Meksika, uzun süredir güvenlik güçlerinin ve uluslararası istihbarat birimlerinin peşinde olduğu Jalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG) lideri “El Mencho” lakaplı Nemesio Oseguera Cervantes’in federal operasyon sırasında öldürülmesinin ardından ülke genelinde şiddet dalgasıyla karşı karşıya. ABD Başkanı Donald Trump tarafından terörist ilan edilen El Mencho, Meksika’nın en çok aranan uyuşturucu baronlarından biriydi ve özellikle fentanil kaçakçılığıyla bağlantılı olarak uzun süredir hem ulusal hem de uluslararası güvenlik birimlerinin hedefindeydi.
Operasyonun ardından başta Jalisco olmak üzere Michoacan, Colima, Nayarit, Aguascalientes, Tamaulipas ve Guanajuato eyaletlerinde yol kapatma eylemleri, araç ve iş yeri kundaklamaları yaşandı. Sosyal medya ve yerel basında paylaşılan görüntülerde, birçok kentte yükselen dumanlar ve ateşe verilen araçlar görüldü; halk evlerine çekildi.
Tapalpa’da Kritik Operasyon
Federal ve yerel güvenlik birimleri, Jalisco eyaletinin başkenti Guadalajara’nın yaklaşık 130 kilometre güneyinde yer alan Tapalpa kasabasında koordineli bir operasyon düzenledi. Operasyonun detayları güvenlik gerekçesiyle açıklanmasa da çıkan çatışmada CJNG lideri El Mencho’nun öldürüldüğü bildirildi.
Uzmanlar, operasyonun başarısının hem Meksika iç güvenliği hem de uluslararası uyuşturucu trafiği ile mücadelede önemli bir adım olduğunu belirtiyor. Ancak El Mencho’nun ölümü, kartelin tabanında kaos ve misilleme eylemlerine yol açtı.
Şiddet ve Misilleme Eylemleri
Operasyonun hemen ardından kartel yanlıları, özellikle Jalisco ve çevre eyaletlerde misilleme eylemlerine başladı. Sabah saatlerinden itibaren birçok otoyol ve kent içi güzergâh ulaşıma kapatıldı. Bazı kentlerde araçlar ateşe verildi, iş yerleri tahrip edildi ve toplu taşımalar durduruldu. Jalisco hükümeti, halka evlerinde kalmaları çağrısında bulundu ve kırmızı alarm uygulamasını devreye soktu.
Turistik merkez Puerto Vallarta’dan gelen görüntülerde silah sesleri ve yükselen duman nedeniyle panik yaşandığı görüldü. Yetkililer, şehir merkezinde ve turistik bölgelerde güvenlik önlemlerini artırdı.
ABD’den Operasyon Desteği
Beyaz Saray, operasyon öncesinde ABD istihbarat birimlerinin Meksika kolluk kuvvetlerine bilgi sağladığını açıkladı. ABD, El Mencho’yu “terör saltanatı yürütmek” ve özellikle fentanil kaçakçılığıyla bağlantılı olmakla suçluyordu. Washington yönetimi, yakalanmasına veya mahkûm edilmesine yardımcı olacak bilgiler için 15 milyon dolara kadar ödül teklif etmişti. CJNG, ABD tarafından terör örgütü olarak ilan edilen Meksikalı karteller arasında yer alıyor.
Uluslararası Uyarılar ve Hava Yolu İptalleri
Şiddet olaylarının ardından Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada, vatandaşlarını Meksika’da bulundukları yerlerde kalmaları yönünde uyardı. ABD’nin Meksika Büyükelçiliği, devam eden güvenlik operasyonları ve yol kapatmalar nedeniyle vatandaşlarına hareketlerini kısıtlama çağrısında bulundu. Kanada hükümeti de özellikle Jalisco ve çevresindeki bölgelerde güvenlik risklerinin arttığını belirterek dikkatli olunmasını istedi.
Şiddet olayları nedeniyle çok sayıda hava yolu şirketi seferlerini geçici olarak durdurdu. Kanada merkezli Air Canada, Puerto Vallarta uçuşlarını askıya alırken, ABD merkezli United Airlines, Southwest Airlines ve American Airlines, başta Puerto Vallarta, Guadalajara ve Mazatlan olmak üzere bazı seferlerini iptal etti.
Türkiye’den Vatandaşlara Uyarı
Türkiye’nin Meksika Büyükelçiliği, yaşanan gelişmeleri yakından takip ettiklerini duyurdu. Büyükelçilik, Jalisco başta olmak üzere çeşitli eyaletlerdeki güvenlik durumuna ilişkin uyarı yayımlayarak, Türk vatandaşlarının yerel makamların yönlendirmelerini takip etmelerini ve acil durumlarda diplomatik temsilcilikle iletişime geçmelerini tavsiye etti.
Ülkede Gerginlik ve Güvenlik Önlemleri
El Mencho’nun öldürülmesinin ardından başlayan şiddet olayları birçok eyalette aralıklarla devam ediyor. Güvenlik güçleri, ülkede geniş çaplı operasyonlara devam ediyor ve ek önlemler alıyor. Yetkililer, durumun kontrol altına alınması için hava ve kara birlikleriyle koordineli önlemler aldıklarını açıkladı.
Analistler, El Mencho’nun ölümüyle CJNG’nin kısa vadede zayıflayacağını, ancak kartel tabanındaki intikam ve misilleme eylemleri nedeniyle şiddetin bir süre daha sürebileceğini öngörüyor. Ayrıca, operasyonun turizm ve ekonomik faaliyetler üzerindeki olumsuz etkileri de dikkate alınıyor. Puerto Vallarta ve Guadalajara gibi turistik bölgelerde, oteller ve iş yerleri güvenlik riskleri nedeniyle kısmi önlemler almak zorunda kaldı.
Karteller ve Gelecek Perspektifi
Uzmanlar, El Mencho’nun ölümüyle birlikte CJNG içinde liderlik boşluğu ve hizip çatışmalarının yaşanabileceğini, bunun da önümüzdeki haftalarda şiddet olaylarını artırabileceğini belirtiyor. Meksika hükümeti ve uluslararası ortaklar, hem kartellerle mücadelede hem de halkın güvenliğinin sağlanmasında uzun vadeli stratejiler geliştirmeye çalışıyor.
