AK Parti tarafından suça sürüklenen çocuklara ilişkin hazırlanan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yasa teklifi, siyasi partiler arasında tartışmalara neden oldu. Teklifte yer alan, 15-18 yaş grubundaki çocukların işledikleri bazı ağır suçlarda daha ağır cezalara çarptırılabilmesini öngören düzenlemeye DEM Parti Milletvekili Beritan Güneş Altın tepki gösterdi. Güneş, çocuk adalet sisteminin cezalandırıcı değil, rehabilite edici bir anlayışla ele alınması gerektiğini savunarak teklifin mevcut haliyle çocuk hakları açısından ciddi sakıncalar taşıdığını ifade etti.
AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta tarafından kamuoyuna açıklanan düzenleme, toplam yedi farklı kanunda değişiklik öngörüyor. Teklif kapsamında, kasten adam öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş arasındaki çocukların daha ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalmasının önü açılıyor. Ayrıca çocukların suça sürüklenmesinde ailelerin sorumluluğunu artırmayı amaçlayan hükümler de düzenleme içinde yer alıyor.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Beritan Güneş Altın, teklifin çocukluk kavramını fiilen 15 yaşla sınırlandırdığını öne sürdü. Sosyal inceleme raporunun yalnızca 15 yaşından küçük çocuklar için zorunlu tutulmasını eleştiren Güneş, çocuk haklarına ilişkin uluslararası sözleşmelerde ve Türkiye’deki mevcut hukuki düzenlemelerde çocuk tanımının 18 yaşına kadar devam ettiğini hatırlattı. Bu nedenle 15-18 yaş grubundaki çocukların da aynı koruyucu mekanizmalardan yararlanması gerektiğini söyledi.
Güneş, “Çocukluk tanımı değişti de bizim mi haberimiz yok? Neden bu uygulama 18 yaşına kadar devam etmiyor?” ifadeleriyle düzenlemeye yönelik eleştirisini dile getirirken, çocukların gelişim süreçlerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti. Çocukların işledikleri suçların yalnızca ceza hukuku açısından değil, sosyal, ekonomik ve psikolojik nedenleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Güneş, sosyal inceleme raporlarının tüm çocuklar için zorunlu olmasının adil yargılanma açısından önemli olduğunu ifade etti.
DEM Parti olarak teklifin mevcut haliyle yasalaşmasına karşı olduklarını belirten Güneş, Meclis görüşmeleri boyunca düzenlemeye muhalefet etmeyi sürdüreceklerini açıkladı. Çocukların yetişkinlerle aynı ceza politikaları kapsamında değerlendirilmesinin doğru olmadığını savunan Güneş, çocuk adalet sisteminin temel amacının cezalandırmak değil, çocukları yeniden topluma kazandırmak olması gerektiğini dile getirdi.
Açıklamasında çocukların cezaevinde geçirdikleri sürecin olumsuz etkilerine de değinen Güneş, özgürlüğünden mahrum bırakılan çocukların daha büyük travmalar yaşayabileceğini ve bunun toplumsal sorunları çözmek yerine derinleştirebileceğini söyledi. “Bugün burada çocuklar yok. Yetişkinler, çocuklar adına konuşuyor.” diyen Güneş, çocukların görüşlerinin ve ihtiyaçlarının kamu politikalarında daha fazla dikkate alınması gerektiğini ifade etti. Ceza infaz kurumlarının çocukların rehabilitasyonu açısından yeterli koşulları sağlamadığına dikkat çeken Güneş, uzun süreli hapis cezalarının çocukların geleceği üzerinde kalıcı olumsuz etkiler oluşturabileceğini savundu.
Yasa teklifinde yer alan bir diğer önemli düzenleme ise ebeveynlerin sorumluluğuna ilişkin oldu. Teklife göre, aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyen anne ve babalara yönelik cezaların alt ve üst sınırları artırılıyor. Çocuğun ihmal sonucunda kasten öldürme veya ağır yaralama suçlarını işlemesi halinde ebeveynlere verilecek cezaların yarısından iki katına kadar artırılması öngörülüyor. Düzenlemeyle ailelerin çocukların eğitim, gelişim ve denetimindeki sorumluluğunun güçlendirilmesi hedefleniyor.
AK Parti, hazırlanan teklifin temel amacının hem çocukların suça sürüklenmesini önlemek hem de toplum güvenliğini güçlendirmek olduğunu belirtirken, muhalefet partileri ise teklifin çocuk hakları, çocuk adalet sistemi ve uluslararası hukuk açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Önümüzdeki günlerde TBMM komisyonlarında ve Genel Kurul’da ele alınması beklenen teklifin, siyasi partiler arasında kapsamlı tartışmalara konu olması bekleniyor.
