Orta Doğu’da İsrail ve İran arasında yaşanan gerilimin ardından bölgedeki siyasi atmosfer yeniden hareketlenirken, eski ABD Hazine Bakan Yardımcısı Paul Craig Roberts’ın yaptığı açıklamalar uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Roberts, YouTube üzerinden katıldığı bir programda İsrail’in bölgesel stratejileri, ABD’nin Orta Doğu politikası ve Türkiye’ye yönelik olası yaklaşımlar hakkında dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.
Son dönemde İran ile İsrail arasında yaşanan ve 107 gün sürdüğü belirtilen çatışmaların ardından imzalanan mutabakat çerçevesinde yeni bir müzakere süreci başlatılırken, bölgede tam anlamıyla bir istikrar sağlanamadığı görülüyor. İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının devam etmesi ise gerilimin farklı cephelere yayıldığı yorumlarına neden oluyor.
“ORTA DOĞU’DA YENİ STRATEJİK HESAPLAR”
Paul Craig Roberts, açıklamalarında İsrail’in Orta Doğu’da uzun vadeli ve geniş kapsamlı bir strateji yürüttüğünü iddia etti. Bölgedeki birçok ülkenin bu stratejiyi yeterince ciddiye almadığını savunan Roberts, özellikle Arap ve Müslüman ülkelerin süreci doğru okuyamadığını öne sürdü.
Roberts, İsrail’in Orta Doğu’nun tamamı üzerinde etkili olmayı hedeflediğini iddia ederek, “İsrail kendisini bölgenin doğal hakimi olarak görüyor. Bu yaklaşım, yalnızca mevcut sınırlarla sınırlı değil, çok daha geniş bir coğrafyayı kapsıyor.” ifadelerini kullandı.
Bazı İsrailli yetkililerin açıklamalarına atıfta bulunan Roberts, “Büyük İsrail” olarak adlandırılan stratejik vizyonun zaman içinde genişletildiğini ve farklı bölgeleri de kapsayacak şekilde yorumlandığını savundu.
“TÜRKİYE ÜZERİNE DİKKAT ÇEKEN İDDİALAR”
Roberts’ın en çok tartışma yaratan değerlendirmeleri ise Türkiye ile ilgili oldu. Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett’in ABD’de yaptığı bir konuşmaya değinen Roberts, Türkiye’nin gelecekte bölgesel denklemde hedef ülke olarak konumlandırılabileceğini ileri sürdü.
Roberts, Bennett’in Amerikan Yahudi lobisine yaptığı konuşmada Türkiye’yi işaret ettiğini iddia ederek, bunun stratejik bir mesaj niteliği taşıdığını savundu. Roberts, “Bu tür mesajlar, kamuoyunu belirli bir ülkeye karşı hazırlama sürecinin parçası olabilir. Türkiye’nin isminin bu bağlamda geçmesi dikkat çekicidir.” dedi.
Ayrıca Roberts, ABD kamuoyunda İsrail politikalarına yönelik güçlü bir etki mekanizması bulunduğunu öne sürerek, bu etkinin dış politika kararlarında da rol oynadığını iddia etti.
“AMERİKAN KAMUOYU VE LOBİ ETKİSİ”
Roberts, konuşmasında Amerikan siyasetinde lobilerin etkisine de dikkat çekti. Özellikle İsrail ile ilgili politikaların şekillenmesinde kamuoyu yönlendirmesinin önemli bir rol oynadığını savunan eski yetkili, Türkiye gibi ülkelerin bu süreçte yanlış algılanma riskiyle karşı karşıya kalabileceğini ifade etti.
Roberts’a göre, bazı stratejik söylemler önce siyasi çevrelerde dile getiriliyor, ardından medya ve kamuoyu üzerinden geniş kitlelere yayılıyor.
“ORTA DOĞU’DA ÇATIŞMA ALANLARI GENİŞLİYOR” İDDİASI
Roberts ayrıca İsrail’in yalnızca belirli ülkelerle sınırlı bir politika izlemediğini, bölgedeki birçok ülkeyi kapsayan daha geniş bir strateji uyguladığını iddia etti. Libya, Irak ve Suriye örneklerini hatırlatan Roberts, bu ülkelerde yaşanan süreçlerin benzer bir modelin parçaları olduğunu öne sürdü.
Lübnan’a yönelik operasyonların da bu stratejinin devamı olduğunu savunan Roberts, bölgedeki istikrarsızlığın uzun vadeli planlamalarla bağlantılı olduğunu iddia etti.
“ABD-İSRAİL İLİŞKİLERİNE YÖNELİK SORULAR”
Açıklamalarında ABD’nin dış politika kararlarına da değinen Roberts, İsrail’in Washington üzerindeki etkisinin tartışılması gerektiğini söyledi. ABD Kongresi’nde bu konuda yeterli denetim yapılmadığını savunan Roberts, bu durumun uluslararası dengeleri etkilediğini ileri sürdü.
Eski Başkan Donald Trump dönemine de değinen Roberts, ABD liderlerinin İsrail politikaları karşısındaki tutumlarının gelecekte belirleyici olacağını ifade etti.
Roberts’ın açıklamaları, hem Orta Doğu’daki mevcut gerilim hem de Türkiye’nin bölgesel rolü açısından yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
