Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Türkiye’de çocukların dijital dünyada daha güvenli bir şekilde yer almasını sağlamak için kapsamlı bir yasal düzenleme taslağı hazırladı. Taslak, sosyal medya ve dijital oyunlarda yaş sınırı ve ebeveyn denetimi getirmeyi öngörüyor. Bakanlık, söz konusu taslağı TBMM’ye sunarak yasalaşması için harekete geçti.
15 yaş altına sosyal medya yasağı
Taslağa göre, 15 yaşını doldurmamış çocuklar sosyal medya platformlarını kullanamayacak. Bu kapsamda sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaş altındaki kullanıcılar için hizmet sunmamakla yükümlü olacak ve gerekli yaş doğrulama sistemlerini kuracak. Düzenleme, çocukların erken yaşta sosyal medya ile tanışmasını engelleyerek zararlı içeriklerden korunmalarını hedefliyor.
Ebeveyn denetimi zorunluluğu
15 yaşını dolduran çocuklar için de taslak, ebeveyn denetimini zorunlu kılıyor. Sosyal ağ sağlayıcıları, ebeveynlerin hesap ayarlarını kontrol etmesine, ücretli işlemleri onaylamasına ve kullanım sürelerini sınırlandırmasına olanak sağlayacak araçlar sunmakla yükümlü olacak. Böylece ebeveynler, çocukların dijital içeriklerle olan etkileşimlerini daha güvenli bir şekilde yönetebilecek.
Dijital oyunlarda yaş kriteri ve sıkı denetim
Taslak yalnızca sosyal medyayı değil, dijital oyunları da kapsıyor. Oyun sağlayıcıları, ürettikleri oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirecek ve oyunların ebeveyn denetimi ile oynanabilmesini sağlayacak araçlar sunacak. Oyun dağıtıcılar ise uygun şekilde derecelendirilmemiş oyunları sunamayacak ve bu tür içerikleri platformlardan kaldırmakla yükümlü olacak.
Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu
Yurt dışı kaynaklı oyun ve sosyal ağ sağlayıcıları, Türkiye’de günlük erişimi yüksek olan platformlar için yasal temsilci bulundurmak zorunda olacak. Temsilci bilgileri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bildirilecek ve kamuoyuna açıklanacak. BTK, sağlayıcılardan kurumsal yapı, algoritma işleyişi ve veri işleme süreçleri gibi detaylı bilgileri talep edebilecek ve 5 gün içinde sunulmasını zorunlu kılacak.
Yaptırımlar ve cezalar
Taslak, yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal ağ ve oyun sağlayıcılarına ciddi yaptırımlar öngörüyor. Para cezaları 1 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar çıkabilecek. İhlallerin sürmesi durumunda internet bant genişliği önce %50, sonra %90 oranında daraltılabilecek. Ancak yükümlülükler yerine getirildiğinde, cezaların yalnızca dörtte biri tahsil edilecek ve bant daraltma son bulacak.
Acil durumlarda içerik çıkarma zorunluluğu
Taslak, sosyal ağ sağlayıcılarına “gecikmesinde sakınca bulunan haller”de içerik çıkarma ve erişim engelleme yetkisi veriyor. Bu kararlar, yaşam hakkı, can ve mal güvenliği, milli güvenlik, kamu düzeni veya genel sağlık gibi acil durumlarda uygulanabilecek. Özellikle Türkiye’den günlük erişimi 10 milyonun üzerinde olan platformlar, bu tür kararları en geç bir saat içinde yerine getirmekle yükümlü olacak. Ayrıca bu içeriklerin yeniden yayılmaması için yapay zekâ ve otomatik sistemler dâhil tüm önlemler alınacak.
Amaç: Çocukların güvenliği ve bilinçli dijital kullanım
Bakanlık, taslak ile çocukların sosyal medya ve dijital oyunlarda maruz kalabilecekleri riskleri azaltmayı, ebeveynlerin denetim araçlarını güçlendirmeyi ve çocukların internet ortamında daha güvenli bir şekilde vakit geçirmesini sağlamayı hedefliyor. Taslağın yasalaşmasıyla birlikte, çocukların sosyal medya ve dijital oyunlarla ilişkisi daha kontrollü ve güvenli bir zemine oturtulacak.
