Her yıl 15 Mart’ta kutlanan Dünya Tüketiciler Günü’nün içinde bulunduğu hafta, Türkiye’de “Tüketiciyi Koruma Haftası” olarak çeşitli etkinliklerle değerlendiriliyor. Bu kapsamda tüketici hakları ve yaşanan mağduriyetler dernekler tarafından vatandaşlara hatırlatıldı. Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, geçtiğimiz yıl boyunca en çok şikayetin ayıplı mal ve hizmetlerden, kargo kaynaklı sorunlardan ve sanal dolandırıcılıktan geldiğini söyledi. Deniz, özellikle bankacılık, GSM ve internet abonelikleri ile enerji sektörlerinde yaşanan problemler ve gençlerin farkında olmadan dolandırıcılık zincirine dahil olmalarının ciddi bir mağduriyet yarattığını vurguladı.
Deniz, 2025’in federasyon tarafından “Denetle Yılı” ilan edildiğini ve bu dönemde e-ticarette yaşanan mağduriyetlerin, internet ve SMS üzerinden yapılan sanal dolandırıcılık vakalarının, yasal olmayan şans oyunları ve bahis uygulamalarının dikkat çeken başlıklar olduğunu belirtti. Ayrıca gıda fiyatlarındaki izah edilemeyen artışlar, bebek mamalarında uygulanan toplatma kararları ve özel hastanelerde mevzuatın üzerinde talep edilen ücretler, 2026’nın ilk iki ayında öne çıkan tüketici gündemleri arasında.
Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Aziz Koçal da tüketici bilincinin artırılması açısından haftanın önemine dikkat çekti. Koçal, tüketicilerin şikayet ettiği başlıca alanları şöyle sıraladı: online alışverişlerde ürünün teslim edilmemesi veya siparişten farklı ürün gönderilmesi, GSM ve internet abonelikleri, taahhüt ve cayma bedelleri, ayıplı mal ve hizmetler, finansal hizmetler ve kredi kartı işlemleri, mobilya ve beyaz eşya siparişlerinin gecikmesi veya teslim edilmemesi. 2026’nın ilk iki ayında sosyal medya üzerinden yapılan alışverişlerde dolandırıcılık ve ürün gönderilmemesi, iptaller, yenileme ve fahiş ücretlendirmeler, kargo ve teslimat gecikmeleri ile elektronik ürünlerde garanti ve servis sorunlarının öne çıktığını kaydetti.
Koçal, tüketicilerin haklarını koruyabilmesi için dikkat etmeleri gereken hususları şöyle aktardı: Fatura, sözleşme ve ödeme belgelerini mutlaka saklamak; sosyal medya üzerinden alışveriş yaparken güvenilir ve kayıtlı satıcıları tercih etmek; sorun yaşandığında öncelikle satıcıyla yazılı iletişim kurup kayıt oluşturmak; çözüm bulunamazsa tüketici hakem heyeti veya e-Devlet üzerinden başvuruda bulunmak; dolandırıcılık şüphesi varsa savcılığa ve ilgili kurumlara şikayette bulunmak.
Dijital ortamda alışverişin yaygınlaşmasıyla birlikte yeni mağduriyetlerin ortaya çıktığını belirten Koçal, özellikle satıcının ticari unvanı, adresi ve iletişim bilgilerini kontrol etmenin, güvenilir ödeme yöntemlerini seçmenin ve alışverişe ilişkin ekran görüntüsü, ödeme belgesi ve yazışmaları saklamanın büyük önem taşıdığını vurguladı.
Dernekler, bu bilgilendirmelerle hem bireysel mağduriyetlerin giderilmesini hem de kitlesel sorunlara dikkat çekerek kalıcı çözümler üretilmesini amaçlıyor. Tüketici haklarına dair farkındalık artırılmadığı takdirde, özellikle dijital ortamda yapılan alışverişlerde risklerin artacağı ve mağduriyetlerin çoğalacağı uyarısı yapıldı.
