Fransa’da yıllardır tartışılan ve toplumda büyük yankı uyandıran yardımlı ölüm yasası, Ulusal Meclis’te yapılan oylama sonucunda kabul edildi. Düzenleme ile tedavisi mümkün olmayan ağır hastalıklarla mücadele eden yetişkinlere, belirli şartlar altında hayatlarının son dönemine ilişkin yeni bir yasal seçenek sunulmasının önü açıldı.
Yasa, 291 milletvekilinin desteğiyle kabul edilirken 241 milletvekili düzenlemeye karşı oy kullandı. Meclisten geçen metnin uygulanabilmesi için şimdi Anayasa Konseyi’nin değerlendirmesi bekleniyor.
İki Yıllık Tartışmanın Ardından Kabul Edildi
Fransa’da yardımlı ölüm konusu yaklaşık iki yıldır siyasi ve toplumsal tartışmaların merkezinde yer alıyordu.
Daha önce hazırlanan düzenlemeler, parlamentodaki süreçler nedeniyle tamamlanamamıştı. Senato’nun metni üç kez reddetmesinin ardından süreç Ulusal Meclis’e taşındı ve son karar milletvekillerinin oylamasıyla verildi.
Sadece Ağır ve Tedavisi Mümkün Olmayan Hastalar Yararlanabilecek
Kabul edilen yasaya göre her isteyen kişinin bu haktan yararlanması mümkün olmayacak.
Başvuru yapacak kişilerin;
- 18 yaşını doldurmuş olması,
- Fransa vatandaşı olması veya ülkede düzenli ikamet etmesi,
- Tedavisi mümkün olmayan ciddi bir hastalığa sahip olması,
- Hastalığın ileri ya da son aşamada bulunması,
- Dayanılmaz fiziksel veya psikolojik acılar yaşaması gerekiyor.
Ayrıca kişinin kararını baskı altında kalmadan, bilinçli ve özgür iradesiyle vermesi şart koşuluyor.
Son Karar Doktorların Değerlendirmesinden Sonra Verilecek
Yeni düzenleme kapsamında süreç doğrudan uygulanmayacak.
Hastanın talebi öncelikle doktor tarafından değerlendirilecek. Ardından en az bir başka doktor ve hastanın bakım sürecini bilen sağlık çalışanının görüşü alınacak.
Doktor, hastanın gerekli şartları taşıyıp taşımadığına karar verecek. Başvurunun ardından kişiye düşünmesi için süre tanınacak ve hasta uygulamanın gerçekleşeceği son ana kadar kararından vazgeçebilecek.
Yardımlı İntihar ve Ötenazi Ayrımı
Yasada iki farklı uygulama bulunuyor.
Temel yöntemde hasta, kendisine verilen ölümcül maddeyi kendi kullanacak. Bu uygulama yardımlı intihar olarak değerlendirilecek.
Ancak hastanın fiziksel olarak bunu gerçekleştiremeyecek durumda olması halinde doktor veya hemşire tarafından uygulanmasına izin verilecek. Bu durumda süreç ötenazi kapsamına girecek.
Sağlık Çalışanlarına Vicdani Ret Hakkı
Düzenlemede sağlık çalışanlarının hakları da ele alındı.
Doktor ve hemşireler, kişisel veya etik gerekçelerle sürece katılmayı reddedebilecek. Ancak hastanın başka sağlık çalışanlarına yönlendirilmesi gerekecek.
Avrupa’da Yeni Bir Ülke Daha Katılıyor
Yasanın Anayasa Konseyi tarafından onaylanması halinde Fransa, yardımlı ölüm uygulamasını yasal hale getiren Avrupa ülkeleri arasına katılacak.
Belçika, Hollanda, İsviçre ve Kanada gibi ülkelerde benzer uygulamalar bulunuyor.
Fransa’da bugüne kadar bazı hastalar yasal seçeneklerin sınırlı olması nedeniyle farklı ülkelere giderek bu süreçlere başvuruyordu.
Kararın Uygulanması Anayasa Konseyi’ne Bağlı
Başbakanlık tarafından yapılan açıklamada, yasanın insan onuru ve anayasal ilkelerle uyumlu şekilde uygulanmasının önemine dikkat çekildi.
Anayasa Konseyi’nin vereceği karar, düzenlemenin hangi şartlarda ve ne zaman yürürlüğe gireceğini belirleyecek.
Fransa’daki bu karar, hasta hakları, etik tartışmalar ve yaşamın son dönemine ilişkin politikalar açısından ülke tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
