Akaryakıt fiyatlarında dalgalanma hız kesmeden devam ediyor. Küresel petrol piyasalarında yaşanan sert yükseliş ve Orta Doğu’da artan jeopolitik riskler, Türkiye’deki pompa fiyatlarını bir kez daha yukarı çekiyor. Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre motorinin litre fiyatına gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere 4 lira 20 kuruş zam yapılması bekleniyor. Zamla birlikte özellikle büyükşehirlerde motorin fiyatları tarihi seviyelere yaklaşırken, doğu illerinde ise litre fiyatının 81 lirayı aşması öngörülüyor.
Son dönemde ABD ile İran arasında yeniden tırmanan askeri gerilim, enerji piyasalarında belirsizliği artırdı. ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının ardından ateşkes umutlarının zayıflaması ve Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmeler, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı 90 dolar seviyesinin üzerine çıkarak son dönemin en yüksek seviyelerinden birine ulaştı.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, döviz kurundaki hareketlilikle birlikte Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına da zam olarak yansımaya devam ediyor. Sektör temsilcilerinin verdiği bilgiye göre motorinin litre fiyatına 4,20 liralık artış yapılması bekleniyor. Zam kararının gece yarısından itibaren pompaya yansıması öngörülürken, araç sahipleri bir kez daha yüksek yakıt maliyetiyle karşı karşıya kalacak.
Beklenen fiyat artışının ardından motorinin litre fiyatının İstanbul’da yaklaşık 78,48 liraya yükselmesi beklenirken, Ankara’da bu rakamın 79,60 liraya, İzmir’de ise 79,87 liraya ulaşacağı tahmin ediliyor. Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki bazı şehirlerde ise motorinin litre fiyatının 81,32 liraya kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Art arda gelen zamlar özellikle ticari araç kullanıcıları, şehirler arası taşımacılık yapan firmalar ve bireysel sürücüler açısından maliyetleri önemli ölçüde artırıyor. Ulaştırma sektöründe yaşanan maliyet artışlarının ise önümüzdeki süreçte birçok ürün ve hizmet fiyatına dolaylı olarak yansımasından endişe ediliyor.
Hükümet ise uluslararası piyasalardaki sert fiyat artışlarının vatandaş üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla eşel mobil sistemini uygulamaya devam ediyor. Bu sistem sayesinde akaryakıta gelen zamların tamamı doğrudan pompaya yansıtılmıyor. Zamların önemli bir bölümü Özel Tüketim Vergisi’nden karşılanırken, kalan kısmı pompa fiyatına ekleniyor.
Yetkililerin verdiği bilgiye göre mevcut uygulamada motorine yapılacak artışın yalnızca yaklaşık dörtte biri doğrudan tüketiciye yansırken, kalan bölüm vergi düzenlemesiyle dengeleniyor. Böylece akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlandırılması hedefleniyor.
Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru temel belirleyici unsurlar arasında yer alıyor. Gümrüksüz rafineri fiyatına ÖTV ve EPDK payı eklendikten sonra KDV’nin de ilave edilmesiyle pompa satış fiyatı oluşturuluyor. Rafineri fiyatları hesaplanırken ise Akdeniz piyasasında açıklanan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ile dolar kurundaki değişimler esas alınıyor.
Enerji piyasalarını yakından takip eden uzmanlar, Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin devam etmesi halinde petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketin sürebileceğini belirtiyor. Bu durumun ise önümüzdeki günlerde yalnızca motorinde değil, diğer akaryakıt ürünlerinde de yeni fiyat değişikliklerini gündeme getirebileceği ifade ediliyor. Araç sahipleri ise zam öncesinde depolarını doldurmak için akaryakıt istasyonlarına yönelmeye devam ediyor.
