı. Süreç boyunca katılımcıların beyin aktiviteleri EEG cihazlarıyla ölçüldü.
Elde edilen sonuçlara göre, ChatGPT kullanan grubun beyin aktivitesi diğer gruplara kıyasla daha düşük seviyelerde seyretti. Ayrıca bu grubun ürettiği metinlerin birbirine daha çok benzediği, özgün fikir üretiminin azaldığı ve zamanla görevleri tamamlama motivasyonunda düşüş yaşandığı gözlemlendi. Araştırmacılar, yapay zekâ desteğiyle yazı yazan katılımcıların, aynı görevleri daha sonra araç kullanmadan yapmaları istendiğinde önceki içerikleri hatırlamakta zorlandığını da belirtti.
Buna karşılık, hiçbir yardımcı araç kullanmadan yazı yazan katılımcıların daha yüksek bilişsel aktivite gösterdiği, daha fazla odaklandığı ve ürettikleri içerikten daha yüksek memnuniyet duyduğu raporlandı. Arama motoru kullanan grup ise iki uç arasında orta seviyede bir performans sergiledi.
Araştırma ekibi, çalışmanın küçük ölçekli olduğunu ve kesin sonuçlar için daha geniş kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Ancak elde edilen bulguların, yapay zekâ araçlarının öğrenme süreçleri, hafıza gelişimi ve eleştirel düşünme becerileri üzerindeki potansiyel etkilerine dair önemli ipuçları sunduğu ifade edildi.
Öte yandan daha önce yapılan bazı çalışmalar da benzer şekilde, yapay zekâ ile uzun süre etkileşimde bulunan bireylerde üretkenlik artsa bile motivasyon düşüşü ve sosyal izolasyon hissinde artış olabileceğini ortaya koymuştu. Bu nedenle uzmanlar, yapay zekânın bilinçli ve dengeli kullanımının önemine dikkat çekiyor.
