Türkiye’nin yerli ve milli imkanlarla geliştirdiği beşinci nesil savaş uçağı KAAN projesinde önemli bir eşik daha geride kaldı. ABD yapımı F110-GE-129E/F motorlarının Türkiye’ye satışına ilişkin Kongre’de yürütülen yasal inceleme süreci herhangi bir engelle karşılaşmadan tamamlandı. Böylece satışın durdurulmasına yönelik girişimler sonuçsuz kalırken, motorların tedarik süreci resmen devam etme aşamasına geçti.
ABD Dışişleri Bakanlığı, 24 Haziran 2026 tarihinde Türkiye’ye yapılması planlanan yabancı askeri satış paketiyle ilgili Kongre’ye resmi bildirimde bulunmuştu. ABD yasaları gereği NATO üyesi ülkelere yönelik savunma satışları, bildirimin ardından 15 günlük bir inceleme dönemine tabi tutuluyor. Bu süre içinde Kongre üyeleri satışın iptal edilmesi amacıyla ortak karar tasarısı sunabiliyor.
İnceleme sürecinde bazı Demokrat Parti üyeleri, Türkiye’ye yapılacak motor satışının durdurulmasını isteyen bir karar tasarısını Kongre’ye sundu. Tasarı, Nevada Temsilcisi Dina Titus’un öncülüğünde hazırlanırken, Türkiye’ye yönelik savunma satışlarına geçmişte de eleştirel yaklaşan sekiz Kongre üyesi tarafından desteklendi.
Ancak söz konusu girişim, Kongre’nin yasama sürecinde ilerleyemedi. Tasarı, ne Temsilciler Meclisi’nin ne de Senato’nun gündemine alınırken, 15 günlük yasal inceleme süresi de herhangi bir yaptırım kararı çıkmadan sona erdi. Böylece ABD yönetiminin Türkiye’ye gerçekleştirmeyi planladığı satışın önünde Kongre kaynaklı bir engel kalmamış oldu.
Satış paketi yalnızca F110 motorlarının teslimatını kapsamıyor. Program kapsamında motorların KAAN savaş uçağına entegrasyonu, montaj süreçleri, teknik modifikasyonları, test faaliyetleri, sertifikasyon işlemleri ve mühendislik destek hizmetleri de yer alıyor. Ayrıca teknik dokümantasyon ve veri paylaşımı gibi birçok kritik başlığın da anlaşmanın kapsamına dahil olduğu belirtiliyor.
KAAN projesi, Türkiye’nin savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltmayı hedefleyen en büyük teknoloji projeleri arasında gösteriliyor. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen milli muharip uçağın gelecekte Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki F-16 filosunun yerini alması hedefleniyor. Projenin seri üretim aşamasına geçebilmesi açısından motor tedarik süreci büyük önem taşıyor.
ABD Kongresi’nde satışa karşı çıkan isimler arasında daha önce Türkiye’ye yönelik F-16 modernizasyonu ve savunma sanayii projelerine de itiraz eden bazı milletvekilleri bulunuyordu. Tasarıyı destekleyen üyelerin önemli bölümünün Ermeni, Yunan ve İsrail lobilerinin etkili olduğu seçim bölgelerini temsil etmeleri de dikkat çekti.
ABD hukuk sistemine göre, yabancı askeri satışların engellenebilmesi için Kongre’de sunulan ortak karar tasarısının hem Temsilciler Meclisi hem de Senato tarafından kabul edilmesi, ardından ABD Başkanı’nın onayına sunulması gerekiyor. Başkanın veto etmesi halinde ise Kongre’nin üçte iki çoğunlukla vetoyu aşması şartı bulunuyor. Ancak Türkiye’ye yönelik F110 motoru satışını hedef alan tasarı bu aşamalara ulaşamadığı için süreç kendiliğinden tamamlandı.
Bundan sonraki dönemde Türkiye ile ABD arasında teknik müzakerelerin hız kazanması bekleniyor. Tarafların teslimat takvimi, üretim planlaması, motorların entegrasyonu, test programları ve sertifikasyon çalışmalarına ilişkin ayrıntıları netleştireceği ifade ediliyor.
Savunma sanayii uzmanları ise Kongre’deki inceleme sürecinin sorunsuz tamamlanmasının KAAN programı açısından önemli bir gelişme olduğuna dikkat çekiyor. Önümüzdeki süreçte motorların teslimatı ve entegrasyon çalışmalarının planlandığı şekilde ilerlemesi halinde, Türkiye’nin milli savaş uçağı projesinde yeni bir aşamaya geçilmesi bekleniyor.
