Sosyal güvenlik sistemi içinde uzun yıllardır tartışma konusu olan “hastalığın başlangıç tarihi” meselesi, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin verdiği emsal karar ile netlik kazandı. Kararda, sigortalılık öncesi sağlık durumunun ispatında askerlik terhis belgesi ve işe giriş raporlarının geçerli kabul edilmesi, SGK’nın daha önce hastalığın eskiye dayandığı gerekçesiyle reddettiği malulen emeklilik taleplerinin önünü açtı. Bu karar, özellikle görevi başında sağlığını kaybeden ancak geçmiş sağlık geçmişi nedeniyle hak kaybına uğrayan binlerce sigortalıyı yakından ilgilendiriyor.
Olay, askerlik görevini başarıyla tamamladıktan sonra Adalet Bakanlığı bünyesinde mübaşir olarak göreve başlayan bir memurun, çalışma hayatının ilk yılında şizofreni teşhisi almasıyla gündeme geldi. SGK, hastalığın sigortalılık öncesine dayandığını öne sürerek emeklilik talebini reddetti. Bunun üzerine sigortalı, hukuki yola başvurdu.
Yerel mahkeme, davacının hastalığının sigortalılık sonrası ortaya çıktığını belirleyerek malulen emekliliğe hak kazandığına karar verdi. SGK’nın itirazı, istinaf aşamasında reddedildi ve ilk mahkemenin kararı hukuka uygun bulundu. Nihai olarak Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, tüm delilleri ve tanık beyanlarını titizlikle değerlendirerek kararı kesinleştirdi.
Kararın dikkat çeken noktası, askerlik sürecini sağlıklı şekilde tamamlamış olmanın ve işe girişteki sağlık raporlarının, SGK’nın hastalığın eskiye dayandığı yönündeki itirazlarına karşı güçlü bir delil sayılması oldu. Yargıtay, bu yaklaşımıyla sigortalılık öncesi sağlık durumu nedeniyle emeklilik hakkı reddedilen kişilerin önünü açtı ve emsal niteliğinde bir karar ortaya koydu.
Sosyal güvenlik hukuku uzmanları, kararın önemini şu sözlerle özetledi: “Askerliğini sağlıklı tamamlayan ve işe girişte de sağlıklı olan bir sigortalının, sonradan çalışma gücünü kaybetmesi halinde SGK’nın ‘hastalık eski’ iddiası geçersizdir. Bu Yargıtay kararı, hem hukuki anlamda hem de uygulamada binlerce sigortalıya umut vermektedir. İşe girişteki sağlık raporları, malulen emeklilik başvurularında artık güçlü bir dayanak olarak kabul edilecektir.”
Kararın ardından benzer durumda olan sigortalılar için yeni bir hukuki yol açıldı. Artık sigortalılar, işe sağlıklı başladıkları ve görevlerini yerine getirdikleri halde sonradan hastalık nedeniyle maluliyet kazandıklarında, SGK’nın ret kararlarına karşı yargıya başvurarak haklarını koruma imkânına sahip olacak. Bu karar, sosyal güvenlik sisteminde uzun süredir yaşanan tartışmalara da son noktayı koydu.
Uzmanlar, emsal kararın özellikle “sigorta girişinden önce maluliyet” gerekçesiyle emekliliği reddedilen binlerce sigortalı için hayati önem taşıdığını vurguluyor. Kararın ışığında, sigortalılar yasal haklarını aramak konusunda daha güçlü bir zemine kavuştu ve hukuki belirsizlikler önemli ölçüde ortadan kalktı.
