Fransa, çocukların dijital dünyada daha güvenli bir ortamda bulunmasını amaçlayan önemli bir düzenlemeyi hayata geçirdi. Uzun süredir kamuoyunda tartışılan ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un da açık şekilde destek verdiği yasa tasarısı, Fransız Parlamentosu’ndan geçerek kabul edildi. Yeni düzenleme kapsamında 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarında hesap açması yasaklanırken, teknoloji şirketlerine de yaş doğrulama sistemi kurma zorunluluğu getirildi. Karar, Avrupa Birliği ülkeleri arasında bu kapsamda kabul edilen ilk yasal düzenleme olarak kayıtlara geçti.
Fransa’da çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin tartışmalar son yıllarda giderek büyümüştü. Uzmanlar, özellikle küçük yaştaki çocukların sosyal medya üzerinden zararlı içeriklere ulaşabilmesi, siber zorbalığa maruz kalması, kişisel verilerinin korunamaması ve ekran bağımlılığının artması gibi risklere dikkat çekerek hükümete daha sıkı düzenlemeler yapılması çağrısında bulunuyordu. Hükümet de bu talepler doğrultusunda hazırladığı yasa teklifini parlamentonun gündemine taşıdı.
Tasarı önce Fransız Senatosu’nda kabul edildi. Ardından Ulusal Meclis’te yapılan görüşmeler sonucunda milletvekillerinin büyük çoğunluğunun desteğini aldı. Yapılan oylamada 279 milletvekili düzenleme lehine oy kullanırken, 81 milletvekili ise tasarıya karşı çıktı. Böylece yasa resmen kabul edilmiş oldu.
Meclis görüşmeleri sırasında söz alan milletvekilleri, çocukların dijital platformlarda karşı karşıya kaldığı tehditlerin her geçen gün arttığını belirterek, sosyal medya kullanımına yaş sınırı getirilmesinin artık bir tercih değil zorunluluk haline geldiğini ifade etti. Özellikle çevrim içi istismar, psikolojik baskı, manipülatif içerikler ve dijital bağımlılık gibi sorunların çocukların gelişimini olumsuz etkilediği vurgulandı.
Yasanın kabul edilmesinin ardından Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da sosyal medya hesabından bir paylaşım yaptı. Macron, seçim döneminde verdiği sözlerden birini daha yerine getirmenin memnuniyetini yaşadığını belirterek, çocukların internet ortamında daha güvenli şekilde büyümesini sağlamanın devletin temel sorumluluklarından biri olduğunu söyledi. Düzenlemeye destek veren milletvekillerine teşekkür eden Macron, çocukların korunmasına yönelik çalışmaların devam edeceğini ifade etti.
Yeni yasa kapsamında sosyal medya platformları kullanıcıların yaşlarını doğrulayabilecek teknik sistemleri hayata geçirmek zorunda olacak. Böylece 1 Eylül tarihinden itibaren 15 yaşından küçük çocukların yeni sosyal medya hesabı oluşturmasına izin verilmeyecek. Şirketlerin yalnızca yeni hesapları engellemesi yeterli olmayacak.
Düzenlemeye göre platformlardan, halen aktif durumda bulunan 15 yaş altındaki kullanıcı hesaplarını da belirli süre içerisinde kapatmaları istenecek. Sosyal medya şirketlerine bu işlemleri tamamlamaları için dört aylık geçiş süresi tanınacak. Sürenin sonunda yaş şartını taşımayan hesapların erişime kapatılması bekleniyor.
Fransa’da söz konusu düzenleme ilk kez bu yılın başında gündeme gelmişti. Ocak ayında Ulusal Meclis’te kabul edilen yasa tasarısı daha sonra Senato’da onaylanmış, ancak iki kanatta kabul edilen metinler arasında bazı farklılıklar bulunduğu için ortak komisyon çalışması yürütülmüştü. Yapılan müzakereler sonucunda ortak metin üzerinde uzlaşma sağlanarak düzenleme nihai şeklini aldı.
Fransa’nın attığı bu adım yalnızca ülke içinde değil Avrupa genelinde de dikkatle izleniyor. Son yıllarda çocukların sosyal medya kullanımına yönelik tartışmalar birçok ülkenin gündemine taşınırken, hükümetler dijital platformların çocuklar üzerindeki etkilerini sınırlandırmaya yönelik farklı modeller üzerinde çalışıyor.
Bugüne kadar Avustralya, Çin, Brezilya, Endonezya ve Malezya başta olmak üzere yaklaşık 20 ülke çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yaş sınırı uygulamaya başladı veya benzer düzenlemeler hazırlayacağını açıkladı. Avrupa Birliği de çocukların dijital güvenliğini artıracak ortak kurallar oluşturulması için çalışmalarını sürdürüyor.
Uzmanlar ise yaş sınırı uygulamasının tek başına yeterli olmayacağını, ailelerin dijital okuryazarlık konusunda bilinçlendirilmesi, çocukların internet kullanım alışkanlıklarının yakından takip edilmesi ve teknoloji şirketlerinin güvenlik önlemlerini sürekli geliştirmesi gerektiğini belirtiyor. Fransa’da yürürlüğe girecek yeni düzenlemenin uygulama süreci ve sosyal medya platformlarının bu kurallara nasıl uyum sağlayacağı ise önümüzdeki aylarda yakından takip edilecek.
