Gazze’de ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve savaşın ardından bölgede yeni bir sürecin başlatılması için diplomatik temaslar devam ederken, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 8 ülkeden İsrail’e ortak mesaj geldi.
Türkiye, Mısır, Endonezya, Ürdün, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin dışişleri bakanları, İsrail’in Gazze Planı kapsamında hazırlanan yol haritasını reddetmesine ilişkin ortak açıklama yaptı.
Açıklamada İsrail’in tutumu sert biçimde eleştirilirken, Gazze’de barışın sağlanması ve Filistin halkının kendi geleceğini belirleyebilmesi için uluslararası toplumun çabalarını sürdürmesi gerektiği vurgulandı.
İSRAİL’İN TUTUMUNA ORTAK TEPKİ
8 ülkenin dışişleri bakanları, İsrail’in Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararıyla onaylanan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze Planı çerçevesinde hazırlanan yol haritasını uygulamayı reddetmesini kınadı.
İsrail’in aynı zamanda Filistin Devleti’ne yönelik tutumunun da kabul edilmediği belirtilen açıklamada, bu yaklaşımın bölgede kalıcı barışın önündeki sorunları daha da büyüttüğü ifade edildi.
Bakanlar, İsrail’in planın uygulanmasını reddetmesinin veya süreci geciktirmesinin Gazze’de ateşkes ve barış çabalarını doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekti.
“BARIŞ SÜRECİNİ DOĞRUDAN TEHLİKEYE ATIYOR”
Ortak açıklamada İsrail’in kararının yalnızca Gazze Planı açısından değil, bölgedeki daha geniş barış süreci bakımından da ciddi sonuçlar doğurabileceği belirtildi.
Gazze’de ve işgal altındaki Filistin topraklarının diğer bölgelerinde barışın sağlanmasına yönelik uluslararası girişimlerin engellenmemesi gerektiği vurgulanırken, yaşanabilecek olumsuz gelişmelerden İsrail’in sorumlu tutulacağı mesajı verildi.
Bakanlar, savaşın sona ermesinin gecikmesi ve Gazze’deki insani durumun daha da kötüleşmesi ihtimaline de dikkat çekti.
ABD’YE ÖNEMLİ ÇAĞRI
Ortak açıklamada ABD’nin sürece ilişkin rolüne de özel vurgu yapıldı.
8 ülkenin dışişleri bakanları, Washington yönetiminin Gazze Planı’nın uygulanması konusunda aktif rolünü sürdürmesini istedi.
İsrail’in plan kapsamında üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmesinin sağlanması ve sürecin yeniden engellenmemesi için ABD’nin diplomatik ağırlığını kullanmasının önemine dikkat çekildi.
Böylece bölge ülkeleri, Gazze’de ateşkesin korunması ve planın uygulanması konusunda ABD’nin daha aktif bir tutum sergilemesi çağrısında bulundu.
GAZZE İÇİN “GECİKMEDEN UYGULANSIN” MESAJI
Açıklamada Gazze’deki insani krizin sona erdirilmesi için planın eksiksiz ve gecikmeden hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi.
Güvenliğin sağlanması, insani yardımın bölgeye ulaştırılması ve savaş nedeniyle büyük ölçüde yıkılan Gazze’nin yeniden inşa edilmesi için kalıcı bir siyasi zeminin oluşturulmasının şart olduğu ifade edildi.
Bakanlar, Gazze halkının daha fazla insani sıkıntı yaşamaması için ateşkes sürecinin ilerletilmesi gerektiğini vurguladı.
FİLİSTİN DEVLETİ İÇİN NET MESAJ
8 ülkenin ortak açıklamasında Filistin Devleti’nin kurulması konusu da önemli bir yer tuttu.
Filistin Devleti’nin kurulmasını engellemeye yönelik tek taraflı girişimlerin reddedildiği belirtilirken, kalıcı barışın iki devletli çözüm temelinde sağlanabileceği ifade edildi.
Açıklamada, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti’nin kurulmasının adil ve kalıcı barış için gerekli olduğu vurgulandı.
ATEŞKESİN İKİNCİ AŞAMASI İÇİN HAZIRLIKLAR SÜRÜYOR
Gazze Planı’na ilişkin tartışmalar, ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına yönelik temasların sürdüğü bir dönemde yaşanıyor.
Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov, daha önce Hamas’ın ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına ilişkin hazırlanan ayrıntılı yol haritasını kabul ettiğini açıklamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump da Barış Kurulu’nun Hamas ve Gazze’deki diğer silahlı gruplarla silah bırakılması konusunda anlaşmaya vardığını duyurmuştu.
Hamas ise Filistinli gruplarla birlikte müzakerelere ve arabulucuların sunduğu ikinci aşama önerilerine olumlu yaklaştığını açıklamış, ancak İsrail’in saldırıları durdurması ve ilk aşamadaki yükümlülüklerini yerine getirmesini temel şart olarak göstermişti.
GAZZE’NİN YENİDEN YAPILANMASI GÜNDEMDE
Öte yandan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi, Gazze Şeridi’nin yönetimini devralmak için gerekli kurumsal ve operasyonel hazırlıkları tamamladığını duyurdu.
Bölgede savaş sonrası yönetim, güvenlik, insani yardım ve yeniden yapılanma başlıkları tartışılırken, uluslararası toplumun önceliği ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve insani yardımın kesintisiz şekilde ulaştırılması olarak öne çıkıyor.
Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 8 ülkenin ortak açıklaması, Gazze’deki krizin çözümüne yönelik diplomatik baskının sürdüğünü gösterirken, İsrail’in Gazze Planı’na ilişkin tutumu yeni bir uluslararası tartışmanın fitilini ateşledi.
