Kamuoyunda “Varlık Barışı” düzenlemeleriyle ilişkilendirilen 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanun, vergi sisteminde önemli değişiklikler getirirken, özellikle yurt dışından elde edilen gelirlerin Türkiye’ye çekilmesini teşvik etmeyi amaçlayan düzenlemeler dikkat çekiyor.
Yeni düzenlemeye göre, kamu borçlarını ödemekte ciddi güçlük yaşayan mükellefler için önemli kolaylıklar sağlanacak. Borçlunun mali durumunun uygun olmaması halinde kamu alacakları, faiz uygulanmak suretiyle en fazla 72 aya kadar taksitlendirilebilecek. Ayrıca 1 milyon lirayı aşmayan kamu borçlarında teminat gösterme zorunluluğu kaldırılacak.
Yurt Dışından Elde Edilen Gelirlere 20 Yıl Vergi Muafiyeti
Kanunun en dikkat çekici maddelerinden biri, Türkiye’ye yerleşen kişilere yönelik getirilen uzun süreli gelir vergisi istisnası oldu. Buna göre, Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişiler, Türkiye’ye gelmeden önceki son üç takvim yılı boyunca Türkiye’de ikamet etmemiş ve vergi mükellefi olmamışlarsa, yurt dışında elde ettikleri kazanç ve gelirleri 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf olarak değerlendirebilecek.
Bu kapsamda elde edilen gelirler için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmeyecek. Kişinin başka gelirleri nedeniyle beyanname vermesi gerekse bile, yurt dışından elde edilen ve istisna kapsamına giren gelirler beyannameye dahil edilmeyecek. Ancak bu gelirlerle ilgili giderler ve maliyetler de Türkiye’deki vergilendirilebilir gelirlerin hesaplanmasında dikkate alınamayacak.
Düzenleme, özellikle uzun yıllar yurt dışında yaşamış ve Türkiye’ye dönmeyi düşünen yatırımcılar, girişimciler ve yüksek gelir grubundaki kişiler için önemli bir teşvik niteliği taşıyor.
Yurt Dışında Ödenen Vergiler Mahsup Edilemeyecek
Kanunda yer alan bir başka hükme göre, bu istisna kapsamında bulunan gelirler için yabancı ülkelerde ödenmiş vergiler, Türkiye’de hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilemeyecek. Ayrıca daha sonra yapılan incelemelerde istisna şartlarının taşınmadığının tespit edilmesi halinde, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaı kapsamında değerlendirilecek ve gerekli işlemler uygulanacak.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, uygulamanın ayrıntılarını belirleme konusunda yetkili olacak. Düzenleme, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Türkiye’de yerleşmiş sayılan kişiler için geçerli olacak.
Transit Ticaret ve Hizmet İhracatına Büyük Teşvik
Yeni kanun, Türkiye’nin uluslararası ticaret ve hizmet ihracatındaki rekabet gücünü artırmayı da hedefliyor.
Buna göre, yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeden başka ülkelere satılması veya bu işlemlere aracılık edilmesi sonucu elde edilen kazançlarda vergi indirimi oranı yüzde 95 olarak uygulanacak. Belirli şartların sağlanması halinde bu oran yüzde 100’e kadar çıkabilecek.
Ayrıca, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında tanımlanan nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personelin ücretlerinin belirli bölümleri gelir vergisinden istisna tutulacak. Bu merkezlerin yurt dışından elde ettikleri kazançlar için de yüzde 95, bazı durumlarda ise yüzde 100 oranında vergi indirimi uygulanabilecek.
Teknogirişim Şirketlerine Destek
Kanunla birlikte, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen kriterleri karşılayan teknogirişim şirketlerinde çalışan personele verilen pay senetlerine ilişkin gelir vergisi istisnası da yeniden düzenlendi. İstisnanın üst sınırı çalışanın brüt ücretinin iki katı olarak belirlendi.
Bu düzenlemenin, teknoloji girişimlerinin nitelikli çalışanları şirkete ortak ederek elde tutmasını kolaylaştırması bekleniyor.
Veraset ve İntikal Vergisinde Özel Oran
Kanun, yurt dışından elde edilen gelirler için getirilen istisnadan yararlanan kişilerin miras yoluyla gerçekleşen mal devirlerinde de özel bir uygulama getiriyor. Buna göre, istisnadan yararlanan kişilerin bu süre içerisinde veraset yoluyla intikal eden malları için uygulanacak veraset ve intikal vergisi oranı yüzde 1 olacak.
Bu hükümle, Türkiye’ye yabancı sermaye girişinin ve varlık transferlerinin teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Düzenlemenin Olası Etkileri
Uzmanlara göre yeni düzenleme, özellikle yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının ve yabancı yatırımcıların Türkiye’ye taşınmasını teşvik etmeyi hedefliyor. Yurt dışı gelirlerine 20 yıl boyunca vergi uygulanmaması, uluslararası yatırımcılar açısından oldukça dikkat çekici bir avantaj olarak değerlendiriliyor. Bunun yanında transit ticaret ve hizmet ihracatına getirilen yüksek oranlı vergi indirimlerinin de Türkiye’nin bölgesel ticaret merkezi olma hedefini desteklemesi bekleniyor.
Ancak uygulamanın kapsamı ve şartlarının nasıl yorumlanacağı, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımlayacağı ikincil düzenlemeler ve tebliğlerle daha net ortaya çıkacak. Bu nedenle düzenlemeden yararlanmayı düşünen kişilerin, ilerleyen dönemde yayımlanacak uygulama esaslarını yakından takip etmeleri önem taşıyor.
