İran ile ABD arasında son haftalarda artan gerilim, Tahran’dan gelen yeni açıklamalarla diplomasi vurgusunun yeniden gündeme taşınmasına neden oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri müdahale tehdidine yanıt veren İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Washington yönetimine doğrudan seslenerek, “Haziran ayında yaptığınız hatayı tekrarlamayın” dedi. Erakçi, İran’ın baskılara rağmen müzakere ve diplomasi yolunu tercih ettiğini açık bir dille ifade etti.
Ekonomik Krizle Başlayan Protestolar Ülke Geneline Yayıldı
İran’da 28 Aralık 2025’te, ulusal para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve derinleşen ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın başlattığı protestolar, kısa sürede birçok kente yayıldı. Gösteriler, başlangıçta ekonomik taleplerle sınırlı kalırken, ilerleyen günlerde hükümet karşıtı sloganların öne çıktığı geniş çaplı protestolara dönüştü.
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, 14 Ocak’ta yayımladığı raporda, olaylar sırasında 147’si emniyet görevlisi olmak üzere toplam 2 bin 550 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. İranlı yetkililer ise protestolarda yaşanan ölü ve yaralı sayısına ilişkin resmi bir bilanço açıklamadı.
“Sokaklarda Artık Sakinlik Hakim”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Amerikan Fox News kanalına verdiği röportajda, ülkedeki son durumu ve ABD ile yaşanan gerginliği değerlendirdi. İran hükümetinin protestolar süresince şiddetin yayılmasını önlemek için azami itidal gösterdiğini savunan Erakçi, “Terör eylemlerinin üzerinden birkaç gün geçtikten sonra ülkede sakinlik yeniden sağlandı. Şu an itibarıyla kontrol tamamen devletin elindedir” ifadelerini kullandı.
“Üç Gün Protestocularla Değil, Teröristlerle Mücadele Ettik”
Can kayıplarına ilişkin sorulara sert yanıtlar veren Erakçi, olayların seyrinin protestolardan çıkarak silahlı şiddete dönüştüğünü öne sürdü. Erakçi, “Ülke dışından yönlendirilen terörist unsurlar bu gösterilere sızdı. Güvenlik güçlerine ve sivillere ateş açtılar. DEAŞ benzeri yöntemler kullandılar. Polis memurlarını diri diri yaktılar, kafalarını kestiler. Bu nedenle üç gün boyunca protestocularla değil, teröristlerle savaştık” dedi.
“Amaç ABD’yi Savaşa Çekmekti”
İran Dışişleri Bakanı, yaşananların arkasında İsrail’in bulunduğunu iddia ederek, olayların amacının ABD’yi İran’la doğrudan bir askeri çatışmaya sürüklemek olduğunu savundu. Erakçi, “Bu tam anlamıyla bir İsrail planıydı. ABD Başkanı’nı bu çatışmanın içine çekmek istediler. Bunun için masum sivilleri ve polisleri öldürerek farklı şehirlerde kaos ortamı oluşturmaya çalıştılar” diye konuştu.
Trump’a Mesaj: “Bombalar Kararlılığı Yok Edemez”
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ı askeri saldırıyla tehdit etmesine ilişkin mesajının sorulması üzerine Erakçi, Haziran 2025’te İsrail ve ABD tarafından gerçekleştirilen saldırıları hatırlattı. Erakçi, şu ifadeleri kullandı:
“Mesajım net: Haziran ayında yaptığınız hatayı tekrar etmeyin. Başarısız olmuş bir denemeyi yeniden uygularsanız sonucu da aynı olur. O dönemde tesisleri hedef aldınız ama teknoloji bombalanamaz, kararlılık da bombalanamaz. İran, müzakere masasına oturmaya ve diplomasiye açık olduğunu defalarca gösterdi. Savaş ile diplomasi arasında bir tercih yapılacaksa, diplomasi her zaman daha doğru bir yoldur.”
Diplomasi Kapısı Açık, Gözler ABD’de
Erakçi’nin açıklamaları, İran’ın askeri gerilimden kaçınarak diplomatik çözüm arayışını sürdürdüğünü ortaya koyarken, Washington’un bu çağrıya nasıl yanıt vereceği merak konusu oldu. Uzmanlar, İran’dan gelen bu mesajın hem iç kamuoyuna hem de uluslararası topluma yönelik “savaştan kaçınma” vurgusu taşıdığını belirtiyor.
Bölgede tansiyonun yüksek seyrettiği bir dönemde yapılan bu açıklamalar, ABD–İran ilişkilerinde yeni bir diplomatik sürecin başlayıp başlamayacağına dair beklentileri yeniden gündeme taşıdı.