Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın canlı yayında kendisine yöneltilen “Türkiye’nin nükleer silaha sahip olması gerekir mi?” sorusu karşısında sessiz kalması, kısa sürede hem iç kamuoyunda hem de uluslararası basında geniş yankı uyandırdı. Programda savunma sanayii, bölgesel krizler ve küresel güvenlik dengeleri konuşulurken gelen bu soru, yayının en dikkat çekici anı olarak öne çıktı.
Gazeteci Ahmet Hakan’ın yönelttiği soru sonrası Fidan’ın herhangi bir sözlü yanıt vermemesi ve birkaç saniyelik sessizlikle yetinmesi, stüdyoda kısa süreli bir duraksamaya neden oldu. Sunucunun “No comment diyebilirsiniz” hatırlatmasına rağmen yanıt gelmemesi üzerine konu değiştirildi. Ancak bu anlar sosyal medyada hızla yayıldı ve farklı kesimler tarafından çeşitli şekillerde yorumlandı.
Bazı yorumcular Fidan’ın tavrını “stratejik sessizlik” olarak tanımlarken, bazıları bunun diplomatik bir refleks olduğunu savundu. Özellikle nükleer silah gibi uluslararası hukuk, güvenlik dengeleri ve ittifak ilişkileri açısından son derece hassas bir konuda net bir ifade kullanmamanın, devlet politikası açısından bilinçli bir tercih olabileceği dile getirildi. Diplomasi literatüründe, belirsizlik yaratmanın da zaman zaman bir caydırıcılık unsuru olarak değerlendirildiği biliniyor.
Olayın yankıları Türkiye sınırlarını aştı. İsrail basınında yer alan haberlerde Fidan’ın sessizliği, “Türkiye planlarını açık etmek istemiyor” şeklinde yorumlandı. Bazı yayın organları, bu tavrın bölgesel güç dengeleri bağlamında okunması gerektiğini ileri sürdü. Yunan medyasında ise konu daha çok güvenlik ve savunma perspektifinden ele alındı. Atina merkezli gazeteler, zamanlamanın dikkat çekici olduğuna vurgu yaparak, küresel nükleer silahlanma tartışmalarının yeniden gündeme geldiği bir dönemde bu sessizliğin farklı anlamlar taşıyabileceğini yazdı.
Özellikle ABD ile Rusya arasındaki stratejik silahların sınırlandırılmasına yönelik anlaşmaların geleceğine dair belirsizliklerin arttığı bir dönemde yaşanan bu gelişme, bazı yabancı yorumcular tarafından “jeopolitik mesaj” olarak değerlendirildi. Bununla birlikte Türkiye’nin resmi politikası çerçevesinde nükleer silah edinmeye yönelik açıklanmış bir program bulunmuyor. Türkiye, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’na taraf ülkeler arasında yer alıyor ve uzun yıllardır nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanma politikasını benimsediğini vurguluyor.
Uzmanlara göre, bu tür sorulara verilen ya da verilmeyen yanıtlar yalnızca iç politikaya değil, uluslararası ilişkilere de etki edebiliyor. Açık bir “evet” ya da “hayır” ifadesi diplomatik sonuçlar doğurabileceği için, kimi zaman sessizlik en kontrollü seçenek olarak tercih edilebiliyor. Fidan’ın programdaki tavrının da bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Sonuç olarak, birkaç saniyelik bir sessizlik hem Türkiye’de hem de dünya basınında geniş bir tartışma başlattı. Diplomasi sahnesinde söz kadar suskunluğun da anlam taşıdığı bir kez daha görülürken, Ankara’dan ilerleyen günlerde konuya ilişkin yeni bir açıklama gelip gelmeyeceği merak konusu olmaya devam ediyor.
