Kentsel dönüşüm kapsamındaki binalarda tebligat süreçlerinde kritik bir değişiklik yapıldı. Artık fiziki tebligat yerine, tüm bildirimler e-Devlet üzerinden elektronik ortamda yapılacak. Ancak uzmanlar, vatandaşların bu süreçte ciddi bir hak kaybı riski ile karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekiyor.
15 GÜN İÇİNDE GÖRÜLMEZSE KONUT SATIŞA ÇIKABİLİR
Yeni düzenlemeye göre, kentsel dönüşüme girecek binalarda, ev sahiplerine e-Devlet üzerinden gönderilen tebligatlar esas alınacak. Eğer vatandaşlar bu tebligatı 15 gün içinde görmez veya sürece katılmazsa, ilgili konutlar belediye tarafından rayiç bedelle satışa çıkarılabilecek. Satış süreci öncesinde ilan askıya çıkarılacak ve yurttaşın itiraz etme hakkı sağlanacak.
Bu durum, özellikle riskli yapı olarak belirlenen binalarda yaşayanlar veya hisseli parsellerdeki mülk sahipleri için ciddi bir tehlike oluşturuyor. Tebligatı görmeyen veya sistemden haberdar olmayan kişiler, konutlarının satışa çıkmasına engel olamayacak.
UZMANLARDAN UYARI: HAK KAYBI RİSKİ YÜKSEK
Mağdurların avukatı Onur Cingil, uygulamanın ciddi sorunlara yol açabileceğini belirtiyor:
“Herkes her gün e-Devlet sistemini kontrol edemez. Riskli bir yapıda oturuyorsunuz ve size tebligat ulaşmadı. Siz görmediğiniz takdirde, süreç ilerler ve hak kaybı oluşur. Satış veya tahliye işlemleri otomatik olarak uygulanır. Bu uygulama, yurttaşların hak arama yollarını kısıtlıyor ve ciddi mağduriyetlere sebep olabilir.”
Cingil, e-Devlet tebligatının vatandaş lehine olmadığını vurgulayarak şunları söyledi:
“Yurttaşın haberdar olmama ihtimali yüksek. Eski sistemde posta yoluyla tebligat yapılır ve vatandaşın bilgilendirildiğinden emin olunurdu. Şimdi sorumluluk tamamen yurttaşa veriliyor. Bu, Anayasa’ya ve hak arama özgürlüğüne aykırıdır. Hak kaybı yaşanması halinde yargıya başvurma imkânı sınırlanıyor.”
HIZLI DÖNÜŞÜM Mİ, HAK GASP MI?
Uygulamanın, kentsel dönüşümü hızlandırmak amacıyla yasalaştırıldığı ifade edilse de, eleştirmenler sürecin vatandaş aleyhine işlediğini söylüyor. Onur Cingil, düzenlemeyi şöyle değerlendiriyor:
“2021’den beri yasada yapılan değişiklikler, yurttaşların haklarını daraltıyor, müteahhitlerin işini kolaylaştırıyor. Resmi tebligat yerine e-Devlet üzerinden bildirim yapılması, yurttaşın haberdar olmasını ve itirazda bulunmasını engelliyor. İnsan odaklı değil, rant odaklı bir yaklaşım söz konusu. Kentsel dönüşüm teşvik edilmeli, ancak vatandaşın hakları korunmalı.”
VATANDAŞLAR NE YAPABİLİR?
Uzmanlar, vatandaşların e-Devlet sistemini düzenli olarak kontrol etmelerini ve tebligat geldiğinde mutlaka onaylamalarını öneriyor. Ayrıca, itiraz sürelerini kaçırmamak için belediyelerle yakın iletişim kurulması tavsiye ediliyor.
Özetle, kentsel dönüşümde e-Devlet tebligat sistemi, sürecin hızlanmasını sağlasa da, vatandaşın hak kaybı yaşaması ihtimalini artırıyor. Bu nedenle yasal düzenlemenin daha şeffaf ve güvenli bir şekilde uygulanması gerektiği vurgulanıyor.
