İngiltere merkezli The Telegraph gazetesi, İsrail’in İran’da rejim değişikliğini hedefleyen gizli bir kara harekatı planının Türkiye’nin sert itirazları sonrasında ABD tarafından iptal edildiğini öne sürdü. Haberde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun İran’ın batısında Kürt grupları kullanarak yeni bir cephe açmayı planladığı, ancak Ankara’nın Washington’a verdiği mesajın planın geleceğinde belirleyici olduğu iddia edildi.
Gazeteye göre Netanyahu, İran’daki rejimin zayıflatılması ve devrilmesi hedefi doğrultusunda hazırlanan kapsamlı planı ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede gündeme getirdi. Planın en dikkat çeken ayağını ise İranlı Kürt grupların sahada kullanılması oluşturuyordu.
The Telegraph’ın aktardığı iddialar, bölgedeki savaşın yalnızca hava saldırılarıyla sınırlı kalmasının planlanmadığını, İran’ın batısında kara unsurlarının da devreye sokulmasının değerlendirildiğini ortaya koydu.
NETANYAHU’DAN TRUMP’A REJİM DEĞİŞİKLİĞİ DOSYASI
Habere göre Netanyahu, 11 Şubat’ta Beyaz Saray’da Trump ile gerçekleştirdiği görüşmede İran’daki rejimin değiştirilmesine yönelik kapsamlı bir plan sundu.
İsrail tarafının değerlendirmesine göre belirli askeri ve siyasi adımların atılması halinde İran içerisindeki muhalif unsurlar harekete geçirilebilecek ve ülkede yönetim değişikliğine giden sürecin önü açılabilecekti.
Planın hazırlanmasında İsrail dış istihbarat servisi Mossad’ın rol oynadığı ve bazı unsurlarının CIA ile görüşüldüğü öne sürüldü.
Ancak planın en tartışmalı bölümünün İranlı Kürt grupların kullanılması olduğu belirtildi.
BİNLERCE KÜRT SAVAŞÇI İRAN’A GİRECEKTİ
The Telegraph’a göre plan kapsamında binlerce Kürt savaşçının Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi üzerinden İran sınırını geçmesi öngörülüyordu.
Bu güçlerin İran’ın batısındaki Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerde rejim karşıtı hareketliliği desteklemesi ve İran güvenlik güçlerine karşı operasyonlar düzenlemesi planlanıyordu.
ABD hava desteğiyle gerçekleştirilecek bir operasyon sayesinde İran’ın batısında geniş bir alan oluşturulması ve bunun ülke içerisinde daha büyük bir ayaklanmayı tetiklemesi hedefleniyordu.
İranlı Kürt grupların ise yalnızca askeri destek değil, olası rejim değişikliği sonrasında siyasi gelecekleri konusunda da güvence istediği aktarıldı.
ERDOĞAN’IN MESAJI WASHINGTON’DA DENGELERİ DEĞİŞTİRDİ
Planın uygulanmasının önündeki en büyük engellerden birinin Türkiye olduğu öne sürüldü.
The Telegraph, Ankara’nın Washington yönetimine İran’daki Kürt grupların silahlandırılması ve güçlendirilmesine karşı olduğunu net biçimde ilettiğini yazdı.
Haberde Türkiye’nin uzun yıllardır PKK ile mücadele ettiği hatırlatılarak, İran sınırında silahlı Kürt grupların güç kazanmasının Ankara açısından kabul edilemez bir güvenlik riski oluşturduğu belirtildi.
İddiaya göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Trump’a bölgede herhangi bir Kürt bağımsızlığı girişimine izin verilmeyeceği yönünde açık mesaj verdi.
Ankara’nın temel endişesinin, İran’daki silahlı grupların güçlenmesinin Türkiye sınırındaki benzer yapılanmaları da cesaretlendirebileceği olduğu ifade edildi.
OPERASYON İÇİN 18 MART TARİHİ ÖNE ÇIKTI
Haberde planın oldukça ileri bir hazırlık aşamasına geldiği de öne sürüldü.
İranlı Kürtlerden oluşan altı farklı grubun operasyona dahil edilmesinin planlandığı, savaşçıların Irak üzerinden İran’a geçirilmesinin ve çeşitli silahlarla desteklenmesinin öngörüldüğü belirtildi.
İddiaya göre Kürt grupların 18 Mart’ta harekete geçmesi planlanıyordu. Ancak operasyonun başlayabilmesi için Trump’ın nihai onayının alınması gerekiyordu.
Bu süreçte Washington’dan beklenen onayın gelmemesi planın uygulanmasını engelledi.
TRUMP’IN NETANYAHU’NUN PLANINA ŞÜPHEYLE YAKLAŞTIĞI İDDİA EDİLDİ
The Telegraph, ABD yönetimi içerisinde de Netanyahu’nun planına ilişkin ciddi soru işaretleri bulunduğunu aktardı.
CIA Direktörü John Ratcliffe’ın Trump’ı planın ayrıntıları konusunda bilgilendirmesinin ardından ABD Başkanı’nın rejim değişikliğine yönelik bazı senaryoları gerçekçi bulmadığı öne sürüldü.
Washington’ın endişelerinden birinin, İran’ın etnik temelde bölünmesinin bölgede kontrol edilmesi zor yeni çatışmalara yol açması olduğu belirtildi.
Körfez ülkelerinin de İran’ın parçalanmasının bölge genelinde yeni bir istikrarsızlık dalgası yaratabileceği konusunda ABD’yi uyardığı aktarıldı.
İSRAİL İSTİHBARATINDA DEPREM ETKİSİ
Planın hayata geçirilememesinin İsrail istihbaratında da önemli sonuçlara yol açtığı iddia edildi.
The Telegraph, Mossad içerisinde planın hazırlanmasına katkı sağlayan iki üst düzey yetkilinin görevden alındığını yazdı.
Bu gelişme, İsrail istihbaratının İran konusunda hazırladığı stratejinin Washington tarafından kabul görmemesinin teşkilat içerisinde ciddi bir tartışmaya neden olduğu şeklinde yorumlandı.
NETANYAHU VAZGEÇMEDİ
İran’da rejim değişikliği fikrinin tamamen rafa kaldırılmadığı da haberdeki dikkat çeken iddialar arasında yer aldı.
Netanyahu’nun 28 Temmuz’da Trump ile gerçekleştirdiği görüşmede İran’daki rejimin değiştirilmesi seçeneğini yeniden gündeme getirdiği öne sürüldü.
Ancak Trump’ın Netanyahu’yu ikna edici bulmadığı ve savaşın sona erdirilmesi için yeni kara operasyonlarından ziyade ekonomik baskının artırılmasını tercih ettiği belirtildi.
ABD yönetiminin öncelikleri arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, İran’ın bölgedeki vekil güçlere desteğinin sona erdirilmesi ve Tahran’ın nükleer ile füze programlarının sınırlandırılması bulunuyor.
TÜRKİYE’NİN BÖLGESEL ROLÜ YENİDEN GÜNDEMDE
The Telegraph’ın iddiaları, Türkiye’nin İran ve bölgedeki gelişmeler karşısındaki konumunu da yeniden gündeme taşıdı.
İran sınırında kurulabilecek yeni silahlı yapıların Türkiye açısından oluşturabileceği güvenlik riskleri nedeniyle Ankara’nın gelişmeleri yakından takip ettiği belirtiliyor.
İddiaya göre Türkiye’nin Washington’a yönelik itirazları, ABD’nin operasyon konusunda geri adım atmasında önemli faktörlerden biri oldu.
Ancak planın neden iptal edildiğine ilişkin farklı kaynaklarda farklı değerlendirmeler bulunuyor. Bu nedenle Erdoğan’ın müdahalesinin tek başına belirleyici olduğu iddiası, şu aşamada The Telegraph’ın kaynaklarına dayanan bir değerlendirme olarak öne çıkıyor.
Bölgedeki gelişmeler devam ederken, İsrail’in İran’da rejim değişikliği hedefini yeniden gündeme taşıyıp taşımayacağı ve ABD’nin bundan sonraki süreçte nasıl bir politika izleyeceği merak konusu olmaya devam ediyor.
