Birleşik Krallık’ta kraliyet ailesi ve taht verasetinde yeni bir tartışma alevlendi. Kamuoyunda uzun süredir tartışmalara konu olan Prens Andrew’ın, ABD’de tutuklu yargılanan ve reşit olmayan kız çocuklarına yönelik cinsel istismar suçlarıyla gündeme gelen Jeffrey Epstein ile bağlantıları nedeniyle taht sırasından çıkarılması gündeme geldi.
Hükümet, Andrew’un tahta çıkma ihtimalinin tamamen ortadan kalkması için olası bir yasal düzenlemeyi değerlendiriyor. Bu düzenleme, yürütülen soruşturmaların tamamlanmasının ardından gündeme alınacak ve Parlamento ile 14 İngiliz Milletler Topluluğu ülkesinin onayını gerektirecek.
YASAL SÜREÇ VE GEREKLİ ONAYLAR
Prens Andrew’un veraset sırasından çıkarılması için İngiltere Parlamentosu’nun Avam Kamarası ve Lordlar Kamarası’nda bir yasa çıkarılması gerekiyor. Ardından, Charles III’ün onayı şart. Ayrıca Kral’ın devlet başkanı olduğu aralarında Kanada, Avustralya, Jamaika ve Yeni Zelanda’nın da bulunduğu 14 İngiliz Milletler Topluluğu ülkesinin desteği gerekiyor. Bu durum süreci hem hukuki hem diplomatik açıdan oldukça karmaşık hâle getiriyor.
SİYASİ TARTIŞMALAR
Liberal Democrats ve Scottish National Party (SNP) gibi bazı muhalefet partileri düzenlemeye destek sinyali verirken, iktidardaki Labour Party’den bazı isimler böyle bir değişikliğe gerek olmadığını savunuyor. Andrew’un tahta çıkma ihtimalinin zaten son derece düşük olduğuna dikkat çeken bu isimler, anayasal bir müdahalenin gereksiz olabileceğini belirtiyor.
TARİHSEL BAĞLAM
Taht veraset yasasında son büyük değişiklik 2013 yılında yapılmıştı. Bu düzenlemeyle Katolik biriyle evlenenlerin veraset hakkını kaybetmesine yol açan hüküm kaldırılmıştı. 1936’da tahttan feragat eden VIII. Edward ve soyundan gelenler, veraset sırasından Parlamento kararıyla çıkarılan son isimler olmuştu. Prens Andrew’un taht sırasından çıkarılması, modern İngiliz monarşisi tarihinde önemli bir anayasal adım olacak.
EPSTEIN BAĞLANTILARI VE KAMUOYU TEPKİLERİ
Virginia Giuffre, 17 yaşındayken Andrew ile ilişkiye zorlandığını iddia etmiş; Andrew suçlamaları reddetmişti. Kamuoyu baskısı ve yayımlanan belgeler sonrası Andrew’un York Dükü unvanı ve askeri/onursal görevleri elinden alınmış, “Prens” ünvanı da geri çekilmişti. Ancak veraset sırasındaki konumu değişmemişti.
Andrew’un Royal Lodge’daki uzun süreli kira sözleşmesi, düşük bedelle kiralama ve 75 yıllık kullanım hakkı gibi düzenlemeler de kamuoyunda yoğun eleştirilere yol açmıştı. Bu baskılar sonrası Windsor’daki konutu boşaltarak Sandringham’daki bir mülke taşındığı kaydedildi.
Eski eşi Sarah Ferguson’un Epstein ile bağlantılarının gündeme gelmesi sonrası bazı vakıflarla ilişkisi kesilmiş, kendi yardım kuruluşu da faaliyetlerini sonlandırma kararı almıştı.
KRALİYETTE GELECEK BELİRSİZ
Uzmanlar, Andrew’un veraset sırasından çıkarılmasının hem monarşinin itibarını koruma hem de kamu güvenini sağlama amacı taşıyabileceğini belirtiyor. Ancak sürecin Parlamento, İngiliz Milletler Topluluğu ülkeleri ve Kral onayı ile ilerlemesi, kararın kısa vadede alınmasını zorlaştırıyor.
Gelişmeler hem Westminster’daki siyasi tartışmalar hem de Buckingham Sarayı’ndan gelecek olası açıklamalar ile takip edilecek. Kamuoyunun ve medyanın ilgisi, Andrew’un gelecekteki statüsü üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.
