Artan hayat pahalılığı nedeniyle emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başlayan vatandaşları yakından ilgilendiren önemli bir ayrıntı ortaya çıktı. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, çalışan emeklilerin maaşları kesilmeden Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) hangi şartlarda geçici iş göremezlik ödeneği, yani rapor parası alabileceklerini açıkladı.
SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı emeklilerinin bu haktan yararlanabilmesi, yeniden çalışma şekline ve sigorta primlerinin hangi kapsamda yatırıldığına bağlı olarak değişiyor.
Emekli maaşı kesilmeden rapor parası alınabilir mi?
Ekim 2008 öncesinde sigortalı olan ve emeklilikten sonra özel sektörde yeniden çalışmaya başlayan kişiler için iki farklı seçenek bulunuyor.
İlk seçenekte emekli aylığı durdurularak tüm sigorta kollarına prim ödeniyor. İkinci seçenekte ise emekli maaşı alınmaya devam edilirken Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında çalışılıyor.
Emekli maaşını kestirmeden SGDP ile çalışan kişiler, normal hastalık nedeniyle rapor parası alamıyor. Ancak iş kazası geçirmeleri veya meslek hastalığına yakalanmaları durumunda, gerekli raporların düzenlenmesi şartıyla ilk günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabiliyor.
Maaşını kestiren emekliler için farklı uygulama
Emekli aylığını durdurup tüm sigorta kollarına tabi olarak yeniden çalışanlar ise daha geniş bir güvenceye sahip.
Bu kişiler hastalandıklarında yetkili hekim veya sağlık kurulundan aldıkları istirahat raporuyla üçüncü günden itibaren rapor parası alabiliyor. İş kazası ve meslek hastalığı durumlarında ise herhangi bir bekleme süresi uygulanmadan ilk günden itibaren ödeme yapılabiliyor.
Kendi iş yerini işleten veya şirket ortağı olan Bağ-Kur emeklileri de ilgili mevzuat kapsamında emekli aylıkları kesilmeden ticari faaliyetlerini sürdürebiliyor.
Malullük aylığı alanlar dikkat
Malullük aylığı alan vatandaşlar için farklı kurallar geçerli. Bu kişiler, aylıklarını almaya devam ederek SGDP kapsamında yeniden çalışamıyor.
Malullük aylığını kestirip sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar, hastalık durumunda üçüncü günden, iş kazası ve meslek hastalığında ise ilk günden itibaren rapor parası hakkından yararlanabiliyor.
Engelli emeklilik aylığı alanlar ise SGDP kapsamında çalışabiliyor. Yabancı ülke mevzuatına göre çalışmaya başlayanların malullük aylıkları da kesiliyor.
Kamuda çalışan emeklilerin hakları
Genel bütçeli kamu kurumları, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait kuruluşlarda, kanuni istisnalar dışında emekli maaşı kesilmeden çalışmak mümkün değil.
Kamuda 4/1-a kapsamında çalışan emekliler ise hastalık nedeniyle üçüncü günden itibaren, iş kazası ve meslek hastalığında ilk günden başlayarak geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor.
İsa Karakaş, yeniden çalışmaya başlayan emeklilerin işe giriş bildirgelerindeki sigorta tercihlerini ve raporlarının düzenlenme gerekçelerini dikkatle kontrol etmeleri gerektiğini vurguladı.
Böylece emekli maaşını almaya devam edenlerin her durumda rapor parası alamayacağı, ancak iş kazası ve meslek hastalığı gibi belirli durumlarda SGK’dan ödeme alabilecekleri belirtilmiş oldu.
