ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında hem bölgedeki askeri sürecin hem de diplomatik girişimlerin seyrine ilişkin kapsamlı açıklamalarda bulundu. Rubio, “Destansı Öfke Operasyonu” olarak adlandırılan askeri aşamanın tamamlandığını ve hedeflerin büyük ölçüde gerçekleştirildiğini söyledi.
Rubio’nun açıklamalarına göre, operasyonun ardından odak noktası Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz ve “Özgürlük Projesi” adı verilen yeni süreç oldu. Bu kapsamda, bölgede mahsur kaldığı belirtilen gemilerin güvenliği ve seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması hedefleniyor.
“İnsani kriz ve güvenlik riski”
Rubio, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun yalnızca askeri değil aynı zamanda ciddi bir insani kriz içerdiğini savundu. Bölgedeki bazı gemilerde yakıt, su ve temel ihtiyaçların tükendiğini belirten Rubio, yaklaşık 23 bin sivilin risk altında olduğunu ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump tarafından başlatıldığı belirtilen “Özgürlük Projesi” kapsamında, farklı ülkelerden gemi personelinin güvenli şekilde tahliye edilmesi veya koruma altına alınması amaçlanıyor.
Askeri değil “savunma operasyonu” vurgusu
Rubio, ABD’nin bölgede yürüttüğü faaliyetlerin saldırı amaçlı olmadığını özellikle vurguladı. Operasyonun tamamen savunma niteliği taşıdığını belirten Rubio, “Biz ateş altında kalmadan ateş etmiyoruz” ifadelerini kullandı.
ABD’nin yalnızca tehdit veya saldırı durumunda karşılık verdiğini söyleyen Rubio, bölgedeki güvenlik stratejisinin uluslararası hukuk çerçevesinde yürütüldüğünü savundu.
İran’a yönelik sert eleştiriler
Konuşmasında İran’a geniş yer ayıran Rubio, Tahran yönetimini Hürmüz Boğazı’nda istikrarsızlık yaratmakla suçladı. Uluslararası su yollarının hiçbir ülke tarafından kontrol edilemeyeceğini söyleyen Rubio, İran’ın bu alandaki faaliyetlerinin kabul edilemez olduğunu ifade etti.
Rubio ayrıca, İran’ın yaptırımlardan kaçınmasına yardım eden finansal kurumların ciddi yaptırımlarla karşılaşacağını belirtti. ABD Hazine Bakanlığı’nın bu konuda aktif şekilde çalıştığını da sözlerine ekledi.
“Operasyon tamamlandı, yeni aşama diplomasi”
Rubio, “Destansı Öfke Operasyonu”nun hedeflerine ulaştığını ve artık yeni bir aşamaya geçildiğini açıkladı. Bu yeni dönemin daha çok diplomatik müzakerelere dayandığını belirten Rubio, İran ile olası bir anlaşma için görüşmelerin sürdüğünü ifade etti.
ABD’nin önceliğinin çatışma değil anlaşma olduğunu vurgulayan Rubio, “Başkanın tercihi her zaman diplomasi olmuştur” dedi.
Nükleer program ve bölgesel gerilim
Rubio, İran’ın nükleer programına da değinerek, Tahran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin uluslararası endişe yarattığını söyledi. İran’ın nükleer silah üretmediğini kanıtlaması gerektiğini savunan Rubio, kalıcı bir anlaşmanın ancak bu şartla mümkün olabileceğini ifade etti.
Ayrıca Lübnan ve İsrail arasında olası bir ateşkes sürecine de değinen Rubio, ABD’nin bu konuda arabuluculuk rolü üstlenmeye hazır olduğunu belirtti.
Küresel çağrı ve BM süreci
ABD’nin Birleşmiş Milletler’e yeni bir karar tasarısı sunacağını açıklayan Rubio, Hürmüz Boğazı’ndaki saldırıların kınanmasını ve bölgedeki seyrüsefer güvenliğinin garanti altına alınmasını talep edeceklerini söyledi.
Rubio, uluslararası toplumun bu sürece destek vermesi gerektiğini belirterek, “Bu sadece ABD’nin değil, tüm dünyanın sorunu” ifadelerini kullandı.
