İran, kısa süre önce ticari gemi geçişine yeniden açtığını duyurduğu Hürmüz Boğazı’nı, Amerikan ablukasının devam ettiği gerekçesiyle yeniden kapattığını açıkladı. Karar, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, enerji piyasalarında da ciddi dalgalanma beklentisi yarattı.
Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan bu ani değişim, zaten hassas olan bölgesel dengeleri daha da kırılgan hale getirdi.
BİR GÜNLÜK AÇILMA SONRASI GERİ ADIM
Olayların başlangıcı, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin yaptığı açıklamayla gündeme gelmişti. Arakçi, İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkes sonrası Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi geçişlerine izin verildiğini duyurmuştu.
Bu açıklama, küresel piyasalar tarafından olumlu karşılanmış ve petrol fiyatlarında kısa süreli bir gevşeme yaşanmıştı. Ancak bu rahatlama yalnızca kısa sürdü.
ABD’DEN “ABUKA DEVAM EDECEK” MESAJI
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın açılım kararına rağmen yaptığı açıklamada, İran ile tam bir anlaşma sağlanana kadar deniz ablukasının devam edeceğini ifade etti. Trump’ın bu açıklaması, bölgedeki diplomatik süreci yeniden belirsizliğe sürükledi.
Bu açıklamadan kısa süre sonra İran’ın yeni bir adım atması dikkat çekti.
İRAN: “TAHAMMÜL SINIRI AŞILDI”
İran yönetimi, ABD’nin tutumunu gerekçe göstererek Hürmüz Boğazı’nda geçişlerin yeniden sınırlandırıldığını ve fiilen kapatma sürecine geri dönüldüğünü duyurdu.
Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin daha önce verilen taahhütleri ihlal ettiği ve bu nedenle “iyi niyet adımlarının karşılık bulmadığı” ifade edildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Daha önce sınırlı sayıda gemiye geçiş izni verilmişti. Ancak Amerikan tarafının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda eski sıkı denetim düzenine geri dönülmüştür.”
“SIKI DENETİM DÖNEMİNE GERİ DÖNÜLDÜ”
İranlı yetkililer, boğazdaki uygulamanın tamamen kapatma olmasa bile fiili bir kısıtlama anlamına geldiğini belirtiyor. Buna göre bazı gemilere özel izin verilse de geçişler ciddi kontroller altında gerçekleştirilecek.
Askeri kaynaklar, bu kararın “güvenlik ve egemenlik” gerekçeleriyle alındığını savunurken, ABD’nin bölgedeki faaliyetlerini “korsanlık girişimleri” olarak nitelendirdi.
DÜNYA PETROL ARZININ KALBİ
Hürmüz Boğazı, dünya petrol taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği en kritik enerji koridorlarından biri olarak biliniyor. Suudi Arabistan, İran, Irak, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi büyük üreticilerin ihracatı büyük oranda bu hat üzerinden gerçekleşiyor.
Bu nedenle boğazdaki en küçük bir aksama bile küresel enerji fiyatlarını doğrudan etkiliyor.
PETROL FİYATLARI YÜKSELİŞ BEKLENTİSİNDE
Son gelişmelerin ardından enerji piyasalarında yeniden hareketlilik başladı. Uzmanlar, gerilimin devam etmesi halinde Brent petrol fiyatının yeniden 100 dolar seviyesine yaklaşabileceğini belirtiyor.
Piyasa analistlerine göre yatırımcılar şu anda “yüksek risk senaryosu” üzerinden pozisyon alıyor ve bu da fiyatlarda yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
GEMİ TRAFİĞİ DURMA NOKTASINA GELDİ
Boğazın kısa süreli açılmasının ardından bölgede yoğun bir gemi trafiği oluşmuş, tankerler ve ticari gemiler girişte uzun kuyruklar oluşturmuştu. Ancak yeni kararın ardından bu hareketliliğin tekrar yavaşladığı bildiriliyor.
Denizcilik kaynakları, bazı gemilerin güvenlik endişesiyle rotalarını değiştirmeye başladığını aktarıyor.
ULUSLARARASI TOPLUMUN GÖZÜ BÖLGEDE
Yaşanan gelişmelerin ardından gözler yeniden Orta Doğu’ya çevrilmiş durumda. Uluslararası toplum, Hürmüz Boğazı’nda kalıcı bir çözüm sağlanması için diplomatik girişimlerin hızlanması gerektiğini vurguluyor.
Bölgedeki belirsizlik devam ederken, Hürmüz Boğazı’nın geleceği hem siyasi hem ekonomik açıdan dünya gündeminin en kritik başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
