TBMM Başkanlığı’na sunulan Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi, Türkiye’de sosyal medya güvenliği ve doğum izni düzenlemeleri konusunda kapsamlı bir reform niteliği taşıyor. AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan teklif, hem kamu hem özel sektördeki çalışan kadınların haklarını genişletirken, çocukların dijital dünyada güvenliğini sağlamak amacıyla yeni mekanizmalar getiriyor. Teklifin yasalaşmasıyla birlikte ailelerin doğum sonrası hakları güçlenecek, koruyucu aile modeli teşvik edilecek ve sosyal medya ile dijital oyun platformları daha sıkı denetim altına alınacak.
Doğum izni düzenlemeleri çerçevesinde, devlet memuru kadınlar için doğum sonrası analık izni 8 haftadan 16 haftaya yükseltiliyor ve böylece toplam analık izni süresi 24 haftaya ulaşıyor. Özel sektörde çalışan kadın işçiler için de benzer bir düzenleme yapılarak analık izni süresi 24 haftaya çıkarılıyor. Düzenlemenin temel amacı, çocukların erken gelişim döneminde anne bakımından daha uzun süre yararlanmasını sağlamak ve aile ile çocuğun bağını güçlendirmek olarak açıklanıyor.
Analık izniyle bağlantılı olarak, geçici iş göremezlik ödeneği de yeniden düzenleniyor. Doğum öncesi 8 hafta ve doğum sonrası 16 haftayı kapsayan yeni düzenleme ile çalışan kadınların maddi ve sosyal hakları güvence altına alınıyor. Sağlık durumu uygun olan kadınların doğuma kadar çalışabilme süresi ise 3 haftadan 2 haftaya indiriliyor, böylece doğum sonrası döneme daha fazla izin aktarılması mümkün hale geliyor.
Babalık izni de kapsamlı bir şekilde güncelleniyor. İş Kanunu’na tabi erkek işçilerin mevcut 5 günlük babalık izni 10 güne çıkarılıyor ve böylece kamu ve özel sektör çalışanları arasında izin süreleri eşitleniyor. Ayrıca, koruyucu aile modelini desteklemek için koruyucu aile olan memur ve işçilere, çocuğun tesliminden itibaren 10 gün izin hakkı tanınıyor. Bu düzenlemeyle, ailelerin çocuk bakımına katılımı artırılıyor ve toplumsal sorumluluk bilinci destekleniyor.
Teklifin bir diğer önemli ayağını ise sosyal medya ve dijital oyun düzenlemeleri oluşturuyor. 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını sınırlamak amacıyla, internet ortamında yayın sağlayıcıları ve dijital oyun dağıtıcılarına yeni yükümlülükler getiriliyor. 5651 sayılı Kanun’a eklenen düzenlemelerle, oyun ve dijital platformların hukuki statüleri netleştirilirken, yaş doğrulama sistemleri ve ebeveyn kontrol araçları zorunlu hâle getiriliyor. Bu düzenleme, 15 yaş altı çocukların dijital dünyada güvenliğini sağlamak ve erken yaşta uygunsuz içeriklere maruz kalmalarını önlemek amacıyla hazırlanıyor.
15 yaş üstü çocuklar için ise yetişkinlerden ayrıştırılmış güvenli hizmet sunumu sağlanacak ve zararlı içeriklere bir saat içinde müdahale edilmesi zorunlu kılınacak. Bu yükümlülüklere uymayan platformlara, küresel cirolarının yüzde 3’üne kadar idari para cezası ve kademeli bant daraltma yaptırımları uygulanabilecek. Dijital oyun sektöründe şiddet, müstehcenlik ve bağımlılık risklerine karşı çocukları korumak amacıyla, günlük erişimi yüz binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcıları Türkiye’de temsilci belirlemek ve oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmekle yükümlü olacak. Bu sayede ebeveynler, çocuklarının dijital alışkanlıklarını ve harcamalarını yönetebilecek etkin kontrol mekanizmalarına sahip olacak.
Teklifte öngörülen risk değerlendirme mekanizması ise formal bir beyan olmaktan çıkarılarak Kurum’un açıklama isteme, hizmeti durdurma veya sunum şeklini değiştirme yetkisi ile etkin bir denetim sürecine dönüştürülüyor. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak idari para cezaları ve sulh ceza hâkimliği kararıyla kademeli bant daraltma yaptırımları, denetim sürecinin caydırıcılığını ve hukuki güvenliğini artırmayı amaçlıyor.
Bu düzenleme ile Türkiye, hem sosyal haklar hem de dijital güvenlik alanında kapsamlı bir reform sürecine adım atmış olacak. Doğum izni ve babalık izni düzenlemeleri, çalışan ailelerin sosyal haklarını güçlendirirken; sosyal medya ve dijital oyun düzenlemeleri, çocukların dijital dünyada güvenli bir şekilde var olabilmesini sağlıyor. Koruyucu aile modeline verilen destekler ise toplumsal sorumluluk ve aile yapısının güçlendirilmesine katkıda bulunuyor.
Sonuç olarak, söz konusu kanun teklifi yasalaştığında, hem ailelerin doğum sonrası hakları artırılacak hem de çocukların dijital ortamdaki güvenliği sağlanacak. Ebeveynlerin denetim ve kontrol mekanizmalarına erişimi kolaylaştırılırken, platform ve oyun sağlayıcılarının hukuki sorumlulukları netleştirilecek ve Türkiye genelinde çocuk koruma sistemi daha etkin hâle getirilecek. Bu kapsamlı düzenlemeler, ailelerin, çocukların ve toplumun sosyal güvenliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
