Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, doğal gaz faturalarında kapsamlı bir değişikliğe gidiyor. 1 Nisan 2026 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacak yeni model, doğal gaz desteklerinde “tüketim esaslı kademe sistemi”ni hayata geçiriyor ve milyonlarca aboneyi doğrudan etkileyecek. Bu yeni sistem ile artık haneler, aylık tüketim ortalamalarına göre değerlendirilecek ve ortalamanın yüzde 75’ini aşan yüksek tüketimli aboneler devlet desteği kapsamından çıkarılacak.
Modelin Detayları ve İşleyişi
Yeni kademe sistemine göre her ilin iklim koşulları ve tüketim alışkanlıkları ayrı ayrı dikkate alınacak. Yani, soğuk iklime sahip Doğu Anadolu illerinde doğal gaz tüketimi ile Akdeniz veya Ege illerinde tüketim aynı şekilde değerlendirilmeyecek. Örneğin kış aylarında Ankara’da ortalama aylık doğal gaz tüketimi 200 metreküp olarak belirlendiyse, bu miktarın yüzde 75 fazlası olan 350 metreküp ve üzeri tüketim yapan aboneler destekten yararlanamayacak. Aynı sistem yaz aylarında da geçerli olacak; örneğin Temmuz-Ağustos aylarında ortalama tüketim 20 metreküp olan bir ilde, 35 metreküp ve üzeri tüketen aboneler destek kapsamından çıkarılacak.
Yeni model ile, doğal gaz desteklerinin daha adil bir şekilde dağıtılması hedefleniyor. Yüksek gelirli veya aşırı tüketim yapan haneler artık devlet desteğine dahil edilmeyecek, bu sayede sınırlı kaynaklar daha çok ihtiyacı olan abonelere yönlendirilecek.
Etkilenen Abone Sayısı ve Kapsam
Türkiye’de toplam 21,8 milyon doğal gaz abonesi bulunuyor. Bu abonelerden yaklaşık 2,8 milyon abonenin yeni modelden etkileneceği öngörülüyor. Geriye kalan 19 milyon abone ise devlet desteğini almaya devam edecek.
Bakanlık, her ilin aylık tüketim ortalamalarını açıklayacak ve bu oranların üzerine çıkan aboneler destekten çıkarılacak. Villa tipi müstakil evlerde oturan ve aşırı tüketim yapan aboneler yüksek gelirli kabul edilerek desteğe dahil edilmeyecek.
Devlet Desteğinin Mevcut Durumu
Şu anki uygulamada, doğal gaz faturalarının yaklaşık yüzde 45’i devlet tarafından karşılanıyor. Örnek vermek gerekirse, 1.000 lira tutarındaki bir doğal gaz faturası için aboneler 550 lira öderken, kalan 450 lira Hazine tarafından karşılanıyor. Yeni kademe sistemi ile birlikte bu destek artık tüketim miktarına göre belirlenecek ve aşırı tüketim yapan abonelerden kesintiler yapılacak.
Bölgesel Farklılıklar ve Tüketim Verileri
Geçtiğimiz yılın verilerine göre hane başına yıllık doğal gaz tüketiminde en yüksek il Hakkari oldu (1.662 metreküp). Bunu Erzurum, Ardahan, Bitlis ve Van takip etti. Ege ve Akdeniz illeri Türkiye ortalamasının altında tüketim gerçekleştirdi.
Bölgesel yıllık ortalama tüketim rakamları ise şöyle:
- Doğu Anadolu: 1.211 metreküp
- Güneydoğu Anadolu: 1.022 metreküp
- İç Anadolu: 960 metreküp
- Karadeniz: 956 metreküp
- Marmara: 865 metreküp
- Ege: 863 metreküp
- Akdeniz: 756 metreküp
Bu veriler, her ilin kendi iklim ve kullanım koşullarına göre kademe sisteminin uygulanacağını ve desteğin daha adil dağıtılacağını gösteriyor.
Planlanan Uygulama Tarihi ve Süreç
Yeni modelin 1 Nisan itibarıyla devreye girmesi planlanıyor. Bakanlık, her ilin aylık tüketim ortalamasını açıklayacak ve yüzde 75 fazlasını tüketen aboneler destek kapsamından çıkarılacak. Böylece hem enerji kaynaklarının verimli kullanımı sağlanacak hem de ihtiyaç sahibi aboneler daha fazla destek alabilecek.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yetkilileri, kademe sisteminin, sosyal adalet ve sürdürülebilir enerji yönetimi açısından oldukça önemli bir adım olduğunu vurguladı. Ayrıca sistemin ilerleyen yıllarda güncellenerek, değişen iklim ve tüketim koşullarına uyum sağlayacağı belirtildi.
