Bankalararası Kart Merkezi’nin (BKM) 2026 yılının ilk altı ayına ilişkin açıkladığı veriler, Türkiye’de tüketim alışkanlıkları ve turizm tercihleri açısından dikkat çekici bir tabloyu ortaya koydu. Verilere göre Türk vatandaşlarının yurt dışında gerçekleştirdiği kartlı harcamalar rekor seviyelere ulaşırken, yabancı turistlerin Türkiye’deki harcamalarındaki artış aynı ölçüde gerçekleşmedi. Ortaya çıkan rakamlar, hem turizm sektöründe hem de genel ekonomik görünümde önemli değişimlerin yaşandığına işaret ediyor.
Açıklanan verilere göre yılın ilk yarısında Türk vatandaşlarının yurt dışında kredi kartı ve banka kartlarıyla yaptığı harcamalar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 57,7 oranında artarak 472 milyar 500 milyon liraya yükseldi. Buna karşılık yabancı kartlarla Türkiye’de yapılan harcamalar yüzde 10,2’lik artışla 226 milyar 100 milyon lira seviyesinde kaldı. Böylece Türklerin yurt dışındaki kartlı harcamaları, yabancı ziyaretçilerin Türkiye’de gerçekleştirdiği harcamaların iki katından fazla bir seviyeye ulaştı.
Ekonomik veriler yalnızca rakamsal bir büyümeyi değil, aynı zamanda tüketici davranışlarındaki değişimi de gözler önüne seriyor. Son yıllarda özellikle yaz sezonlarında tatil bölgelerinde yaşanan fiyat artışları, yerli turistlerin tercihlerinde önemli değişikliklere neden oldu. Konaklama ücretlerinden restoran fiyatlarına, ulaşım maliyetlerinden eğlence harcamalarına kadar birçok kalemde görülen yükseliş, vatandaşların alternatif destinasyonlara yönelmesine yol açtı.
Sektör temsilcileri, özellikle Balkan ülkeleri, Yunanistan, İtalya, İspanya ve bazı Orta Avrupa ülkelerinin Türk turistler için daha cazip hale geldiğini belirtiyor. Birçok vatandaşın yaptığı fiyat karşılaştırmalarında, bazı yurt dışı destinasyonlarında konaklama ve yeme-içme maliyetlerinin Türkiye’deki popüler tatil bölgelerine göre daha uygun seviyelerde bulunması dikkat çekiyor. Bu durum da yurt dışına çıkan turist sayısının ve buna bağlı kartlı harcamaların artmasını beraberinde getiriyor.
Uzmanlara göre dijital bankacılık sistemlerinin gelişmesi ve uluslararası ödeme ağlarının yaygınlaşması da bu yükselişte etkili rol oynuyor. Geçmiş yıllarda döviz taşıyarak seyahat eden turistler artık büyük ölçüde kartlı ödeme yöntemlerini tercih ediyor. Bu nedenle yurt dışındaki harcamaların önemli bir bölümü doğrudan kart kullanım verilerine yansıyor. Böylece vatandaşların gerçek tüketim eğilimleri daha net şekilde ölçülebiliyor.
Yabancı turistlerin Türkiye’deki harcamalarına bakıldığında ise farklı bir eğilim öne çıkıyor. Türkiye, sahip olduğu doğal güzellikler, tarihi mirası ve sağlık turizmi imkanlarıyla yabancı ziyaretçiler için önemli bir cazibe merkezi olmaya devam ediyor. Ancak turistlerin harcama alışkanlıklarında son dönemde belirgin değişiklikler yaşandığı belirtiliyor. Özellikle tekstil, hediyelik eşya ve genel perakende alışverişlerinde geçmiş yıllara kıyasla daha düşük harcamalar yapılırken, bütçelerin daha çok temel ihtiyaçlar ve sağlık hizmetlerine yönlendirildiği ifade ediliyor.
Turizm sektöründeki gözlemler de bu tabloyu destekliyor. Birçok yabancı ziyaretçi Türkiye’de konaklama ve yeme-içme harcamalarını sürdürse de alışveriş harcamalarında daha temkinli davranıyor. Bunun yanında saç ekimi, estetik operasyonlar, diş tedavileri ve diğer sağlık hizmetleri, yabancı turistlerin bütçelerinde önemli yer tutmaya devam ediyor. Türkiye’nin sağlık turizmindeki güçlü konumu, yabancı ziyaretçilerin harcama kalıplarını da şekillendiriyor.
BKM verilerinde dikkat çeken en önemli sonuçlardan biri de iki harcama grubu arasındaki farkın tarihi seviyelere ulaşması oldu. Türk vatandaşlarının yurt dışında yaptığı harcamalar ile yabancı turistlerin Türkiye’deki harcamaları arasındaki fark 246 milyar 400 milyon liraya yükseldi. Bu rakam, son yıllarda görülmeyen büyüklükte bir makasa işaret ediyor. Yurt dışı harcamalarının yabancı harcamalarına oranı ise 2,1 kat seviyesine çıktı.
Ekonomistler, bu durumun turizm gelirleri açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme olduğunu belirtiyor. Türkiye’nin uzun yıllardır yabancı turistlerden elde ettiği gelirlerle önemli döviz kazandığını hatırlatan uzmanlar, yerli turistlerin yurt dışına yönelmesinin iç turizm sektörü üzerindeki etkilerinin analiz edilmesi gerektiğini ifade ediyor. Özellikle yüksek fiyatların rekabet gücü üzerindeki etkisinin önümüzdeki dönemde daha fazla tartışılması bekleniyor.
Öte yandan turizm işletmeleri de değişen koşullara uyum sağlamak amacıyla yeni stratejiler geliştiriyor. Fiyat politikalarının gözden geçirilmesi, hizmet kalitesinin artırılması ve farklı müşteri gruplarına yönelik kampanyaların yaygınlaştırılması gibi adımların sektörün geleceği açısından önem taşıdığı belirtiliyor. Uzmanlar, hem yerli hem de yabancı turistlerin beklentilerine uygun çözümler üretilmesinin Türkiye’nin turizmdeki rekabet gücünü koruması açısından kritik olduğunu vurguluyor.
2026 yılının ilk yarısında ortaya çıkan veriler, yalnızca kartlı harcamalardaki değişimi değil, aynı zamanda tüketicilerin ekonomik koşullara nasıl tepki verdiğini de gösteriyor. Türk vatandaşlarının yurt dışına yönelik harcamalarındaki hızlı yükseliş ve yabancı turistlerin Türkiye’deki harcamalarındaki sınırlı artış, turizm ve ekonomi çevrelerinin önümüzdeki dönemde yakından takip edeceği başlıklar arasında yer alıyor.
