Orta Doğu’da uzun süredir devam eden gerginlik, son gelişmeyle birlikte yeniden kritik bir aşamaya taşındı. İran’ın güneyinde akşam saatlerinde meydana gelen şiddetli patlama sesleri, bölgede yeni bir askeri operasyonun gerçekleştiği yönündeki iddiaları beraberinde getirdi. Kısa süre içerisinde ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’daki bazı askeri hedeflere yönelik hava saldırısı düzenlediğini resmen doğruladı.
İran’ın Hürmüz Boğazı’na yakın konumda bulunan Sirik ilçesine bağlı Taheruyeh bölgesinde yaşanan patlamaların ardından güvenlik güçleri bölgede geniş çaplı önlemler aldı. Patlamaların nedeni ilk etapta netlik kazanmazken, uluslararası basında yer alan haberlerde operasyonun ABD savaş uçakları tarafından gerçekleştirildiği öne sürüldü. Özellikle Hürmüz Boğazı gibi dünya ticaretinin en kritik geçiş noktalarından birinde yaşanan gelişme, uluslararası kamuoyunun dikkatini yeniden bölgeye çevirdi.
ABD merkezli Axios’un haberine göre operasyon, İran’ın kıyı şeridindeki çeşitli askeri noktaları hedef aldı. Haberlerin ardından açıklama yapan CENTCOM, saldırının İran’ın füze depoları, insansız hava aracı (İHA) depolama alanları ve kıyı radar sistemlerine yönelik gerçekleştirildiğini duyurdu.
ABD ordusu tarafından yapılan açıklamada, operasyonun gerekçesi de kamuoyuyla paylaşıldı. Açıklamada, 25 Haziran tarihinde Umman kıyıları açıklarında Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan Singapur bayraklı M/V Ever Lovely isimli ticaret gemisine yönelik gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırısına karşılık verildiği ifade edildi. CENTCOM, söz konusu saldırının uluslararası deniz taşımacılığını tehdit ettiğini ve bölgedeki ateşkes ortamını ihlal ettiğini savundu.
Yetkililer, uluslararası sularda ticaret yapan gemilere yönelik saldırıların kabul edilemez olduğunu belirterek, deniz yollarının güvenliğinin sağlanmasının ABD ve müttefikleri açısından öncelikli konular arasında yer aldığını vurguladı. Açıklamada ayrıca, Hürmüz Boğazı’nda seyir özgürlüğünün korunmasının küresel ticaret ve enerji arzı bakımından büyük önem taşıdığı ifade edildi.
İran tarafından ise saldırıya ilişkin ilk saatlerde kapsamlı bir açıklama yapılmadı. Yerel kaynaklar, patlamaların yaşandığı bölgelerde güvenlik önlemlerinin artırıldığını ve askeri birliklerin hareketliliğinin sürdüğünü aktarırken, resmi makamların hasar tespit çalışmalarına başladığı bildirildi.
Uzmanlar, son operasyonun yalnızca ABD ile İran arasındaki gerilimi artırmakla kalmayacağını, aynı zamanda tüm Orta Doğu’da güvenlik dengelerini etkileyebileceğini değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı’nın dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümüne ev sahipliği yapması nedeniyle bölgede yaşanacak olası yeni çatışmaların enerji fiyatlarından küresel ekonomiye kadar birçok alanda etkiler doğurabileceği belirtiliyor.
Bölgedeki gelişmeler dünya başkentleri tarafından yakından takip edilirken, uluslararası toplum taraflara itidal çağrısında bulunuyor. Diplomatik girişimlerin yeniden hız kazanması beklenirken, yaşanan son askeri operasyonun bölgedeki kırılgan güvenlik ortamını daha da hassas hale getirdiği ifade ediliyor. Önümüzdeki günlerde hem Washington hem de Tahran’dan gelecek açıklamalar, Orta Doğu’daki sürecin nasıl şekilleneceği açısından belirleyici olacak.
