İran ile ABD arasındaki gerilimin yeniden tırmanması ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin sert biçimde gerilemesi, küresel petrol piyasalarını yeniden hareketlendirdi. Brent petrolün 91 doların üzerine çıkması, Türkiye’de benzin ve motorin fiyatları açısından da yeni zam ihtimalini gündeme taşıdı.
PETROLDE YÜKSELİŞ HIZ KAZANDI
Brent petrolün varil fiyatı 18 Ağustos sabahında 91 dolar seviyesinin üzerine çıkarak son haftaların en yüksek seviyelerine yaklaştı. ABD tipi WTI petrol de 85 dolar seviyesini aştı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin arkasında başta İran-ABD gerilimi olmak üzere Orta Doğu’daki arz güvenliği endişeleri bulunuyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi geçişlerinin ciddi şekilde azalması, piyasaların gelecekteki petrol arzına ilişkin kaygılarını artırdı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA KRİTİK DÜŞÜŞ
Dünyanın en önemli petrol geçiş güzergahlarından Hürmüz Boğazı’ndaki hareketlilik yakından izleniyor.
Kpler verilerine göre cumartesi günü boğazdan yalnızca 5 ticari gemi geçerken, pazar günü herhangi bir geçiş kaydedilmedi. Önceki hafta sonunda ise 31 ticari gemi geçiş yapmıştı.
Tanker trafiğindeki bu sert düşüş, petrol sevkiyatlarının aksaması ihtimalini güçlendirerek fiyatların üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
TÜRKİYE’DE AKARYAKIT FİYATLARI DA BASKI ALTINDA
Petrol fiyatlarındaki hareketlilik Türkiye’deki akaryakıt piyasası açısından da önem taşıyor.
18 Ağustos itibarıyla İstanbul Avrupa Yakası’nda benzinin litre fiyatı yaklaşık 71,43 TL, motorinin litre fiyatı ise 79,68 TL seviyesinde bulunuyor. Ankara’da motorin yaklaşık 80,80 TL, İzmir’de ise 81,07 TL seviyesinde.
Uluslararası petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi ve rafineri marjlarındaki artış, özellikle motorin üzerinde ek fiyat baskısı oluşturuyor.
BİR RİSK DE BAB EL-MENDEB
Petrol piyasasındaki riskler Hürmüz Boğazı’yla sınırlı değil.
Kızıldeniz’in güney girişindeki Bab el-Mendeb Boğazı’nda yaşanan güvenlik sorunları da petrol taşımacılığı açısından yakından takip ediliyor. Yemen’deki Husilerin bölgedeki saldırı iddiaları, küresel enerji sevkiyatına ilişkin endişeleri artırıyor.
İki kritik deniz geçişinin aynı anda baskı altında olması, petrol arzındaki olası kesintilerin daha geniş çaplı olabileceği endişesini güçlendiriyor.
RAFİNERİ MARJLARI DA YÜKSELDİ
Piyasalardaki bir diğer dikkat çekici gelişme rafineri marjları oldu.
Orta Doğu ve Rusya kaynaklı arz kayıpları ile düşük stok seviyelerinin rafineri marjlarını yukarı taşıdığı belirtiliyor. Marjların yükselmesi özellikle dizel ve jet yakıtı fiyatlarında ek baskı yaratıyor.
Bu durum, yalnızca ham petrol fiyatının değil, petrol ürünlerinin üretim maliyetlerinin de akaryakıt fiyatları açısından önem taşıdığını gösteriyor.
ZAM GELİP GELMEYECEĞİ NEYE BAĞLI?
Akaryakıt fiyatlarında yeni bir artış olup olmayacağını önümüzdeki günlerde birkaç kritik gelişme belirleyecek.
İran-ABD görüşmeleri, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin normale dönüp dönmeyeceği, Kızıldeniz’deki güvenlik durumu ve Brent petrolün 90 dolar üzerindeki seyrini koruyup korumayacağı yakından izlenecek.
Petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması halinde Türkiye’de benzin ve motorin fiyatları üzerindeki zam baskısının devam etmesi bekleniyor. Ancak bu gelişmelerin pompaya ne ölçüde yansıyacağı, petrolün seyri ve diğer fiyatlama unsurlarına bağlı olacak.
