Türkiye’de uzun süredir özellikle büyük şehirlerde yaşayan vatandaşların en çok şikâyet ettiği konuların başında gelen site aidatlarıyla ilgili yeni bir dönem başladı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilerek yasalaşan düzenleme, site yönetimlerinin aidat artışlarında keyfi hareket etmesini önlemeyi ve daha şeffaf bir sistem oluşturmayı hedefliyor.
Son yıllarda özellikle büyük konut projelerinde aidatların hızla yükselmesi, bazı sitelerde kira bedellerine yaklaşan hatta kimi zaman geçen rakamlara ulaşması ciddi tartışmalara yol açmıştı. Bu durum, hem site sakinleri hem de uzmanlar tarafından “denetimsizlik ve belirsizlik” eleştirileriyle gündeme geliyordu. Yeni düzenleme ise bu tartışmalara yasal bir çerçeve getirmeyi amaçlıyor.
Yeni sisteme göre site yönetimleri artık aidat artışı yapmak istediklerinde bu kararı tek başına alamayacak. Hazırlanan bütçe ve zam teklifleri kat maliklerinin oyuna sunulacak. Bu teklifin kabul edilmesi için kat maliklerinin en az üçte ikisinin onayı zorunlu olacak. Böylece site sakinlerinin doğrudan karar mekanizmasına dahil olması sağlanacak.
Eğer teklif kat maliklerinin onayından geçmezse, site yönetimi tamamen serbest kalmayacak. Yönetim en geç 3 ay içerisinde yeni bir bütçe hazırlamak zorunda olacak. Bu süre boyunca ise aidatlara uygulanabilecek artış sınırlandırılacak ve yalnızca yeniden değerleme oranı kadar geçici bir zam yapılabilecek. Bu madde, ani ve yüksek zamların önüne geçilmesi açısından kritik bir düzenleme olarak değerlendiriliyor.
Düzenlemenin en önemli amaçlarından biri, site yönetimlerinin mali kararlarında daha hesap verebilir hale gelmesi. Uzmanlara göre yeni sistemle birlikte site sakinleri, ödedikleri aidatların nasıl belirlendiğini daha net görebilecek ve bütçe süreçlerine daha etkin şekilde katılabilecek.
Öte yandan düzenlemenin büyük siteler, rezidanslar ve toplu yaşam alanlarında ciddi bir değişim yaratması bekleniyor. Özellikle yönetim şirketlerinin mali planlama süreçlerini daha şeffaf hale getirmesi, denetim mekanizmalarının güçlenmesi ve vatandaşların itiraz hakkının artırılması öngörülüyor.
Yeni yasa kapsamında öne çıkan başlıklar şöyle:
- Aidat artışları artık kat maliklerinin onayına bağlı olacak
- En az üçte iki çoğunluk şartı getirildi
- Reddedilen bütçeler için 3 ay içinde yeni teklif zorunlu
- Geçici zam sadece yeniden değerleme oranıyla sınırlı
- Site yönetimlerinde şeffaflık ve denetim artırılacak
- Keyfi ve kontrolsüz aidat artışlarının önüne geçilecek
Genel olarak bakıldığında bu düzenleme, site yaşamında uzun süredir tartışılan “aidat belirsizliği” sorununa yasal bir çerçeve getirerek hem yönetimler hem de site sakinleri için daha dengeli bir sistem kurmayı hedefliyor.
