Trafikte güvenliği artırmaya yönelik hazırlanan yeni torba kanun teklifi, aday sürücülere uygulanacak yaptırımlarda önemli değişiklikler öngörüyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan düzenlemeye göre, kamu güvenliğini tehlikeye atan ağır trafik ihlallerinde bulunan aday sürücüler için cezalar daha sert hale gelecek. Tasarının yasalaşması halinde özellikle drift yapmak, makas atmak ve geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermemek gibi ihlallerde sürücü belgeleri geçici olarak geri alınmayacak, doğrudan iptal edilecek.
Yeni düzenleme, son yıllarda artan tehlikeli sürüş davranışlarının önüne geçmeyi ve trafik kazalarının azaltılmasını amaçlıyor. Yetkililer, özellikle aday sürücülerin direksiyon başındaki ilk yıllarında trafik kurallarına tam uyum sağlamalarının büyük önem taşıdığına dikkat çekerken, ağır ihlaller karşısında uygulanacak yaptırımların caydırıcılığı artıracağı görüşünü paylaşıyor.
Mevcut uygulamada aday sürücüler, belirli trafik suçlarını işlemeleri halinde ehliyetlerine geçici süreyle el konulması gibi yaptırımlarla karşı karşıya kalabiliyor. Ancak hazırlanan yeni düzenleme, bu uygulamada köklü bir değişikliğe gidiyor. Drift yapan, trafikte makas atarak diğer sürücülerin can güvenliğini tehlikeye düşüren veya ambulans, itfaiye ve polis gibi geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermeyen aday sürücüler, sürücü belgelerini tamamen kaybedebilecek.
Bu durumda ehliyeti iptal edilen aday sürücülerin yeniden araç kullanabilmeleri için gerekli yasal süreçleri baştan tamamlamaları gerekecek. Böylece ağır trafik ihlallerinin tekrar edilmesinin önüne geçilmesi ve sürücülerin daha dikkatli davranmasının sağlanması hedefleniyor.
Kanun teklifine ilişkin hazırlanan etki analizi raporunda dikkat çeken istatistikler de yer aldı. Resmi verilere göre 2017 yılından 17 Haziran 2026 tarihine kadar geçen dönemde toplam 161 bin 347 aday sürücünün sürücü belgesi iptal edildi. Bu rakam, aday sürücülere yönelik denetimlerin ve yaptırımların yıllar içinde önemli ölçüde arttığını ortaya koyuyor.
Ehliyet iptallerinin en önemli nedeni ise alkollü ya da uyuşturucu ve uyarıcı madde etkisi altında araç kullanımı oldu. Rapora göre bu gerekçeyle sürücü belgesi iptal edilen aday sürücü sayısı 123 bin 72 olarak kaydedildi. Uzmanlar, bilinçsiz araç kullanımının trafik kazalarının en önemli nedenlerinden biri olmaya devam ettiğini belirterek yeni düzenlemenin bu alandaki ihlalleri azaltabileceğini ifade ediyor.
Veriler, son yıllarda trafik denetimlerinin daha yoğun şekilde gerçekleştirildiğini de ortaya koyuyor. Özellikle geçtiğimiz yıl içinde 31 bin 978 aday sürücünün ehliyetinin iptal edilmesi, bugüne kadar kaydedilen en yüksek yıllık iptal sayısı olarak dikkat çekti. Bu durum, trafik ekiplerinin denetimlerini artırmasının yanı sıra kuralları ihlal eden sürücülere yönelik yaptırımların daha etkin uygulanmaya başladığını gösteriyor.
Etki analizinde Türkiye’deki sürücü sayısına ilişkin güncel bilgiler de paylaşıldı. Buna göre ülke genelinde sürücü belgesi sahibi kişi sayısı 38 milyon 907 bin 247 olarak açıklanırken, bunların 3 milyon 402 bin 75’ini aday sürücüler oluşturuyor. Başka bir ifadeyle trafikte bulunan her 100 sürücünün yaklaşık 9’u aday sürücü statüsünde yer alıyor.
Bu nedenle yeni düzenlemenin milyonlarca kişiyi doğrudan etkilemesi bekleniyor. Trafik güvenliği açısından kritik görülen aday sürücülere yönelik denetimlerin hem şehir içinde hem de şehirler arası yollarda daha sık yapılacağı değerlendiriliyor. Özellikle yüksek hız, tehlikeli şerit değiştirme ve agresif araç kullanımı gibi davranışların daha yakından takip edilmesi planlanıyor.
Trafik uzmanları ise yalnızca cezaların artırılmasının yeterli olmayacağını, sürücü eğitimlerinin güçlendirilmesi ve trafik kültürünün geliştirilmesinin de büyük önem taşıdığını belirtiyor. Eğitim ve denetimin birlikte yürütülmesiyle hem trafik kazalarının hem de can kayıplarının önemli ölçüde azaltılabileceği ifade ediliyor.
Torba kanun teklifinin Meclis’teki görüşmelerinin ardından yasalaşması halinde aday sürücüler için yeni ve daha sıkı bir dönem başlayacak. Amaç ise cezaları artırmaktan çok, trafik kurallarına uyumu güçlendirmek, tehlikeli sürüş alışkanlıklarını önlemek ve tüm yol kullanıcıları için daha güvenli bir trafik ortamı oluşturmak olarak öne çıkıyor.
