İstanbul’un özellikle Laleli, Merter ve Osmanbey gibi ticaret merkezlerinde yoğunlaşan bavul ticareti, uzun yıllardır yabancı alıcıların nakit dövizle tekstil, hazır giyim ve deri ürünleri alarak kendi ülkelerine götürmesi üzerine kurulu bir sistem olarak biliniyor. Ancak son dönemde bu yapının ciddi şekilde zayıfladığı görülüyor.
Sektör temsilcileri, düşüşün arkasında hem küresel hem de yerel nedenlerin bulunduğunu belirtiyor. Jeopolitik gerilimler nedeniyle bazı hedef pazarlarda ticaretin yavaşlaması, Rusya-Ukrayna savaşının etkilerinin sürmesi ve Orta Doğu’daki yeni krizler, alıcı trafiğini doğrudan etkiledi.
Buna ek olarak Türkiye’de üretim maliyetlerinin yükselmesi ve fiyatların yabancı alıcılar için rekabetçi olmaktan uzaklaşması da önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Döviz kuru dengesi, vize süreçleri ve alternatif üretim merkezlerinin güçlenmesi de sektörü zorlayan diğer unsurlar arasında gösteriliyor.
Özellikle Hindistan, Bangladeş ve benzeri ülkelerin düşük maliyetli üretim avantajını artırması, Türkiye’nin bu pazardaki payını daraltırken, geleneksel alıcıların İstanbul’a geliş sıklığını da azalttı.
Ekonomik veriler, bavul ticaretinin 2017 yılında 6 milyar doların üzerine çıkarak zirve yaptığını, ancak pandemi sonrası toparlanmanın kalıcı olamadığını ortaya koyuyor. Son yıllarda dalgalı bir seyir izleyen sektör, 2026 itibarıyla yeniden sert bir düşüş trendine girmiş durumda.
Laleli ve Merter’de faaliyet gösteren esnaf ise özellikle müşteri sayısındaki azalmaya dikkat çekiyor. Eskiden yoğun olan alım-satım hareketliliğinin yerini sessizlik alırken, bazı işletmelerin küçülmeye gittiği, bazılarının ise alternatif pazar arayışına yöneldiği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre mevcut tablo devam ederse bavul ticaretinin geleneksel yapısında köklü bir dönüşüm yaşanabilir. Sektörün ayakta kalabilmesi için hem maliyetlerin kontrol altına alınması hem de yeni pazarlara yönelik daha agresif ticari stratejilerin geliştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
