Marmara Denizi’nde kısa süre içerisinde meydana gelen çok sayıdaki küçük deprem, İstanbul ve çevresinde yaşayan vatandaşların deprem endişesini yeniden artırdı. 18-20 Ağustos tarihleri arasında bölgede kaydedilen 185 sarsıntı, “Bu hareketlilik büyük İstanbul depreminin habercisi mi?” sorusunu gündeme getirirken, uzmanlardan dikkat çeken bir değerlendirme geldi.
Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından yapılan çalışmada, büyüklükleri 1,4 ile 3,2 arasında değişen 185 deprem ayrıntılı biçimde incelendi. Çalışmada yapay zekâ destekli sismolojik analizlerden de yararlanıldı.
DEPREMLERİN MERKEZİ DİKKAT ÇEKTİ
Araştırmayı DEÜ Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir ile Araştırma Görevlisi Dr. Can Eytemiz yürüttü.
Uzmanların yaptığı incelemelerde, söz konusu depremlerin doğrudan Adalar Fayı’nın ana ve kilitli olarak değerlendirilen bölümü üzerinde meydana gelmediği belirlendi.
Bunun yerine sarsıntıların Adalar Fayı’nın kolları üzerinde gelişen bir sismik aktivite olduğu değerlendirildi.
“DEPREM FIRTINASI” OLARAK DEĞERLENDİRİLDİ
Kısa bir zaman diliminde çok sayıda küçük depremin meydana gelmesi, uzmanlar tarafından “deprem fırtınası” şeklinde değerlendirildi.
Prof. Dr. Hasan Sözbilir, bölgede 2010 yılından bu yana meydana gelen depremleri 7 günlük periyotlar halinde incelediklerini belirterek, son hareketliliğin de bu kapsamda analiz edildiğini açıkladı.
Yapılan değerlendirmeye göre birkaç gün içerisinde yoğunlaşan sarsıntılar daha sonra kendiliğinden sona erdi.
“ARDINDAN BÜYÜK DEPREM OLACAK DİYEMEYİZ”
185 depremin ardından en çok merak edilen konu, bu sarsıntıların daha büyük bir depremin öncüsü olup olmadığı oldu.
Prof. Dr. Sözbilir ise mevcut verilere bakılarak bu depremlerin ardından mutlaka büyük bir deprem yaşanacağı sonucuna varılamayacağını belirtti.
Uzman, Marmara Bölgesi’nde benzer şekilde kısa süreli deprem kümelenmelerinin yüzyıllardır görülen sismik hareketliliğin bir parçası olduğunu ifade etti.
ADALAR FAYI VE KUMBURGAZ SEGMENTİNE DİKKAT
Bununla birlikte uzmanların değerlendirmeleri, Marmara’nın deprem riskinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Prof. Dr. Sözbilir, 1999 depremi sonrasında Marmara’daki bazı segmentlerin gelecekte kırılmasının beklendiğine dikkat çekti. Özellikle Adalar Fayı ve Kumburgaz Segmenti, bölgedeki deprem araştırmalarında yakından takip edilen alanlar arasında bulunuyor.
Bilimsel çalışmalarda bu fayların bazı kesimlerinde kilitlenme ve buna bağlı olarak gerilim birikimi bulunduğuna yönelik değerlendirmeler yapılıyor.
“ÖNCÜ DEPREM” SONUCUNA VARILAMADI
Çalışmada yer alan Dr. Can Eytemiz de meydana gelen sarsıntıların öncü deprem olduğuna ilişkin bilimsel bir sonuca ulaşılamadığını belirtti.
Deprem fırtınasının kilitli segment üzerinde gerçekleşmemesi dikkat çekerken, hareketliliğin bu bölgeye yakın olması nedeniyle ayrıntılı şekilde takip edilmesi gerektiği vurgulandı.
Bu nedenle uzmanlar, sarsıntıların ne tamamen önemsiz görülmesi ne de doğrudan büyük bir depremin habercisi olarak değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
YAPAY ZEKA DEPREM VERİLERİNİ ANALİZ ETTİ
Araştırmada dikkat çeken bir diğer unsur ise yapay zekâ destekli analiz yöntemlerinin kullanılması oldu.
Uzmanlar, çok sayıda küçük depremin konumlarını ve birbirleriyle ilişkilerini daha hassas şekilde değerlendirmek amacıyla gelişmiş analiz yöntemlerinden yararlandı.
Bu çalışmalar sayesinde sismik hareketliliğin hangi fay kollarında yoğunlaştığının daha ayrıntılı biçimde ortaya çıkarılması amaçlandı.
MARMARA’DAKİ RİSK DEVAM EDİYOR
Son sarsıntıların doğrudan büyük bir depremin habercisi olduğuna ilişkin bir bulgu ortaya çıkmaması, İstanbul için deprem riskinin sona erdiği anlamına gelmiyor.
Marmara Denizi’ndeki aktif faylar ve özellikle İstanbul’a yakın segmentler bilim insanları tarafından uzun süredir izleniyor.
Uzmanların mesajı ise net: 3 gün içerisinde meydana gelen 185 küçük deprem, tek başına “büyük deprem geliyor” şeklinde yorumlanamaz. Ancak Marmara’nın yüksek deprem riski taşıyan bir bölge olduğu gerçeği değişmiyor.
Bilim insanları, bölgede meydana gelen her sismik hareketliliğin ayrıntılı şekilde incelenmesinin, Marmara’nın deprem davranışının daha iyi anlaşılması açısından önemli olduğunu belirtiyor.
