TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan vergi düzenlemelerini içeren kanun teklifi, Türkiye’nin ekonomik ve mali yapısında çok sayıda alanı etkileyen kapsamlı değişiklikler içeriyor. Düzenleme; vergi istisnaları, kurumlar vergisi oranları, yurt dışı sermaye girişinin teşviki, teknoloji yatırımları ve finans merkezlerine yönelik avantajları tek bir çatı altında topluyor.
Yeni kanunla birlikte en dikkat çeken başlıklardan biri, kamu borçlarının yapılandırılmasına ilişkin düzenleme oldu. Buna göre, borçlunun zor duruma düşmesi halinde kamu alacakları 72 aya kadar ertelenebilecek. Teminat şartları belirli limitlere kadar esnetilirken, bu sınırları artırma veya azaltma yetkisi Cumhurbaşkanına verildi. Bu düzenleme, özellikle borç yapılandırmalarında daha esnek bir sistem oluşturmayı hedefliyor.
Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikler kapsamında, Türkiye’ye yerleşme öncesi döneme ilişkin yurt dışı kazançlara 20 yıla kadar vergi istisnası getirildi. Bu adım, uluslararası yatırımcıların Türkiye’ye çekilmesi ve yüksek gelir grubundaki bireylerin ülkeye yönlendirilmesi amacıyla önemli bir teşvik olarak değerlendiriliyor. Ayrıca bazı kazanç ve iratlar beyan dışı bırakılarak vergi yükü azaltılıyor.
Teknoloji ve girişimcilik alanında da önemli düzenlemeler yapıldı. Teknogirişim şirketlerinde çalışan personele verilen hisse ve pay bazlı teşviklerin vergi istisnası yeniden yapılandırıldı. Bu kapsamda, çalışanların pay senetlerini belirli süre elde tutmaları şartıyla vergi avantajı korunacak; erken satışlarda ise istisnanın kademeli olarak geri alınması uygulaması devreye girecek.
Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliklerle üretim ve tarım sektörleri için daha düşük vergi oranları uygulanması kararlaştırıldı. Sanayi sicil belgesi bulunan üretim şirketleri ile zirai üretim yapan kurumların kazançlarına daha düşük oranlı vergi getirilerek yerli üretimin desteklenmesi amaçlandı. Buna ek olarak, ihracat ve transit ticaret faaliyetlerinden elde edilen kazançlara yönelik vergi indirim oranlarında da yeniden düzenleme yapıldı.
İstanbul Finans Merkezi ve nitelikli hizmet merkezlerine yönelik teşvikler de genişletildi. Bu merkezlerde faaliyet gösteren şirketlerin vergi avantajları artırılırken, bazı durumlarda kurumlar vergisi indirimlerinin yüzde 100’e kadar uygulanabilmesi mümkün hale geldi. Ayrıca bu merkezlerde istihdam edilen nitelikli personel için gelir vergisi avantajları da genişletildi ve teşvik süresi uzatıldı.
Düzenlemenin bir diğer önemli ayağını ise yurt dışı varlıkların Türkiye’ye kazandırılması oluşturuyor. Vatandaşların ve şirketlerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz ve menkul kıymetlerini belirli bir süre içinde ülkeye getirmeleri halinde düşük oranlı vergi ödemeleri veya bazı şartlarda vergi muafiyetinden yararlanmaları sağlanacak. Uzun vadeli yatırım taahhüdü verenler için vergi oranlarının sıfıra kadar düşmesi de mümkün olacak.
Bu sistem kapsamında bildirilen varlıkların belirli şartlar dışında vergi incelemesine konu edilmeyeceği ve vergi affına benzer bir güvence mekanizması oluşturulduğu ifade ediliyor. Böylece hem kayıt dışı sermayenin ekonomiye kazandırılması hem de finansal sistemin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Kanun ayrıca Cumhurbaşkanına vergi oranlarını değiştirme, teşvikleri bölgesel olarak düzenleme ve bazı istisnaları yeniden belirleme konusunda geniş yetkiler tanıyor. Bu durum, ekonomik politikalarda esnek ve hızlı karar alma mekanizmasının güçlendirilmesi şeklinde değerlendiriliyor.
Genel olarak yasa, bir yandan kamu gelirlerini daha etkin toplama ve vergi sistemini yeniden düzenleme amacını taşırken, diğer yandan yatırım, üretim, ihracat ve yabancı sermaye girişini artırmaya yönelik kapsamlı bir ekonomik teşvik paketi niteliği taşıyor. Bu nedenle düzenlemenin hem kısa vadede piyasalarda hem de uzun vadede yatırım ortamında önemli etkiler yaratması bekleniyor.
