Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilerde yeni bir döneme işaret eden önemli açıklamalar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin Ankara’da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından geldi. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yapılan temaslar sonrasında düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan iki lider, enerji, güvenlik, ticaret, ulaştırma ve bölgesel gelişmeler başta olmak üzere birçok kritik konuda değerlendirmelerde bulundu. Toplantının en dikkat çeken başlığı ise Irak’ın Türkiye’ye günlük 1 milyon varil petrol tedarik edebileceğine yönelik açıklama oldu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmeler sırasında enerji alanındaki iş birliğinin ayrıntılı şekilde ele alındığını belirterek, Irak Başbakanı’nın Türkiye’nin enerji ihtiyacına yönelik dikkat çekici bir teklif sunduğunu açıkladı. Erdoğan, Irak’ın günlük 1 milyon varil petrol sağlayabileceğini ifade ettiğini aktarırken, bunun Türkiye açısından stratejik öneme sahip bir gelişme olduğunu vurguladı. Açıklamanın ardından salonda bulunan davetlilerin alkışlarla karşılık vermesi dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Irak’tan yapılabilecek olası petrol sevkiyatının Türkiye’nin enerji güvenliği açısından önemli fırsatlar sunacağını belirtti. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’a hitaben yaptığı konuşmada, komşu ülkelerle enerji iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, Irak ile yürütülecek çalışmaların hızlandırılması yönünde talimat verdi. Türkiye’nin enerji kaynaklarını çeşitlendirme hedefi doğrultusunda bu teklifin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Erdoğan, enerji alanındaki ortaklığın her iki ülkeye de önemli kazanımlar sağlayacağını dile getirdi.
Basın toplantısında yalnızca enerji konusu değil, bölgesel güvenlik meseleleri de geniş yer buldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye ile Irak’ın terörle mücadele konusunda ortak bir anlayış geliştirdiğini belirterek, iki ülkenin güvenliğini tehdit eden unsurlara karşı iş birliğinin artırılacağını ifade etti. “Terörsüz Türkiye” hedefinin yalnızca Türkiye’nin değil, bölgenin tamamının huzuru açısından büyük önem taşıdığını belirten Erdoğan, Irak yönetimiyle bu konuda yakın diyalog içerisinde olduklarını söyledi.
Ortadoğu’da devam eden çatışmaların bölge ülkeleri üzerindeki etkilerine de değinen Erdoğan, savaşların ve istikrarsızlığın ekonomik kalkınmanın önündeki en büyük engellerden biri olduğunu vurguladı. Türkiye’nin bölgenin refahı ve istikrarı için diplomasi ve iş birliğine dayalı bir yaklaşımı benimsediğini ifade eden Erdoğan, Irak ile geliştirilen ilişkilerin bu vizyonun önemli bir parçası olduğunu kaydetti.
İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi de görüşmenin önemli başlıklarından biri oldu. Erdoğan, Türkiye ile Irak arasındaki ticaret hacminin son yıllarda istikrarlı şekilde arttığını belirterek, geçen yıl yaklaşık 17 milyar dolara ulaşan ticaret hacminin daha yüksek seviyelere çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi. Bu kapsamda iş dünyası temsilcilerinin ve yatırımcıların daha fazla bir araya gelmesinin önemine dikkat çekildi.
Enerji alanındaki iş birliğinin yeni projelerle daha da genişletileceğini belirten Erdoğan, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması’nın sona ermesinin ardından yeni bir sürece girildiğini ifade etti. İki ülkenin çıkarlarını koruyacak kapsamlı bir enerji iş birliği anlaşmasının hazırlanmasının hedeflendiğini açıklayan Erdoğan, bu konuda karşılıklı iradenin güçlü olduğunu söyledi.
Toplantıda Kalkınma Yolu Projesi de gündeme geldi. Türkiye ile Irak arasında ekonomik entegrasyonu artırmayı amaçlayan proje, bölgesel ticaretin gelişmesi açısından kritik bir yatırım olarak değerlendiriliyor. Erdoğan, Irak yönetiminin projeye verdiği desteğin memnuniyet verici olduğunu ifade ederek, projenin hayata geçirilmesiyle birlikte bölgesel lojistik ağlarının güçleneceğini ve ticaret hacminin daha da büyüyeceğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca iklim değişikliği ve su kaynaklarının yönetimi konularına da değindi. Türkiye ve Irak’ın benzer çevresel sorunlarla karşı karşıya olduğunu hatırlatan Erdoğan, suyun sürdürülebilir kullanımı konusunda ortak çalışmaların artırılacağını ifade etti. Bu alanda bilimsel ve teknik iş birliğinin geliştirilmesinin önemine dikkat çekildi.
Bölgesel gelişmeler kapsamında Suriye konusu da görüşmede ele alındı. Erdoğan, Irak’ın Suriye ile yürüttüğü temasları olumlu karşıladıklarını belirterek, bölgesel sorunların diyalog yoluyla çözülmesini desteklediklerini söyledi. Komşu ülkeler arasında geliştirilecek yapıcı ilişkilerin Ortadoğu’nun geleceği açısından büyük önem taşıdığı vurgulandı.
Irak Türkmenlerinin durumuna ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Erdoğan, Türkmenlerin Irak’ın toplumsal yapısının ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etti. Irak yönetiminin Türkmenlere yönelik hassas yaklaşımını memnuniyetle karşıladıklarını belirten Erdoğan, iki ülke arasındaki tarihi ve kültürel bağların güçlenerek devam edeceğini söyledi.
Ankara’daki görüşme, yalnızca iki ülke arasındaki ilişkiler açısından değil, bölgesel dengeler bakımından da dikkat çekici mesajlar içerdi. Özellikle Irak’ın Türkiye’ye günlük 1 milyon varil petrol sağlayabileceğine yönelik açıklama, enerji alanında yeni bir dönemin başlayabileceği yönündeki beklentileri artırırken, iki ülke arasındaki stratejik iş birliğinin önümüzdeki dönemde daha da derinleşeceğine işaret etti.
