MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin seçim sistemi ve siyasi partilere ilişkin düzenleme yapılması gerektiği yönündeki açıklamaları Ankara kulislerinde yeni bir tartışma başlattı. Bahçeli’nin açıklamasının zamanlamasının AK Parti içerisinde de şaşkınlıkla karşılandığı belirtilirken, olası bir değişiklik için iki farklı formül üzerinde değerlendirmeler yapıldığı öne sürüldü.
Kulislerde konuşulan seçenekler arasında daraltılmış bölge seçim sistemi ile mevcut yüzde 7’lik seçim barajının yüzde 5’e çekilmesi öne çıkıyor.
Bahçeli’nin açıklaması iktidar kulislerinde gündem oldu
MHP lideri Devlet Bahçeli’nin siyasi partiler ve seçim sisteminin yeniden ele alınması gerektiğine ilişkin açıklaması, Cumhur İttifakı içerisinde de tartışılmaya başlandı.
Nefes’ten Nuray Babacan’ın aktardığı kulis bilgilerine göre, AK Parti içerisindeki bazı siyasetçiler Bahçeli’nin çıkışını özellikle zamanlama açısından beklenmedik buldu.
İddialara göre seçim sistemiyle ilgili başlıkların daha önce, İmralı sürecinin seyrine ve seçim takvimine bağlı olarak gündeme gelmesi bekleniyordu. Bu nedenle Bahçeli’nin önerisinin ittifak içerisinde henüz ortak bir çalışma olarak masaya yatırılmadığı ifade edildi.
İlk formül: Daraltılmış bölge sistemi
Ankara kulislerinde öne çıkan ilk seçenek daraltılmış bölge modeli.
Bu sistemde büyük seçim bölgelerinin daha küçük seçim çevrelerine ayrılması ve her çevreden sınırlı sayıda milletvekili çıkarılması öngörülüyor.
Kulislerde İstanbul üzerinden verilen örnekte, kentin mevcut üç seçim bölgesi yerine çok daha fazla seçim çevresine ayrılabileceği belirtiliyor. Her seçim bölgesinin yaklaşık beş milletvekilinden oluşması ihtimali üzerinde duruluyor.
Bu modelin savunucuları, küçük seçim bölgelerinin milletvekilleri ile seçmen arasındaki bağı güçlendireceğini savunuyor.
“Paraşütle vekil gönderilmesinin önüne geçilebilir”
AK Parti kulislerinde yapılan değerlendirmelere göre daraltılmış bölge sistemi, siyasi partilerin aday belirleme yöntemlerini de değiştirebilir.
Daha küçük seçim çevrelerinde adayların bölgede tanınan ve seçmenle doğrudan ilişki kurabilen isimlerden seçilmesinin daha önemli hale geleceği belirtiliyor.
Bu görüşü savunanlara göre sistem, parti merkezlerinden seçim bölgesine tepeden aday gönderilmesi olarak değerlendirilen uygulamaları da azaltabilir.
Ancak modelin siyasi partilere sağlayacağı avantajların seçim bölgesindeki oy dağılımına göre değişebileceği ve özellikle bazı partilerin mevcut sisteme göre daha avantajlı hale gelebileceği ifade ediliyor.
MHP geçmişte bu modele karşı çıkmıştı
Daraltılmış bölge sistemi, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçiş sürecinde de gündeme gelmişti.
Ancak o dönem MHP’nin modele karşı çıktığı ve düzenlemenin hayata geçirilemediği aktarılıyor.
AK Parti içerisindeki bazı isimlerin, geçmişte MHP’nin seçim bölgelerindeki oy gücü nedeniyle bu sisteme sıcak bakmadığını değerlendirdiği öne sürüldü.
Bugün ise siyasi tablo ve partilerin oy oranlarındaki değişim nedeniyle daraltılmış bölge seçeneğinin yeniden tartışmaya açıldığı belirtiliyor.
İkinci formül: Baraj yüzde 5’e indirilebilir
Kulislerdeki ikinci önemli seçenek ise seçim barajının düşürülmesi.
Mevcut sistemde yüzde 7 olan seçim barajının yüzde 5’e indirilmesi ihtimali bazı AK Parti’li siyasetçiler tarafından değerlendiriliyor.
Bu değerlendirmeyi yapanların, MHP’nin son dönemdeki oy oranlarına dikkat çektiği ve Bahçeli’nin seçim barajının aşağı çekilmesini isteyebileceğini düşündüğü aktarılıyor.
Barajın yüzde 5’e çekilmesi halinde, bu seviyelerde oy alan siyasi partilerin Meclis’te temsil edilme ihtimali artabilecek.
Seçim ittifakları da masaya gelebilir
Olası bir seçim düzenlemesinin yalnızca baraj ve seçim bölgeleriyle sınırlı kalmayabileceği de belirtiliyor.
Kulislerde, seçim öncesi ittifaklara ilişkin kuralların, siyasi partilerin örgütlenme şartlarının ve Hazine yardımı kriterlerinin de yeniden düzenlenebileceği iddia ediliyor.
Bu nedenle seçim sisteminde yapılacak kapsamlı bir değişikliğin, siyasi partilerin seçim stratejilerini ve ittifak hesaplarını doğrudan etkileyebileceği değerlendiriliyor.
İmralı süreci ve seçim takvimi belirleyici olabilir
AK Parti kulislerinde yapılan değerlendirmelerde, Anayasa, Siyasi Partiler Yasası ve seçim sistemine ilişkin olası düzenlemelerin zamanlamasının siyasi gelişmelere bağlı olacağı belirtiliyor.
Özellikle İmralı sürecinin nasıl ilerleyeceği ve genel seçimlerin ne zaman yapılacağına ilişkin kararların, iktidarın hazırlayacağı olası yasal düzenlemelerde belirleyici olabileceği öne sürülüyor.
Şimdilik konuşulan seçeneklerin resmi bir yasa teklifine dönüşmediği belirtilirken, Bahçeli’nin açıklamasının ardından daraltılmış bölge ve yüzde 5 seçim barajı tartışmalarının Ankara’nın siyasi gündeminde daha fazla yer bulması bekleniyor.
